06 قاراشا، 2013

ەتتى نەگە سىرتتان تاسىپ وتىر؟

165 رەت كورسەتىلدى

39LOZyV2قازىرگى كۇندەرى اقتوبە قالاسىنداعى ساۋدا نۇكتەلەرىنە ەت پەن ەت ونىمدەرى نەگىزىنەن رەسەيدىڭ ورىنبور وبلىسىنان جەتكىزىلەدى. سيىر ەتىنىڭ تاعى ءبىر بولىگى مۇندا قوستاناي مەن وبلىستىڭ ءوز اۋداندارىنان كەلەدى. بۇل تۋرالى «اكتوبە-تايمس» گازەتى حابارلادى.

قازىرگى كۇندەرى اقتوبە قالاسىنداعى ساۋدا نۇكتەلەرىنە ەت پەن ەت ونىمدەرى نەگىزىنەن رەسەيدىڭ ورىنبور وبلىسىنان جەتكىزىلەدى. سيىر ەتىنىڭ تاعى ءبىر بولىگى مۇندا قوستاناي مەن وبلىستىڭ ءوز اۋداندارىنان كەلەدى. بۇل تۋرالى «اكتوبە-تايمس» گازەتى حابارلادى.

«ورتالىق بازارعا ءار تاڭ سا­يىن ەت اكەلىنەدى. سونىڭ ىشىندە شوش­قا ەتىنىڭ 99 پايىزى بەستاماق كەنتىندە ورنالاسقان «پاريج كوم­مۋناسى» جشس-نەن تۇسەدى. ونىڭ كوتەرمە ساتىپ الۋ باعاسى 650 تەڭگە بولسا، ساتىلۋ قۇنى 750 تەڭگە بولادى. بازارعا سيىر ەتىن «ەڭبەك» جشس تاپسىرادى. ال وعان ەت نەگىزىنەن قوستاناي وبلى­سىنىڭ شارۋاشىلىقتارى مەن ورىنبوردان جەتكىزىلەدى. بۇل جەردە سيىر ەتىن رەسەيدەن ساتىپ الۋ­دىڭ ءتيىمدى ەكەنى بايقالادى. ونىڭ ساتىپ الۋ باعاسى كيلوسىنا 400 تەڭگەدەن اسپايدى. سىرتتان اكە­لىن­گەن سيىر ەتى الدەقايدا ارزان جانە ساتۋعا وتە ءتيىمدى»، – دەلىنگەن وندا.

جاسىراتىنى جوق، قازىرگى تاڭدا اقتوبە وبلىسىندا جەرگىلىكتى ءىرى قارا مال شارۋاشىلىعى قاتتى تۇرالاپ تۇر. وبلىس ءالى كۇنگە دەيىن كەڭەس زامانىنىڭ قايتا قۇرۋ كەزەڭىندەگى مولشەرىنە جەتە الماي كەلەدى. ەگەر ايماقتا 1991 جىلى 586 مىڭ باس ءىرى قارا ەسەپتە تۇرعان بولسا، قازىر ونىڭ قاتارى 404 مىڭنان اسپايدى. اقتوبەدە بۇرىن قوي مەن ەشكىنىڭ باسى دا بارشىلىق ەدى. ايتالىق، بۇدان 20 جىل بۇرىن بۇل وڭىردە 2،7 ملن. باس قوي مەن ەشكى ءورىپ جۇرسە، بۇگىندە ولاردىڭ قاتارى 2 ەسەدەن دە جوعارى مولشەردە از. ماماندار شوشقا باسىنىڭ دا ايتارلىقتاي ازايىپ كەتكەنىن العا تارتادى. ول تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزەر الدىنداعى جىلدارداعى دەڭگەيدىڭ 40 پايىزىنا دا جەتپەيدى.

مال باسىنىڭ كۇرت كەمي ءتۇسۋى بيىلعى جىلى وبلىستىڭ مارتوك اۋدانىندا ايرىقشا بايقالعان. بۇل جونىندەگى مالىمەت مۇنىڭ الدىنداعى جىلدارعا قاراعاندا، ءىرى قارا سانىنىڭ 36 پايىزعا ءتۇسىپ كەتكەنىن كورسەتەدى. ال شالقار اۋدانىندا قوي مەن ەشكىنىڭ تەڭ جارتىسى جوق.

«مۇنىڭ نەگىزگى سەبەبى سوڭ­عى جىلدارى وبلىس جەرىن قۇر­عاقشىلىق جاۋلاپ العانىنان شى­عىپ وتىر، – دەيدى وسى وراي­دا وبلىستىق ستاتيستيكا دەپار­تامەنتىنىڭ باسشىسى مانشۇك قوجاح­مەتوۆا. – مال باسىنا ءجۇر­گىزىلگەن ساناقتان كەيىن ولار­دىڭ شىن مانىندە اۋىلدىق وكرۋگ­تەر اكىمدەرىنىڭ كورسەتكەن ءمول­شە­رىنەن ەداۋىر از ەكەنىنە كوز جەتكىزىلدى».

«اكتوبە-تايمس» گازەتى بۇدان­ بۇرىن اۋىل اكىمدەرىنىڭ شا­رۋا­شىلىق جۇرگىزۋ كىتاپتارىنا مالدىڭ باسىن قالاي قوسىپ جازعاندارى تۋرالى بايانداپ بەرگەن ەكەن. ال كەمىستىكتىڭ ورنىن مالدىڭ ەگىلۋىنە بايلانىستى تەكسەرۋ جۇرگىزۋ كەزىندە پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى انىقتاپتى. ناتيجەسىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ 5 قىزمەتكەرى ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ، 11 اۋىل­دىڭ اكىمى سوگىس العان كورىنەدى.

گازەت ءتىلشىسى سونداي-اق ءۇستى­مىزدەگى جىلعى 8 ايدا اقتوبەدەن 20،7 ملن. دوللار اقشانىڭ رەسەي مەن بەلارۋسكە كەتكەنىن جازادى. وعان سول جاقتاردان 9،2 مىڭ توننا ەت جانە ەت ونىمدەرى اكەلىنىپتى. «اقتوبەلىكتەر ەت اسىپ جەۋگە كەرەكتى مالدارىنىڭ ءوزىن قازىر شەتەلدەردە ءوسىرىپ جاتىر»، – دەمەسكە امال جوق.

مۇرات ايتقوجا.

سوڭعى جاڭالىقتار

اقتاۋدا شارشى الاڭعا كىمدەر شىعادى؟

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 14:52

اتىراۋدا ەپيدجاعداي ءالى دە كۇردەلى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 13:50

تۇركىستاندا ۇشەم دۇنيەگە كەلدى

ايماقتار • بۇگىن، 12:50

ەرتەڭ ۇكىمەت وتىرىسى وتەدى

ۇكىمەت • بۇگىن، 11:31

ۇقساس جاڭالىقتار