ايماقتار • 25 قىركۇيەك، 2020

شاعىن اۋىلدىڭ ماسەلەسى شاشەتەكتەن

203 رەت كورسەتىلدى

وڭىردەگى شاعىن ءبىلىم ورداسىنىڭ ءبىرى – قىزىلۇي ەلدى مەكەنىندەگى نەگىزگى مەكتەپ. بىلتىر NCOC كومپانياسىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن يساتاي اۋدانىنىڭ ورتالىعىنان 35 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان 80 ورىندىق مەكتەپتىڭ جاڭا عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلگەن ەدى. قازىر مۇنداعى 1-9 سىنىپتاردا 41 وقۋشى ءبىلىم الۋدا.

مەكتەپ ديرەكتورى قابىل عۇبا­شەۆ­تىڭ ءمالىم ەتۋىنشە، زاماناۋي ءبىلىم ورداسىندا وقۋشىلار 9-سىنىپقا دەيىن وقيدى. وتكەن وقۋ جىلىنىڭ ءتور­تىنشى توقسانىندا ينتەرنەتتىڭ بولماۋىنان قيىندىق كەزدەسىپتى. ءبىر سىنىپتا ەكى، ەڭ كوبى التى وقۋشىدان وقيدى. مۇندا 16 پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى. بىراق ورىس ءتىلى مەن حيميا ءپا­نىنىڭ مۇعالىمى جەتىسپەيدى. ەكى مۇعالىم 40-45 شاقىرىمداعى تۇششى­قۇ­دىق وكرۋگىنەن كەلىپ ءدارىس بەرەدى. تاعى بىرەۋى 50 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان نارىن اۋى­لىنان كەلەدى.

– وقۋشىلار سانىنىڭ ازدىعىنا بايلانىستى ساباق شتاتتىق رەجىمدە ءوتىپ جاتىر. مەكتەپتىڭ روبوتتەحنيكا، بيولوگيا، كوركەم ەڭبەك سىنىپتارى سوڭعى ۇلگىدەگى جابدىقتارمەن قامتىلدى. قازىر ۇلدار ەڭبەك پانىن­دە ستانوكتا جۇمىس ىستەۋگە ماشىق­تان­اد­ى. ال قىزدار ءىس ماشينكاسىن پايدالانىپ، بەتپەردە تىگۋدى ۇيرەنىپ ءجۇر، – دەيدى ديرەكتور ق.عۇباشەۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، قىزىلۇيلىك وقۋشىلار ءبىر ايعا جەتپەيتىن ۋاقىتتا 100-گە جۋىق بەتپەردە تىگىپ ۇلگەرىپتى. ولارعا كوركەم ەڭبەك ءپانىنىڭ مۇعالىمى مايداگۇل حايرۋللينا ءدارىس بەرەدى.

– مەكتەپتەگى تىگىنشىلىك، اسپازدىق مامان­دىققا ارنالعان قۇرال-جاب­دىق­تار وقۋشىلاردىڭ ماماندىق تاڭداۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. قازىر 8-9 سىنىپتا وقيتىن قىزداردىڭ اراسىندا تىگىنشىلىك ماماندىقتى مەڭگەرۋگە نيەت بىلدىرگەندەر بار. ولار بوس ۋاقىتىندا كويلەك، كەۋدەشە تىگۋدىڭ قىر-سىرىن سۇراۋدان جالىقپايدى، – دەيدى م.حايرۋللينا.

قازىر 30 وتباسى مەكەن ەتكەن قىزىلۇيدىڭ ءالى كۇنگە شەشىمىن تاپ­پا­عان ماسەلەسى شاش ەتەكتەن دەۋ­گە بولادى. بىرىنشىدەن، ەلدى مەكەنگە تابيعي گاز جەلىسى تارتىلعان جوق. وسىنداعى نەگىزگى مەكتەپتى شي­رەك عاسىردان بەرى باسقاراتىن ق.عۇباشەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، بۇل ماسەلە جىل سايىن كوتەرىلەدى. تابيعي گاز جەلىسىن تارتۋدىڭ جوباسى جاسالىپ، ساراپتامادان وتكىزىلىپتى. الايدا تۇرعىنداردىڭ «كوگىلدىر وتىن» يگىلىگىن قاشان كورەرى بەلگىسىز بولىپ وتىر.

– راس، ءبىزدىڭ اۋىلعا اۋىز سۋ جەتكىزەتىن قۇبىر تارتىلدى. بىراق ءبىز ءالى كۇنگە مالدىڭ تەزەگىن جاعىپ وتىرمىز. باسقا امالىمىز جوق. بۇل اسىرەسە قىستا قيىندىق تۋدىرادى. تابيعي گازدىڭ جەلىسىن كۇتە-كۇتە كوزىمىز تالىپ، تاعاتىمىز تاۋسىلاتىن بولدى. جولدىڭ جوقتىعى تاعى بار. وسى ماسەلەلەر شەشىمىن تاپسا، قىزىلۇيگە كوشىپ كەلۋگە نيەتتىلەر كوپ، – دەيدى قابىل عۇباشەۆ.

 ەكىنشىدەن، قىزىلۇيدەگى وتباسىلاردا ينتەرنەت جەلىسى جوق. بۇدان بىرنەشە جىل بۇرىن اۋىل ورتاسىنا «قازاقتەلەكوم» 20-25 مەترلىك مۇنارانى ورناتقان ەكەن. بىراق ونىڭ ەش پايداسى بولماي تۇر. ينتەرنەت جەلىسى مەكتەپتىڭ ەكى كابينەتىنە عانا قوسىلىپتى.

– ينتەرنەتتىڭ قيىندىعىن ايتپا­عان­دا، ءموبيلدى بايلانىس جەلىسىمەن سويلەسۋدىڭ ءوزى ابىگەرگە تۇسىرەدى. بىرەۋ­مەن سويلەسۋ ءۇشىن ءموبيلدى تەلەفونىمىزدى جوعارىعا ءىلىپ قويىپ، داۋسىن شىعارۋ ءادىسىن قولدانامىز. كەيدە مۇلدەم سويلەسە المايتىن كەزىمىز بولادى، – دەيدى ق.عۇباشەۆ.

تاعى ءبىر اۋىل ينتەرنەتتىڭ يگى­لى­گى­نەن شەت قالىپ وتىر. بۇل – تومان ەلدى مەكەنى. مۇندا 1970 جىلى ىرگەتاسى قالانعان باستاۋىش مەكتەپ بار. وعان كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلگەنىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. تەمىر جول بو­يىندا ورنالاسقان اۋىلدىڭ 1-4 سىنىپتاردا وقيتىن 33 وقۋشىسى سومكەسىن ارقالاپ، كۇن سايىن مەكتەپكە كەلەدى. ويتكەنى قاشىقتان ءبىلىم الۋدىڭ رەتى جوق.

– ءبىزدىڭ اۋىلدا 481 تۇرعىن بار. تۇرعىنداردىڭ كۇندەلىكتى تۇر­مى­سى­نا قاجەتتى اۋىز سۋ، تابيعي گاز جە­لىسىن پايدالانىپ وتىر. وسى كەزگە دەي­ىن اۋىلدا ينتەرنەت جوق ەدى. جا­قىن­دا «كازترانستەلەكوم» ارقىلى اۋىلىمىزدىڭ جارتىسىنا ينتەرنەت جەلىسى تارتىلدى. قازاننىڭ 1-ىنە دەيىن ينتەرنەتتىڭ تولىقتاي ىسكە قوسىلۋىن كۇتىپ وتىرمىز، – دەيدى باس­تاۋىش مەكتەپتىڭ مەڭگەرۋشىسى جانارگۇل جانعاليەۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا، بيىل باستاۋىش مەكتەپتە ءىت-سىنىپ تولىق جابدىقتالىپتى. بىراق ازىرگە ونى تولىق پايدالانۋدىڭ مۇمكىندىگى بولماي تۇر. سەبەبى مەكتەپكە ينتەرنەت جەلىسى تارتىلماعان.

– اۋىلدىڭ وقۋشىلارى 5-سىنىپتان كەيىن ءار جاقتاعى اعايىنىن جاعالاپ كەتەدى. ءبىرى اتىراۋ قالاسىنا، ەندى ءبىرى اۋدان ورتالىعىنداعى مەك­تەپ-ينتەرناتقا، نە وزگە اۋىلدارعا با­رادى. بۇل وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىنا كەرى اسەر ەتەدى. سەبەبى بۇرىن ۇيىنەن جىراققا ۇزاپ شىقپاعان بالا­لار اتا-اناسىن ساعىنارى داۋسىز. وسىعان وراي اۋىلداعى ءبىلىم ورداسىن نەگىزگى مەكتەپكە اينالدىرۋ قاجەت سەكىلدى. بۇل بالالاردىڭ اتا-اناسىنىڭ جانىندا الاڭسىز ءبىلىم الۋىنا جول اشار ەدى، – دەيدى ج.جانعاليەۆا.

 

اتىراۋ وبلىسى،

يساتاي اۋدانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار