مەكتەپ ديرەكتورى قابىل عۇباشەۆتىڭ ءمالىم ەتۋىنشە, زاماناۋي ءبىلىم ورداسىندا وقۋشىلار 9-سىنىپقا دەيىن وقيدى. وتكەن وقۋ جىلىنىڭ ءتورتىنشى توقسانىندا ينتەرنەتتىڭ بولماۋىنان قيىندىق كەزدەسىپتى. ءبىر سىنىپتا ەكى, ەڭ كوبى التى وقۋشىدان وقيدى. مۇندا 16 پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى. بىراق ورىس ءتىلى مەن حيميا ءپانىنىڭ مۇعالىمى جەتىسپەيدى. ەكى مۇعالىم 40-45 شاقىرىمداعى تۇششىقۇدىق وكرۋگىنەن كەلىپ ءدارىس بەرەدى. تاعى بىرەۋى 50 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان نارىن اۋىلىنان كەلەدى.
– وقۋشىلار سانىنىڭ ازدىعىنا بايلانىستى ساباق شتاتتىق رەجىمدە ءوتىپ جاتىر. مەكتەپتىڭ روبوتتەحنيكا, بيولوگيا, كوركەم ەڭبەك سىنىپتارى سوڭعى ۇلگىدەگى جابدىقتارمەن قامتىلدى. قازىر ۇلدار ەڭبەك پانىندە ستانوكتا جۇمىس ىستەۋگە ماشىقتانادى. ال قىزدار ءىس ماشينكاسىن پايدالانىپ, بەتپەردە تىگۋدى ۇيرەنىپ ءجۇر, – دەيدى ديرەكتور ق.عۇباشەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قىزىلۇيلىك وقۋشىلار ءبىر ايعا جەتپەيتىن ۋاقىتتا 100-گە جۋىق بەتپەردە تىگىپ ۇلگەرىپتى. ولارعا كوركەم ەڭبەك ءپانىنىڭ مۇعالىمى مايداگۇل حايرۋللينا ءدارىس بەرەدى.
– مەكتەپتەگى تىگىنشىلىك, اسپازدىق ماماندىققا ارنالعان قۇرال-جابدىقتار وقۋشىلاردىڭ ماماندىق تاڭداۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. قازىر 8-9 سىنىپتا وقيتىن قىزداردىڭ اراسىندا تىگىنشىلىك ماماندىقتى مەڭگەرۋگە نيەت بىلدىرگەندەر بار. ولار بوس ۋاقىتىندا كويلەك, كەۋدەشە تىگۋدىڭ قىر-سىرىن سۇراۋدان جالىقپايدى, – دەيدى م.حايرۋللينا.
قازىر 30 وتباسى مەكەن ەتكەن قىزىلۇيدىڭ ءالى كۇنگە شەشىمىن تاپپاعان ماسەلەسى شاش ەتەكتەن دەۋگە بولادى. بىرىنشىدەن, ەلدى مەكەنگە تابيعي گاز جەلىسى تارتىلعان جوق. وسىنداعى نەگىزگى مەكتەپتى شيرەك عاسىردان بەرى باسقاراتىن ق.عۇباشەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇل ماسەلە جىل سايىن كوتەرىلەدى. تابيعي گاز جەلىسىن تارتۋدىڭ جوباسى جاسالىپ, ساراپتامادان وتكىزىلىپتى. الايدا تۇرعىنداردىڭ «كوگىلدىر وتىن» يگىلىگىن قاشان كورەرى بەلگىسىز بولىپ وتىر.
– راس, ءبىزدىڭ اۋىلعا اۋىز سۋ جەتكىزەتىن قۇبىر تارتىلدى. بىراق ءبىز ءالى كۇنگە مالدىڭ تەزەگىن جاعىپ وتىرمىز. باسقا امالىمىز جوق. بۇل اسىرەسە قىستا قيىندىق تۋدىرادى. تابيعي گازدىڭ جەلىسىن كۇتە-كۇتە كوزىمىز تالىپ, تاعاتىمىز تاۋسىلاتىن بولدى. جولدىڭ جوقتىعى تاعى بار. وسى ماسەلەلەر شەشىمىن تاپسا, قىزىلۇيگە كوشىپ كەلۋگە نيەتتىلەر كوپ, – دەيدى قابىل عۇباشەۆ.
ەكىنشىدەن, قىزىلۇيدەگى وتباسىلاردا ينتەرنەت جەلىسى جوق. بۇدان بىرنەشە جىل بۇرىن اۋىل ورتاسىنا «قازاقتەلەكوم» 20-25 مەترلىك مۇنارانى ورناتقان ەكەن. بىراق ونىڭ ەش پايداسى بولماي تۇر. ينتەرنەت جەلىسى مەكتەپتىڭ ەكى كابينەتىنە عانا قوسىلىپتى.
– ينتەرنەتتىڭ قيىندىعىن ايتپاعاندا, ءموبيلدى بايلانىس جەلىسىمەن سويلەسۋدىڭ ءوزى ابىگەرگە تۇسىرەدى. بىرەۋمەن سويلەسۋ ءۇشىن ءموبيلدى تەلەفونىمىزدى جوعارىعا ءىلىپ قويىپ, داۋسىن شىعارۋ ءادىسىن قولدانامىز. كەيدە مۇلدەم سويلەسە المايتىن كەزىمىز بولادى, – دەيدى ق.عۇباشەۆ.
تاعى ءبىر اۋىل ينتەرنەتتىڭ يگىلىگىنەن شەت قالىپ وتىر. بۇل – تومان ەلدى مەكەنى. مۇندا 1970 جىلى ىرگەتاسى قالانعان باستاۋىش مەكتەپ بار. وعان كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلگەنىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. تەمىر جول بويىندا ورنالاسقان اۋىلدىڭ 1-4 سىنىپتاردا وقيتىن 33 وقۋشىسى سومكەسىن ارقالاپ, كۇن سايىن مەكتەپكە كەلەدى. ويتكەنى قاشىقتان ءبىلىم الۋدىڭ رەتى جوق.
– ءبىزدىڭ اۋىلدا 481 تۇرعىن بار. تۇرعىنداردىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسىنا قاجەتتى اۋىز سۋ, تابيعي گاز جەلىسىن پايدالانىپ وتىر. وسى كەزگە دەيىن اۋىلدا ينتەرنەت جوق ەدى. جاقىندا «كازترانستەلەكوم» ارقىلى اۋىلىمىزدىڭ جارتىسىنا ينتەرنەت جەلىسى تارتىلدى. قازاننىڭ 1-ىنە دەيىن ينتەرنەتتىڭ تولىقتاي ىسكە قوسىلۋىن كۇتىپ وتىرمىز, – دەيدى باستاۋىش مەكتەپتىڭ مەڭگەرۋشىسى جانارگۇل جانعاليەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل باستاۋىش مەكتەپتە ءىت-سىنىپ تولىق جابدىقتالىپتى. بىراق ازىرگە ونى تولىق پايدالانۋدىڭ مۇمكىندىگى بولماي تۇر. سەبەبى مەكتەپكە ينتەرنەت جەلىسى تارتىلماعان.
– اۋىلدىڭ وقۋشىلارى 5-سىنىپتان كەيىن ءار جاقتاعى اعايىنىن جاعالاپ كەتەدى. ءبىرى اتىراۋ قالاسىنا, ەندى ءبىرى اۋدان ورتالىعىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتقا, نە وزگە اۋىلدارعا بارادى. بۇل وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىنا كەرى اسەر ەتەدى. سەبەبى بۇرىن ۇيىنەن جىراققا ۇزاپ شىقپاعان بالالار اتا-اناسىن ساعىنارى داۋسىز. وسىعان وراي اۋىلداعى ءبىلىم ورداسىن نەگىزگى مەكتەپكە اينالدىرۋ قاجەت سەكىلدى. بۇل بالالاردىڭ اتا-اناسىنىڭ جانىندا الاڭسىز ءبىلىم الۋىنا جول اشار ەدى, – دەيدى ج.جانعاليەۆا.
اتىراۋ وبلىسى,
يساتاي اۋدانى
