رۋحانيات • 01 قازان، 2020

ء"تىل قورعاندارى" توبى قۇرىلدى

28 رەت كورسەتىلدى

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتى ونلاين رەجىمدە "قازاق ءتىلىن ۇلتارالىق قاتىناس تىلىنە اينالدىرۋدىڭ ءتيىمدى جولدارى" تاقىرىبىندا سەمينار-كەڭەس وتكىزدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

مەملەكەت باسشىسى وتكەن جىلعى «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ازاماتتاردىڭ بارلىق سىندارلى ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جەدەل ءارى ءتيىمدى قاراستىراتىن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندە مىندەت قويعان بولاتىن. پرەزيدەنت بۇدان ءارى: «قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىل رە­تىندەگى ءرولى كۇشەيىپ، ۇلتارالىق قاتى­ناس تىلىنە اينالاتىن كەزەڭى كەلەدى دەپ ەسەپ­تەيمىن» دەپ اتاپ كورسەتتى.

جوعارىداعى ەكى باعىت اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان سەمينار-كەڭەس پرەزيدەنتتىڭ «انا ءتىلى» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىنان تۋىندايتىن «قازاق ءتىلىن جاقسى بىلەتىن وزگە ۇلت وكىلدەرىن قولداۋ» تۋرالى تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ جانە قازاق ءتىلىن ەلدەگى ۇلتارالىق قاتىناس تىلىنە اينالدىرۋ باعىتىنداعى ۇسىنىستاردى تالقىلاۋ، شەشۋ جولدارىن ايقىنداۋدى الدىنا ماقسات ەتىپتى.

جيىن بارىسىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ادىلبەك قابا: «اڭگىمەمىزدىڭ نەگىزگى وزەگى – مەملەكەت باسشىسىنىڭ جوعارىدا اتالعان يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋ ءجايى بولماق. ءتىل تاعدىرىن وتىز جىل بويى تالماستان ايتىپ كەلەمىز. ەگەر وسى باعىتپەن جۇرە بەرسەك، ەلۋ، نە ءجۇز جىل ءوتۋى مۇمكىن، بىراق ءبارىبىر زاڭدارىمىزدى مەملەكەتتىك تىلدە جازبايمىز. سوندا كىمگە قارايلاپ ءجۇرمىز؟ بۇگىنگى بۇلدىرشىندەرىمىزدىڭ قولىندا باسقا ءتىلدى كونتەنت جۇرگەنىنە كىمدى ايىپتاۋعا بولادى. ولار ەرتەڭ كىم بولىپ وسەدى. بۇل – ۇلت قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى. رەسمي تۇردە ءىس-قاعازدار مەن جينالىستار مەملەكەتتىك تىلگە كوشكەن. ەسەپ بويىنشا سولاي. ەگەر سولاي بولسا، اۋدارما نە ىستەپ ءجۇر؟ ياعني قۇجاتتاردىڭ ءبارى اۋەلى ورىسشا دايىندالادى دا، سوڭىنان قازاق ءتىلى جۇگىرىپ جۇرەدى دەگەن ءسوز. مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇلتارالىق قاتىناس تىلىنە اينالدىرۋ – تەك قازاقتاردىڭ عانا ماسەلەسى ەمەس، ەلىمىزدىڭ ءار ازاماتىنىڭ اتسالىساتىن مارتەبەسى» دەپ جيىننىڭ بەتاشار ءسوزىن ايتتى.    

ودان كەيىن ونلاين باس قوسۋ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جانسەيىت تۇيمەباەۆتىڭ كىرىسپە سوزىمەن باستالىپ، ارىقاراي رەسپۋبليكالىق ەتنو-مادەني ورتالىقتاردىڭ جەتەكشىلەرىنە ءسوز تىزگىنى ءتيدى. العاشقى بولىپ پىكىر ايتقان پاۆلودار وبلىستىق ەۆرەي ەتنو-مادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى تاتيانا سليۆينسكايا ەل تۇرعىندارىنىڭ جەتپىس پايىزدان استامى مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت وكىلدەرى، سول كوپشىلىك ازشىلىققا ۇلگى بولسا دەگەن وي ايتتى.

«ۆاترا» ۋكراين مادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى تاراس چەرنەگا «حالىقتى بىرىكتىرەتىن – بىرلىك پەن ورتاق جالپى قۇندىلىقتار. سونىڭ ەڭ ىشىندەگى ەڭ ماڭىزدىسى – مەملەكەتتىك ءتىل» دەسە، «KAZAKH INVEST»ۇك» اق ءباسپاسوز حاتشىسى نيكولاي ءپۋتيليننىڭ ءسوزى مىڭداعان قازاقستاندىق جاستاردىڭ جۇرەك تولعانىسىن جەتكىزگەندەي بولدى: «مەن ءۇشىن قازاق ءتىلى – جاي عانا ءتىل ەمەس. مەن ءۇشىن بۇل – ومىرگە جول اشقان بايلىعىم. جيىرما ءتورت جاسىمدا بىرنەشە تەلەارنالاردا، سونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق تەلەارنالاردا، مەملەكەتتىك ورگانداردا جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىم. قازىر مەن ۇلتتىق كومپانيانىڭ ءباسپاسوز حاتشىسىمىن. مۇنىڭ ءبارى قازاق ءتىلىن ءبىلۋدىڭ ارقاسىندا. ەگەر ءبىر ۇلتتىڭ رۋحى مەن ادەت-عۇرپى بۇزىلسا، ادىلەت جانە اقيقات جوعالىپ، جالپى حالىق جويىلۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعداي تۋىنداۋدان بۇرىن قاتەردىڭ الدىن الۋ وتە ماڭىزدى. ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى بۇل ءسوزدىڭ ماڭىزدىلىعىن، تەرەڭدىگىن ءتۇسىنىپ، سوزدەن ناقتى ىسكە، ياعني ءتىلدى ۇيرەنۋگە كوشسە. عۇمىر بايگەسىندە ءبىزدىڭ قازاق ءتىلى ءوز بايگەسىن الار!» دەدى ول

«احىسكا» تۇرىك ەتنو-مادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى اسكەر پيريەۆ ءوزى كۋا بولعان وقيعانى ايتىپ بەردى. ياعني، قازاقستانعا ىسكەرلىك بايلانىس ورناتۋعا كەلگەن ەۋروپالىق ءبىر ازامات قازاق ءتىلىن بىلمەي تۇرعان كاسىپكەرمەن جۇمىستاس بولۋدان باس تارتىپتى. سەبەبىن سۇراسا، تۋعان ەلىن قادىرلەمەيتىن ادام ەشنارسەنىڭ قادىرىن ۇعا المايدى، قاسيەتسىز ادامدارمەن كاسىپ قۇرۋ قاۋىپتى دەگەن ەكەن.

سونداي-اق، الماتىلىق ازامات ەۆگەني دەميدەنكونىڭ پىكىرىنشە، ءتىل ۇيرەتۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا ەشقانداي شەك جوق، بىراق جاستار اراسىنداعى ناسيحاتى جەتكىلىكسىز. ءتىلدى قاداعالايتىن قۇزىرلى ورىندار قۇرىپ، تالاپتى كۇشەيتۋ جونىندە پىكىرلەر ايتىلدى.

كەزدەسۋ سوڭىندا ناقتى ۇسىنىستار مەن پىكىرلەر ەسكەرىلىپ، رەسپۋبليكا جۇرتشىلىعىنا ۇندەۋ جاريالاندى. سونداي-اق ەتنوس وكىلدەرى پرەزيدەنتتىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇلتارالىق قاتىناس تىلىنە اينالدىرۋ يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءتىل كوميتەتى قاسىنان قۇرىلعان ء«تىل قورعاندارى» ونلاين توبىنا قوسىلىپ، قازاق ءتىلىنىڭ بەدەلىن ارتتىرىپ، مارتەبەسىن كوتەرۋگە قاتىسۋعا نيەت ءبىلدىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

تارازدان كەلگەن ۇرى ۇستالدى

ايماقتار • بۇگىن، 20:35

زاڭسىز اڭ اۋلاۋ تيىلماي تۇر

ايماقتار • بۇگىن، 17:22

باستاما باياندىلىعىمەن قۇندى

ايماقتار • بۇگىن، 13:56

ۇقساس جاڭالىقتار