ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۋزەيىندە كەڭەس وداعىنىڭ حالىق سۋرەتشىسى, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى قازاق كسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتانعان بىرەگەي شەبەردىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولۋىنا وراي «مەنىڭ قازاقستانىم» اتتى جەكە كورمە اشىلدى. ەكسپوزيتسياعا «كوڭىلدى الداعىشتار», «قازاق ەپوسى», «ساكەن سەيفۋلليندى وقىعاندا», «قازاقتىڭ ۇلتتىق ويىندارى» سەكىلدى سۋرەتشىنىڭ ەڭ ۇزدىك توپتامالارى قويىلعان. كاسىبي دارىن يەسىنىڭ قازاقستانداعى العاشقى جۇمىسى سانالاتىن – «كوڭىلدى الداعىشتار» توپتاماسىنىڭ اكۆارەلدىك پاراقتارى كورەرمەن كوڭىلىن كۇلكى مەن يۋمورعا تولتىرادى. ونىڭ باستى كەيىپكەرلەرى – ەسىمدەرى اڭىزعا اينالعان دالا دانىشپاندارى الداركوسە مەن تازشا بالا, جيرەنشە شەشەن.
«ەۆگەني سيدوركيننىڭ تۋىندىلارى قازاق گرافيكا ونەرىنىڭ جارقىن بەتتەرىن قۇرايدى. ونىڭ شىعارماشىلىعىنا ءتان وتە جوعارى كاسىبي جانە ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگى قازان كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىنىڭ, ريگاداعى كوركەمسۋرەت اكادەمياسىنىڭ, ي. رەپين اتىنداعى لەنينگراد كەسكىندەمە, ءمۇسىن جانە ساۋلەت ينستيتۋتىنىڭ ءبىلىم وشاقتارىندا قالاندى. ءداۋىر ءۇنىن ءدال جەتكىزگەن فيلوسوفيالىق ءمانى تەرەڭ كارتينالاردىڭ ۋاقىت وتكەن سايىن ماڭىزدىلىعى ارتىپ كەلەدى. كەنەپتەگى ءار جاعىس, وتكەن تاريحىمىزدىڭ قايتالانباس ءىزى», دەيدى مۋزەيدىڭ قازاقستان بەينەلەۋ ونەرى ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى كۇلجازيرا مۇقاجانوۆا.
ايتالىق, كورمە تورىنەن ورىن العان «عاسىرلار تۇنەگىنەن» توپتاماسىن سيدوركين 8 جىل بويى كەنەپكە تۇسىرگەن. اتالعان كارتينالار تىزبەگى – سۋرەتشىنىڭ قازاق حالقىنىڭ تاريحى جايلى ويلارى كەيىپتەلگەن قوندىرعىلى قولتاڭباسى. ول شىعارماسىندا قاقتىعىسقا, قارا كۇش پەن سوعىسقا تابىنعان «قاتىگەز عاسىر» – فەودالدىق ءوزارا تارتىستار كەزەڭىن تاڭداپ العان. ال سۋرەتشىنىڭ بايقوڭىرعا, تەمىرتاۋ ماگنيتكاسىنا, قازاقستان ەگىنشىلەرىنە ارنالعان سيۋجەتتەرى كىرگەن «قازاقستان جەرىندە» توپتاماسى جولساپاردان العان اسەرىنىڭ كۇشىمەن دۇنيەگە كەلىپتى. شەبەر قالامىنا ىلىگىپ, توپتاما قاھارماندارىنا اينالعان قاراپايىم جۇمىسشىلار مەن ولاردىڭ قوڭىرقاي تىرشىلىگى كورەرمەندى وتكەن كۇننىڭ ەلەسىمەن قاۋىشتىرادى.
– سيدوركين شىعارماسىنداعى ءوزىنىڭ شۇرىق-تەسىك تونىن ايقارا اشىپ تۇرعان الداركوسەنىڭ تاپقىر دا ايلاكەر جۇزىندە قانشالىقتى سەنىم بار دەسەڭىزشى. ونىڭ جانىنداعى سالتاناتپەن ءساندى كيىنگەن باي مۇساپىرلەۋ كورىنەدى. كەيىنىرەك سۋرەتشى وسى توپتامانى ءتۇستى اۆتوليتوگرافيا تاسىلىندە ەكىنشى رەت ورىندايدى. 1960 جىلى ول م.اۋەزوۆتىڭ شوقتىعى بيىك «اباي جولى» شىعارماسىن كوركەمدەۋگە اق-قارا لينوگراۆيۋرانى تاڭدايدى, ارادا ون جىل وتكەننەن كەيىن 1970 جىلى ەكىنشى رەت اۆتوليتوگرافيا تاسىلىندە ورىنداپ شىعادى. ءوز ءداۋىرىنىڭ ەنتسيكلوپەدياسى اتالعان وسى ۇلكەن ەپوپەياداعى ەڭ باستى وقيعالاردى قامتۋعا تىرىسادى. رومان بىرنەشە رەت وقىلىپ, اباي, توعجان, قۇنانبايلاردىڭ نەمەسە وزگە دە باس كەيىپكەرلەردىڭ پورترەتتەرى سۋرەتتەلگەن جولدار ەرەكشە نازارعا الىنىپ, پاراسات پەن فيلوسوفياعا تولى بولمىس-بىتىمىندەگى قايتالانباس وبرازدارى سومدالعان. سونىمەن قاتار سيدوركين روماننىڭ اسا ماڭىزدى تۇستارىن تاڭداپ الىپ («بازار», «انالار», ء«ابىش بەيىتىنىڭ باسىندا», «جۇت»), شىعارما وقيعاسىنىڭ جانە تۇلعالاردىڭ ەموتسيالىق تەرەڭدىگىن كوز الدىمىزعا ەلەستەتە الاتىنداي كەرەمەت ايقىنداعان, – دەپ پىكىر ءبىلدىردى ونەرتانۋشى سامال مامىتوۆا.
الماتى
