جيىنعا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارىمەن قاتار كوروناۆيرۋس ىندەتىنە شالدىققان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس جانە قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى شاقىرىلدى.
اتالعان ماسەلەنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكەن ءماجىلىس سپيكەرى, Nur Otan پارتياسى پارلامەنتتىك فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى نۇرلان نىعماتۋلين اعىمداعى جىلدىڭ 22 قىركۇيەگىندەگى جاعداي بويىنشا اتالعان ىندەتكە شالدىققان دارىگەرلەردىڭ جالپى سانىنىڭ 14%-دان استامىنا عانا, سونىمەن بىرگە قايتىس بولعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى وتباسىلارىنىڭ 13%-عا جەتەر-جەتپەسىنە عانا تولەم جۇرگىزىلگەنىن ايتتى.
نۇرلان نىعماتۋليننىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي جاعداي دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ نارازىلىعىن تۋدىرىپ, مەملەكەت باسشىسىنا جانە پارلامەنت دەپۋتاتتارىنا جۇگىنۋگە ءماجبۇر ەتەدى.
– كوروناۆيرۋستىق پاندەميا كەزىندە, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ شەشىمدەرى وتە جەدەل دە كاسىبي بولۋى ءتيىس. بۇعان پارتيامىزدىڭ كوشباسشىسى-ەلباسى جانە مەملەكەت باسشىسى ەرەكشە نازار اۋدارادى, – دەدى ءماجىلىس توراعاسى.
سونىمەن قاتار ن.نىعماتۋليننىڭ ايتۋىنشا, ىندەتكە شالدىققان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مەن قايتىس بولعانداردىڭ وتباسىلارىنىڭ تولەماقىسىنا قاتىستى, انىقتاپ ايتقاندا, تولەنبەۋ جاعدايى قۇزىرلى مينيسترلىكتەردىڭ الەۋمەتتىك بولىمدەرى اراسىندا ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جوقتىعى مەن ويلاستىرىلماعان قادامدارىنىڭ ناتيجەسى. ەندى قازىر پاندەميا كەزىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن قولداۋ تۋرالى پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ءۇشىن بارلىق جىبەرىلگەن ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ ماڭىزدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى جاريالاعان اقپاراتتى نۇرلان نىعماتۋلين سانداردى ساپىرۋ دەپ باعالادى. ماسەلەن, اتالعان مينيسترلىك ۇسىنعان اقپاراتىنا سايكەس, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنە 4 064 ءوتىنىش بەرىلگەن. سونىمەن قاتار كاسىبي قىزمەتىن اتقارۋ كەزىندە 8 333 دارىگەر, بارلىعى 12 830 مەديتسينا قىزمەتكەرى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا شالدىققان.
وسى رەتتە, ءماجىلىس توراعاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسويعا جوعارىدا اتالعان 4 064 ءوتىنىشتىڭ ءوزى فراكتسيا وتىرىسى بولاتىنى بەلگىلى بولعاننان كەيىن عانا جاسالىنعانىن ايتىپ:
– ەگەر وتكەن 6 اي ىشىندە 2 475 ءوتىنىم بەرىلسە, سوڭعى ساناۋلى كۇندەر ىشىندە 1 589 ءوتىنىم بەرىلگەن. ياعني بەرىلگەندەر وتىنىمدەر سانى 1,6 ەسەگە ارتىپ, ال وتەماقى تولەنگەن ادامدار سانى 2 ەسەگە دەيىن وسكەن. التى اي بويىندا بارلىعى 1 830 دەرتكە شالدىققان دارىگەر وتەماقىعا يە بولسا, ال سوڭعى ءبىراز كۇندە 1665 دارىگەرگە تولەماقى بەرىپ ۇلگەرگەن. قايتىس بولعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ وتباسىلارىنا وتەماقى تولەۋ بويىنشا دا جاعداي وسىنداي, – دەدى نۇرلان نىعماتۋلين.
كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيادان زارداپ شەككەن جانە قايتىس بولعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كوپشىلىگى ايماقتىق كوميسسيالاردان راستاۋ الا الماعان.
نۇرلان نىعماتۋليننىڭ پىكىرىنشە, جاردەماقى مەن وتەماقىنى بەرۋ ءراسىمىنىڭ شامادان تىس بيۋروكراتتاندىرىلۋى دا ماسەلەنىڭ وڭ شەشىمىن تابۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىر. اتاپ ايتساق, ونى الۋ ءۇشىن اۋىرعاندار مەن قايتىس بولعاندار جاقىندارىنىڭ وتىنىمىنە 5 جىل بۇرىن بەكىتىلگەن ينفەكتسيالىق اۋرۋلار وشاعىن ەپيدەميالىق زەرتتەۋ كارتاسى قوسا بەرىلۋى ءتيىس. ونداعى تالاپتار كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ ناقتى بەلگىلەرىن كورسەتپەيدى, ال ونى ەگجەي-تەگجەيلى انىقتاۋ جانە سيپاتتاۋ تولەم مەرزىمدەرىن ودان ءارى كەشىكتىرەدى. بۇل دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ ءبىر جولعى تولەم ءتارتىبىن انىقتاۋ بويىنشا 9 ساۋىردەگى بىرلەسكەن بۇيرىعىنا نەگىز بولىپ وتىر.
– ءسىز قازىرگى جاعداي تالاپتارىنا مۇلدەم جاۋاپ بەرە المايتىن 2015 جىلعى بۇيرىقتى ويلانباستان كوشىرۋ ارقىلى جاعدايدى قيىنداتىپ وتىرعانىڭىزدى تۇسىنەسىز بە؟ وسىنىڭ سالدارىنان جەرگىلىكتى جەرلەردەگى وڭىرلىك كوميسسيالار ءتيىمدى جۇمىس ىستەي المايدى. ويتكەنى, ولارعا كوپتەگەن قۇجاتتاردى قاراۋ قاجەت. ادامدار اۋىرىپ, ونىڭ ۇستىنە ءالى دە قالپىنا كەلە الماي جاتىپ, 43 قوسىمشا جيناۋى كەرەك. وسى ءراسىمدى جەڭىلدەتۋگە بولاتىن ەدى عوي. مۇنى ەرتەرەك جاساۋعا نە كەدەرگى بولدى؟ دەمەك, نەمقۇرايلى قاراعانسىزدار, – دەدى نۇرلان نىعماتۋلين.
تولەم جاعدايىنا قاتىستى جىبەرىلگەن قاتەلىكتەردىڭ تاعى ءبىر سەبەبى, توتەنشە جاعداي كەزەڭى اياقتالعاننان كەيىن قاجەتتى بۇيرىقتىڭ بولماۋى. بۇيرىقتىڭ ءتيىستى جاڭارتىلۋى تەك 22 شىلدەدە بولعان.
– تەك وسى جەردە, ءماجىلىس قابىرعاسىندا, سوڭعى 2 كۇندە تىنىمسىز جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە عانا سىزدەر دۇرىس تەتىكتەردى ويلاستىرا باستادىڭىز, – دەدى ءماجىلىس سپيكەرى.
تالقىلاۋ بارىسىندا, نۇرلان نىعماتۋلين ايماقتىق كوميسسيا جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋعا نازار اۋدارا كەلىپ, وعان ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا تاراپىنان قاجەتتى باقىلاۋدىڭ بولماعاندىعىن باسا ايتتى.
– ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا, ۇكىمەت تاراپىنان باقىلاۋدىڭ بولماۋى ايماقتىق كوميسسيالار جۇمىسى بويىنشا جالپى وتەماقى تولەۋ بويىنشا وسىنداي وكىنىشتى جاعدايعا الىپ كەلدى, – دەدى ءماجىلىس توراعاسى ەرالى توعجانوۆقا.
سونداي-اق كوميسسيالاردى قۇرۋ كەزىندە دە نەمقۇرايلىلىق بايقالعانى ايتىلدى. مىسالى, ەلىمىزدىڭ 17 ايماعى بويىنشا جيىنى 5-اق ءتيىستى كوميسسيا قۇرىلعان. ال تالاپ بويىنشا, نەگىزى ءساۋىر, مامىر ايلارىندا تاعى – 4, ماۋسىم ايىندا – 5 كوميسسيا قۇرىلۋ كەرەك بولاتىن.
ال كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا مەن ۆيرۋستىق پنەۆمونيانىڭ ءورشىپ تۇرعان اقتوبە, اتىراۋ جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىندا تامىز ايىندا عانا قولعا الىنعان.
نۇرلان نىعماتۋلين:
– وسىنداي ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە تىكەلەي قاتىسى بار – ۆيتسە-پرەمەردەن باستاپ مينيسترلىكتىڭ ءار قىزمەتكەرى – ءاربىر ساننىڭ ارتىندا قيىن جاعدايدا جۇمىس ىستەگەن, ال كەيبىرى جاقىندارىنان ايرىلعان ادامدار تۇرعانىن تۇسىنۋگە ءتيىس. ەندى ولار وزدەرىنە ءتيىستى اقشانى الۋ ءۇشىن تابالدىرىق توزدىرىپ, كوپتەگەن قاعاز تولتىرادى. بۇل ءتىپتى قاراپايىم ادامي كوزقاراسپەن قاراعاننىڭ وزىندە دۇرىس قادام ەمەس, – دەدى.
جيىندا تولەم الۋعا ءوتىنىش بەرۋ تاجىريبەسىمەن نۇر-سۇلتان قالالىق ءبىرىنشى اۋرۋحانانىڭ دارىگەرى مۇحيت تۋلانوۆ ءبولىستى. دارىگەردىڭ قۇجاتتارىن كوميسسيا قابىلداماعان. سەبەبى, ونىڭ ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعى جوق.
– دارىگەرلەر مۇلدەم جەتىسپەي, جۇكتەمە وتە ۇلكەن بولدى. ءبىز ول كەزدە ەڭبەككە جارامسىزدىق پاراعى تۋرالى, ياعني 2 ميلليون تەڭگە تۋرالى ويلاۋعا دا شامامىز جەتپەدى. ءبىز ار-نامىس, مەملەكەت, ءوز وتباسىمىز تۋرالى ويلادىق. وسى رەتتە, ادىلدىككە قول جەتكىزۋگە بولا ما؟ – دەدى م.تۋلانوۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترىنە.
الەكسەي تسوي ءاربىر جاعداي مۇقيات قارالىپ, ماسەلەلەر وڭ شەشىمىن تاباتىنىن جەتكىزدى.
– ءبىز كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنىنا دايىنبىز. مەن ارىپتەستەرىمنىڭ اتىنان ءوزىمىزدىڭ تىكەلەي مىندەتتەرىمىزدى ادال اتقاراتىنىمىزدى ايتقىم كەلەدى. دەگەنمەن, ءبىز تولەماقىلاردى ۋادە ەتىلگەن جانە ۋاقىتىندا الاتىنىمىزعا سەنىمدى بولعىمىز كەلەدى, – دەدى ءوزى اۋىرىپ, جاردەماقىنى رەسىمدەۋدە قيىندىققا تاپ بولعان ەكىباستۇز قالاسىنىڭ جەدەل جاردەم فەلدشەرى جانار ماليكوۆا.
دەپۋتاتتار مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى, ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا باسشىلارىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە جانە سىنداردى تالقىلاۋ بارىسىندا جاقىن ارادا تولەماقى احۋالىن جاقسارتۋعا قولداۋ بولاتىن بىرقاتار تەتىكتەر ازىرلەندى.
– بۇگىندە ءبىز كوپتەگەن ماسەلەنى شەشۋدە ايتارلىقتاي ىلگەرىلەۋشىلىك بار ەكەنىن بايقادىق. ءبىز پارلامەنتتە ءاربىر تسيفر, ءاربىر قۇجات تەگى بويىنشا تالدانعانىن كورىپ وتىرمىز. بۇل وتە ماڭىزدى, سەبەبى بۇل سەرىكتەستىك ءتاسىل. قوعام بۇل قولداۋدى قاجەت ەتەدى, – دەدى «سەرپىن» ۇلتتىق ءبىلىم جانە يننوۆاتسيالار پالاتاسىنىڭ پرەزيدەنتى مۇرات ابەنوۆ.
اتالعان كەمشىلىكتەردى تۇزەتۋ ءۇشىن ءماجىلىس دەپۋتاتتارى – Nur Otan فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى 30 كۇن ۋاقىت بەردى.
– بۇگىن ءبىز كوپتەگەن ماسەلەنى تالقىلاپ, ءبىر اي كولەمىندە ولاردى شەشۋگە تىرىساتىن بولامىز, – دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ.
تالقىلاۋدى قورىتىندىلاعان ءماجىلىس توراعاسى, فراكتسيا جەتەكشىسى نۇرلان نىعماتۋلين دەپۋتاتتىق كورپۋس ءاردايىم بىرلەسكەن جۇمىسقا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
