ويىن-ساۋىق كونتەنتى رەتىندە تۇتىنۋعا كەلسەك, نوۋتبۋكتەر تەلەديدارلارمەن تابىستى باسەكەلەسىپ كەلەدى. قازىرگى زامان ادامى ءۇشىن نوۋتبۋكتەردىڭ اسا قاجەتتى زاتقا اينالعانى سونشا, ەلەكترونيكا مەن تۇرمىستىق تەحنيكانى ساتۋمەن اينالىساتىن جەلىلەردىڭ كۋالاندىرۋىنشا, وسى قۇرىلعىلاردىڭ ساتىلىمى وسە تۇسكەن. توتەنشە جاعداي مەن كارانتين جاريالانعان سوڭ العاشقى كۇندەرى قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە كوشكەن قىزمەتكەرلەر, مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەر ءوز ۇيلەرىندە جۇمىس ورنىن جايعاستىرا باستادى, ولاردىڭ ەڭ ءبىرىنشى جانە اسا قاجەتتى ساتىپ العان زاتتارى نوۋتبۋك بولدى.
ونلاين ساتىلىمنىڭ جوعارى سەرپىنىنە قاراماي, قازاقستاننىڭ تۇرمىستىق تەحنيكا جانە ەلەكترونيكا نارىعىندا وففلاين دۇكەندەردىڭ ۇلەسى ءالى كۇنگە ماڭىزدى ايىرماشىلىقپەن باسىم ءتۇسىپ كەلەدى. الايدا كليەنتتەردىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ كارانتين كەزىندە ينتەرنەت-دۇكەندەر ارقىلى ساتىپ الۋعا كوشكەنىنە قاراماي, تۇرمىستىق تەحنيكا مەن ەلەكترونيكا سەكتورىنىڭ جالپى ءوسۋ ديناميكاسى ماڭىزدى شامادا باياۋلاي ءتۇستى. «GFK قازاقستان» زەرتتەۋ كومپانياسىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, وسى سەكتورداعى تاۋارلاردىڭ بارلىق توپتارى بويىنشا ساتىلىم كولەمى 2020 جىلعى قاڭتار مەن شىلدە ارالىعىندا 405,9 ملرد تەڭگەنى قۇراسا, مۇنىڭ ءوزى وتكەن جىلعى وسىنداي كەزەڭ ىشىندەگى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا, نەبارى 1,8%-عا جوعارى. ءساۋىر مەن شىلدە ارالىعىندا قۇلدىراۋ كەزەڭى سەزىلدى, وسى كەزەڭدە جالپى ساتىلىم 207,9 ملرد تەڭگەنى, قۇلدىراۋ14%-دى قۇرادى.
الايدا جالپى قۇلدىراۋ كەزەڭىندە, تۇرمىستىق تەحنيكا مەن ەلەكترونيكا سەكتورىندا كەيبىر ساناتتار, كەرىسىنشە, ايتارلىقتاي وسە ءتۇستى. ماسەلەن, 2020 جىلدىڭ العاشقى جەتى ايى ىشىندە نوۋتبۋكتەر اقشالاي تۇرعىدان ەداۋىر ۇلعايعان. وسى ساناتتا جالپى اينالىم 35,1 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, مۇنىڭ ءوزى وتكەن جىلعى وسىنداي كەزەڭ ىشىندەگى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا, 55%-عا جوعارى. ءسويتىپ اقشالاي تۇرعىدان ەڭ كوپ ساتىلاتىن تاۋارلار رەيتينگىندە العاشقى جارتى جىلدىق قورىتىندىسى بويىنشا نوۋتبۋكتەر كىر جۋاتىن ماشينالاردى, توڭازىتقىشتاردى باسىپ وزدى, تەك سمارتفوندار مەن تەلەديدارلارعا جول بەرىپ, ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى.
نوۋتبۋك ساتىپ الۋ كەزىندە قازاقستاندىقتاردىڭ 55%-عا جۋىعى 200 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى باعا سەگمەنتىندەگى مودەلدەردى تاڭداپ وتىر. ساتىلعان نوۋتبۋكتەردىڭ 82,1%-دان استامى 15-تەن 15,9 ديۋيمگە دەيىنگى ديسپلەي ولشەمىن يەلەندى; نوۋتبۋكتەردىڭ 18,6%-عا جۋىعى ويىنعا ارنالعان بولاتىن.
ەگەر ساتىلۋ ارنالارى تۋرالى ايتار بولساق, 2019 جىلعى قاڭتار مەن شىلدە ارالىعىندا 89 مىڭ كليەنت بولشەك ساۋدا دۇكەندەرىنەن نوۋتبۋك ساتىپ الدى, نەبارى 18,8 مىڭ كليەنت ونلاين تارتىپتە ساتىپ السا, ال 2020 جىلى بولشەك ساۋدا دۇكەندەرىنەن 95 مىڭ نوۋتبۋك, ونلاين تارتىپتە 57,5 مىڭ نوۋتبۋك ساتىپ الىندى. ءسويتىپ 7 اي ىشىندە نوۋتبۋكتاردىڭ ساتىلۋى بولشەك ساۋدا دۇكەندەرىندە نەبارى 6%-عا, ال ونلاين تارتىپتە 206%-عا ءوستى. نوۋتبۋك بويىنشا ساتىلىمنىڭ جالپى ءوسىمى سان جاعىنان 40%-دى, اقشا جاعىنان 55%-دى قۇرادى. نوۋتبۋكتىڭ ورتاشا ءوسىمى 208,9 مىڭ تەڭگەدەن 230,2 مىڭ تەڭگەگە دەيىن, ياعني 10%-عا ءوستى.
وسى ساناتتاعى نەگىزگى ءوسۋ فاكتورى كارانتين كەزىندە ەنگىزىلگەن شەكتەۋ شارالارى ەكەندىگى ايان. مۇنىڭ ءوزى كومپانيالار مەن ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ رەجىمىنە كوشۋىنە اكەلدى. كوپشىلىگىمىز ءۇشىن نوۋتبۋك دەمالىسقا نەمەسە ىسساپارعا عانا الىپ جۇرەتىن قوسىمشا قۇرىلعىدان نەگىزگى جۇمىس اسپابىنا اينالدى. جۇمىس ىستەيتىن اتا-انانى, مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەردى قوسا العاندا, ءبىر وتباسىندا بىرنەشە قۇرىلعىنىڭ بولۋى ارتىق دۇنيە رەتىندە قابىلدانباي, كەرىسىنشە, ومىرلىك قاجەتتىلىككە اينالدى.
Evrika كومپانياسى وكىلدەرىنىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, وسى ساناتتىڭ سەرپىندى وسۋىنە قاراماي, تۇرمىستىق تەحنيكا مەن ەلەكترونيكا نارىعىنىڭ وكىلدەرى كليەنتتەردىڭ نوۋتبۋك ساتىپ الۋعا دەگەن سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرا الماعان. دۇكەن سورەلەرىن قاجەتتى تاۋارمەن قامتاماسىز ەتۋگە كەدەرگى كەلتىرەتىن نەگىزگى سەبەپتەر – الەم نارىعىندا نوۋتبۋكتەرگە دەگەن بۇرىن-سوڭدى بولماعان جوعارى سۇرانىستىڭ ورىن الۋى مەن COVID-19-دىڭ تارالماۋى ءۇشىن ەنگىزىلگەن بىرقاتار شەكتەۋ شارالارىنا بايلانىستى جەتكىزۋ تىزبەگىنىڭ ىستەن شىعۋىنان تۋىنداعان جيناقتاۋىشتاردىڭ اسا تاپشىلىعى بولىپ وتىر.
وسى مىندەتتى شەشىپ, ىشكى نارىقتاعى سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ ماقساتىندا, بولشەك ساۋدا جەلىلەرى دايىنداۋشى-زاۋىتتان قاجەتتى نوۋتبۋكتەر سانىن جەتكىزۋ بولجامىن ۇلعايتا باستادى. سونداي-اق تاۋارلاردى جەتكىزۋدىڭ بالامالى ارنالارىن ىزدەستىرىپ, دۇكەندەردىڭ سورەلەرىنە دايىنداۋشى-زاۋىتتان تاۋار جەتكىزۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋ ءۇشىن ەداۋىر قىمبات لوگيستيكالىق شەشىمدەر ەنگىزە باستادى.
دەگەنمەن كادىمگى جۇمىس جانە وقۋ رەجىمىنە ورالعان سوڭ, وسى ءبىر جوعارى سەرپىن قۇلدىراپ, ورتاشا سيپات الادى. الايدا Evrika كومپانياسى وكىلدەرىنىڭ تۇجىرىمداۋىنشا, نوۋتبۋكتەر سانىنىڭ بولاشاقتا وسە تۇسۋىنە ارنالعان العىشارتتار ايقىن بايقالىپ كەلەدى. ولار كارانتين كەزىندە وتاندىق نارىقتا قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ مەن ءبىلىم الۋ ءۇشىن العاش رەت نوۋتبۋك ساتىپ العان كليەنتتەردىڭ جاڭا پايدالانۋشىلىق بازاسى قالىپتاستى دەپ سانايدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى ءبىرشاما ۋاقىت وتكەن سوڭ, ءوز قۇرىلعىلارىن جاڭارتا باستايدى, بۇل ءوز كەزەگىندە وسى ساناتتىڭ ءوسۋ سەرپىنىنە وڭ اسەر ەتەتىن بولادى. سونىمەن قاتار تەحنولوگيالاردىڭ دامۋى جانە ەكراندارى بۇگىلەتىن, قۋاتتى اككۋمۋلياتورلارعا يە نوۋتبۋكتەردىڭ كوپتەپ پايدا بولۋى ءوسۋدىڭ قوسىمشا فاكتورىنا اينالۋى مۇمكىن. قۋاتتى اككۋمۋلياتورعا يە نوۋتبۋكتەر تۇراقتى قوسۋلى تۇرا الادى جانە قۇرىلعىنى ەداۋىر ۇزاق مەرزىم بويىندا قۋاتتاندىرماي-اق پايدالانۋعا بولادى.
شىندىعىندا, COVID-19 كەزەڭىندە قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ مەن ءبىلىم الۋ فورماتى قازىرگى تاڭدا ۇيرەنشىكتى جاعدايعا اينالدى, مۇنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ كوپشىلىگىمىز ءۇشىن باسىم جايتقا اينالۋى مۇمكىن. دەمەك, جۋىق اراداعى ۋاقىت ىشىندە نوۋتبۋك اسا قاجەتتى تاۋار بولىپ قالا بەرەدى دەپ نىق بولجاۋعا بولادى.
الماتى
