06 قاراشا، 2013

قازاق ءتىلى مۇعالىمدەرىنىڭ فورۋمى

145 رەت كورسەتىلدى

ERA 5598«نازارباەۆ زياتكەرلىك مەك­­تەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيى­مىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدار­­لامالارى ورتالىعى ەلىمىزدىڭ قازاق ءتىلى مۇعالىمدەرى ءۇشىن رەسپۋبليكالىق فورۋم ۇيىمداستىردى.

 

«نازارباەۆ زياتكەرلىك مەك­­تەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيى­مىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدار­­لامالارى ورتالىعى ەلىمىزدىڭ قازاق ءتىلى مۇعالىمدەرى ءۇشىن رەسپۋبليكالىق فورۋم ۇيىمداستىردى.

ERA 5598

قازاق ءتىلىن وقىتۋداعى نازار­باەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ تاجىريبەسىن جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر اراسىندا تاراتۋ، قازاق ءتىلىن وقىتۋداعى جاڭا تاسىلدەر مەن ادىستەمەلەردى ءبولىسۋ، ءۇشتۇ­عىرلى ءتىل ساياساتىنىڭ شەڭبەرىندە قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ءوسىرىپ، قولدانىلۋ اياسىن كەڭەيتۋ جولدارىن قاراستىرۋ ماقساتىندا وتكىزىلگەن شارا ءبىلىم بەرۋ سالا­سىنداعى 300-گە تارتا ماماننىڭ باسىن قوستى. اتاپ ايتساق، ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ، ى. التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ اكادەمياسىنىڭ، زيات­كەرلىك مەكتەپتەردىڭ، ولارمەن ءارىپ­تەستىك جۇرگىزەتىن بازالىق مەك­تەپتەر مەن ەلىمىزدىڭ ءار ءوڭى­رىن­دەگى جالپى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپتەردىڭ وكىلدەرى كەلدى، بۇل فورۋمعا.

فورۋمدى قىسقاشا ءسوز سويلەپ اشقان «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ باسقارما ءتورايىمى كۇلاش شامشيدينوۆا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ دامۋىنا ەرەكشە ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەن ارىپتەستەرىنىڭ ەڭ­بەگىن جوعارى باعالاي كەلىپ، زامانىندا باسەكەلەستىككە قابى­لەتتى جاس ۇرپاقتى تاربيەلەپ، ءوسى­­رۋدە جالعىز عانا قازاق ءتىلىنىڭ از­دىق ەتەتىنىن، ەلباسىمىزدىڭ باس­تا­ماسىمەن قولعا الىنعان ءۇش­تۇ­عىرلى ءتىل ساياساتىنىڭ العا قو­يىپ وتىرعان ماقساتتارىنا قول جەت­كىزۋ ءۇشىن ءالى دە ايانباي تەر ءتو­گۋ قاجەت ەكەندىگىن اتاپ كور­سەت­تى.

– ءبىز وزگە تىلدەردى جان-جاقتى دامۋ ءۇشىن ۇيرەنەمىز. ارينە، قازاق ءتىلى ۇنەمى ءبىرىنشى ورىندا تۇرۋى كەرەك، – دەدى ك.شامشيدينوۆا.

فورۋمنىڭ پلەنارلىق ءبولى­مىندە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ورتالىعىنىڭ اعا مەنەدجەرلەرى جاناباي ابۋوۆ پەن لەيلا نۇرا­قاەۆا جينالعانداردى زيات­كەرلىك مەكتەپتەردە قولدانى­لا­تىن كىرىكتىرىلگەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىمەن تانىس­تىر­دى. بۇل باعدارلامالار ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنىڭ نەگىزىن قۇ­راي­­دى، ولار وتاندىق جانە حا­لىق­­ارالىق تاجىريبەنىڭ وزىق ۇلگىلەرىن كىرىكتىرەدى. اتالعان قۇجات­تاردى ازىرلەۋگە زياتكەرلىك مەك­­تەپ­تەردىڭ پراكتيك مۇعالىمدەرى مەن كەم­بريدج حالىقارالىق ەمتي­حان كەڭەسىنىڭ ماماندارى اتسا­لىستى.

قازاق ءتىلىن وقىتۋدا باستى نازار وقۋشىلاردىڭ ءسوي­لەۋ، تىڭداۋ، ايتۋ جانە ەستۋ داع­­دى­­­لارىن دامىتۋعا اۋدارى­لادى. بۇل داعدىلاردى دامىتۋ وقۋ­شىلاردىڭ اقپاراتتى ءوزدى­گىنەن ىزدەپ، تاۋىپ، زەرتتەپ، زەردەلەپ، كەرەگىن ىرىكتەپ الا الاتىن، ءوز پىكىرىن دالەلمەن، دايەكپەن ورە بىلەتىن تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋىنا سەپتىگىن تيگىزبەك.

فورۋمعا قاتىسىپ، بايانداما جاساعان حالىقارالىق ساراپشى – قوستىلدى وقىتۋدى ازىرلەپ، باسقارۋ جونىندەگى كەڭەسشى، PhD پيتەر مەحيستو ءپاننىڭ مازمۇ­نى­­نا نەگىزدەلگەن ءتىلدى وقىتۋ ماڭىزى­نا توقتالىپ ءوتتى. زياتكەرلىك مەك­تەپتەردىڭ قازىرگى قولدانىپ وتىر­عان ءادىسى دە ءپان مەن ءتىلدى كىرىكتىرىپ، ءتىل ساباقتارىندا ءپان مازمۇنىن، ال ءپان ساباقتارىندا ءتىلدى قوسا ۇيرەتۋگە كوڭىل بولۋگە نەگىزدەلەدى. ۇشتۇعىرلى ءتىل ساياساتىن قولدايتىن زياتكەرلىك مەكتەپتەردە وقۋشىلاردىڭ وقۋ تىلىنە قاراماستان، بىرقاتار پاندەردىڭ قازاق، بىرقاتارىنىڭ ورىس، ال تاعى ءبىرازىنىڭ تازا اعىلشىن تىلىندە وقىتىلۋى قازىرگى تاڭنىڭ وزىندە جەمىسىن بەرىپ كەلەدى. انا ءتىلى ەمەس، وزگە تىلدە ءپاندى وقي باستاعاندا، اۋەلى ءبىراز قينالاتىن وقۋشىلار كەزدەسسە دە، ۋاقىت وتە كەلە ءپان بويىنشا ءتيىستى ءبىلىمدى دە، ءتىلدى دە ەركىن مەڭگەرىپ، وقىپ وتىرعان تىلىندە انا تىلىنەن كەم سويلەمەيتىنىنە كوز جەتكىزىلۋدە.  

فورۋم اياسىندا زياتكەرلىك مەكتەپتەردىڭ مۇعالىمدەرى ءوز ءتاجى­ريبەسىندە قولداناتىن وقىتۋ­داعى يننوۆاتسيالىق ادىستەرى بويىنشا شەبەرلىك ساعاتتارىن وتكىزدى. جالپى، ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ مۇعالىمدەرى ءوز تاجىريبەلەرىندە قولدانۋعا بولاتىن بىرقاتار جاڭا ءادىس-تاسىلدەردى، ساباق ۇلگىلەرىن كورىپ، سۇراق-جاۋاپ الماستى. سونداي-اق، فورۋم بارىسىندا زياتكەرلىك مەكتەپ مۇعالىمدەرى دايىنداعان ادىستەمەلىك قۇرال­داردىڭ كورمەسى وتكىزىلدى. فورۋم قاتىسۋشىلارى ورتالىق ماماندارى ازىرلەگەن ءپان مەن ءتىلدى كىرىكتىرىپ وقىتۋ ءادىسى بويىنشا ادىستەمەلىكتى، كوكشەتاۋ قالا­سىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى زياتكەرلىك مەكتەبى مۇعالىمدەرى دايىنداعان قازاق ءتىلى بويىنشا وزىق تاجىريبەلەر، ۇلگىلەر جيناقتالعان قۇرالدى ەنشىلەپ، ولجالى قايتتى.

فورۋم سوڭىندا قاتىسۋشىلار ديالوگ الاڭىنا جينالىپ، ال­عان اسەرلەرىمەن ءبولىستى. «قا­زاق ءتى­لى­نىڭ قولدانىلۋ اياسىن كە­ڭەي­­­­­تۋدەگى يننوۆاتسيالىق ءادىس­تەر­­­­دىڭ ماڭىزى»، «پاندىك-ءتىل­دىك كىرىكتىرىلگەن ءبىلىم بەرۋ ءادى­سى­نىڭ ەكىنشى ءتىلدى وقىتۋ­دا­عى ءمۇم­­كىندىكتەرى» جانە «وقۋ­شى­لار­دىڭ كوممۋنيكاتيۆتىك داع­دى­­لارىن دامىتۋ – ۋاقىت تالابى» تاقىرىپتارىندا وتكى­زىلگەن تالقىلاۋلاردا مۇعالىم­دەر قاۋىمى ءوز وي-پىكىرلەرىن ايتتى. ولار بۇل شارانى ۇيىم­داستى­رۋ­شىلارعا ريزا­شىلىق­­­تارىن ءبىل­دىرىپ، قازاق ءتىلىنىڭ قول­دانىلۋ ايا­سىن كەڭەيتۋدە جيناق­تالعان ءتاجى­­ري­بەنى ەل اۋماعىندا تاراتۋ قاجەتتىگى تۋرالى تىلەكتەرىن ءبىلدىردى.

بوتاگوز قازبەك،

ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ورتالىعى رەداكتسيالىق

ءبولىمىنىڭ اعا مەنەدجەر-رەداكتورى.

سوڭعى جاڭالىقتار

شىڭعىستاۋدىڭ شاكىرى

ادەبيەت • كەشە

جانى ىزگى جۋرناليست

ەگەمەن قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار