ەكونوميكا • 23 قىركۇيەك، 2020

استىقتىڭ كولەمى دە، ساپاسى دا ارتتى

26 رەت كورسەتىلدى

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ سەلەكتورلىق وتىرىسىندا بيىل ەگىن وراعىنىڭ بارىسى مەن تۇتىنۋشىلار قۇقىن قورعاۋ ماسەلەسى قارالدى.

18 ميلليون توننا استىق باستىرىلدى

ءبىرىنشى ماسەلە بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى س.وماروۆ، اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى ە.مارجىقپاەۆ، قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ا.مۇ­حام­بەتوۆ، سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكى­مى ق.اقساقالوۆ، سونداي-اق اتالعان وڭىر­لەردىڭ اگروبيزنەس وكىلدەرى – «لوگوس گرەين» جشس باسشىسى ا.قۇداي­بەر­گەنوۆ، «قارقىن» اگروفيرماسى» جشس باسشىسى ە.بۇقانوۆ، «Biooperations» جشس باسشىسى ءا.تالعاتبەك بايانداما جاسادى.

اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆتىڭ ايتۋىنشا، بيىل ەلىمىزدە ەگىن جيناۋ جۇمىستارى ۋا­ق­تى­لى باستالدى، بۇل رەتتە ەگىن وراق ناۋ­قا­نىنىڭ قارقىنى وتكەن جىلعىدان جوعارى. بۇگىنگى تاڭدا رەسپۋبليكا بو­يىنشا بارلىعى 14،8 ملن گەكتاردان اس­تام ءداندى جانە ءداندى-بۇرشاقتى داقىل­دار نەمەسە ولاردىڭ جالپى جينالا­تىن الاڭىنىڭ 93،4%-نان ەگىن جينالدى. گەكتارىنا 12،3 تسەنتنەر ورتاشا تۇسىم­مەن 18،2 ملن توننا استىق باستىرىلدى (2019 جىلى – 11،4 ملن توننا).

– ءداندى جانە ءداندى-بۇرشاقتى دا­قىلدار ءوندىرىسىنىڭ بولجامدى كولەمى ەلىمىزدىڭ ىشكى قاجەتتىلىكتەرىن تولىقتاي قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، – دەدى س.وماروۆ. 

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، كەلەسى قادام – ەگىننىڭ كولەمى مەن ساپالىق ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ. جالپى العاندا، ەلدەگى قولدا بار ساقتاۋ قۋاتى وتكەن جىل­دارداعى اۋىسپالى قالدىقتاردى ەسەپكە العاندا بولجامدى ءونىم ءتۇسىمىن ساق­تاۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى. رەسپۋبليكادا استىق ساقتاۋدىڭ جالپى سىيىمدىلىعى 28،8 ملن توننانى قۇرايدى، ونىڭ 12،1 ملن تونناسى – استىق قابىلداۋ كاسىپ­ورىن­دارىندا، 16،7 ملن تونناسى – اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىندە.

– سونىمەن قاتار اكىمدىكتەر ەلەۆا­تورلاردىڭ 2020 جىلعى ءتۇسىمدى ۋاقتىلى قابىلداۋىنا ۇنەمى مونيتورينگ جۇر­گىزۋى، سونداي-اق استىقتىڭ ۇزدىكسىز ورىن اۋىستىرۋىن تۇراقتى باقىلاۋدا ۇستاۋى قاجەت، – دەدى س.وماروۆ.

جاڭا ونىمنەن ليتسەنزيالانعان استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنا بارلىعى 3 ملن توننا استىق ءتۇستى، بۇل 2019 جىلعى وسىنداي مەرزىمدە استىق قابىلداۋ كاسىپ­ورىندارىنا ساقتاۋعا كەلىپ تۇسكەن استىق كولەمىنەن 2،1 ەسە كوپ. اتالعان دەرەك ەگىن جيناۋ قارقىنىنىڭ وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا جوعارى ەكەندىگىن تاعى ءبىر رەت راستايدى.

– جاڭا ەگىن استىعىنىڭ ساپاسى جوعارى كورسەتكىشتەرگە يە ەكەنىن باي­قاۋعا بولادى. ماسەلەن، ليتسەنزيالانعان استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنا تاپ­سى­رىلعان جالپى بيداي كولەمىنىڭ 83،8%-ى 1-3 ساناتتارعا جاتقىزىلدى، بۇل كور­سەتكىش 2019 جىلى 67،2%-دى قۇراعان بو­لاتىن. تيىسىنشە، 4-5 ساناتتى جانە ساناتسىز بيدايدىڭ ۇلەسى 2019 جىلعى 32،8%-دان 16،2%-عا دەيىن تومەندەدى، – دەدى س.وماروۆ.

استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنا تۇسكەن استىق ساپاسى تۋرالى دەرەكتەرگە سايكەس، ءدان ماڭىزى جوعارى بيداي ۇلەسىنىڭ ەداۋىر وسكەنى بايقالۋدا. بۇل بيدايدىڭ ماڭىزدى ساپالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. سونىڭ ىشىندە ءدان ماڭىزىنىڭ مولشەرى 28% جانە ودان جوعارى بولاتىن جوعارى ساپالى، جوعارى سۇرانىسقا يە HI-Pro بيدايىنىڭ ۇلەسى 59%-عا جەتتى، وتكەن جىلى بۇل 42،8% بولاتىن.

س.وماروۆ اتاپ وتكەندەي، ساپالى ءونىم­نىڭ الىنۋى مەملەكەتتىڭ وسىمدىك شارۋاشىلىعىنا قولداۋ كورسەتۋ جونىن­دەگى ماقساتتى ساياساتىنىڭ ارقاسىن­دا مۇمكىن بولدى. وسى جىلى تۇقىم شارۋا­شىلىعىن سۋبسيديالاۋ كولەمى 49%-عا ۇلعايدى (9،4 ملرد تەڭگەدەن 14 ملرد تەڭگەگە دەيىن)، بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنىڭ جوعارى رەپرودۋكتسيالى تۇقىم ساتىپ الۋعا قولجەتىمدىلىگىن 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا 2،4 ەسەگە ارتتىرۋعا (39،4 مىڭ توننادان 135 مىڭ تونناعا دەيىن) مۇمكىندىك بەردى. تىڭايتقىش ساتىپ الۋدى سۋبسيديالاۋ كولەمى 38%-عا ەداۋىر ۇلعايدى (19 ملرد تەڭگەدەن 26،1 ملرد تەڭگەگە دەيىن)، بۇل تىڭايتقىش ەنگىزۋ كولەمىن عىلىمي قاجەتتىلىكتىڭ 20%-ىنا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى.

كەپىلدەندىرىلگەن جانە ساپالى ءونىم الۋدا ەگىستەردى زيانكەستەر مەن اۋ­رۋ­لارعا قارسى حيميالىق وڭدەۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالاردىڭ ماڭىزى زور بولدى. بيىل پەستيتسيدتەردى سۋبسي­ديا­لاۋعا 36،4 ملرد تەڭگە كوزدەلدى، بۇل 2019 جىلعا قاراعاندا 9 ملرد تەڭگەگە كوپ. 2020 جىلعا دەيىن تەك گەربيتسيدتەر (ارامشوپتەرگە قارسى پرەپاراتتار)، بيوپرەپاراتتار مەن بيواگەنتتەر سۋب­سي­ديالانعانىن اتاپ وتكەن ءجون. وسى جىل­دان باستاپ پەستيتسيدتەردىڭ ينسەكتيتسيدتەر مەن فۋنگيتسيدتەر (وسىمدىكتەر زيانكەستەرى مەن اۋرۋلارىنا قارسى پرەپاراتتار) سياقتى باسقا دا تۇرلەرى سۋبسيديالانادى.

استىق جونىندەگى حالىقارالىق كەڭەس­تىڭ ەسەبىنە سايكەس (2020 جىلعى 27 تامىز) استىق ءوندىرىسىنىڭ رەسەيدە، كانا­دادا، اۋستراليادا وسۋىنە بايلانىستى 2020 جىلعى ءونىم كولەمى الەمدىك رەكورد­تىق دەڭگەيدە – 2،2 ترلن توننا بولا­دى دەپ باعالانۋدا، ماۋسىم جوعارى استىق قورىمەن – 630 ملن توننا مولشەرىن­دە اياقتالادى.  «ونىڭ ىشىندە استىق جو­نىندەگى حالىقارالىق كەڭەس قازاقستاندا 17،7 ملن توننا كولەمىندە استىق جينالادى دەپ بولجاۋدا، ءبىزدىڭ باعالاۋىمىز بويىنشا ءونىم 18 ملن توننانى قۇرايدى» دەدى س.وماروۆ.

جاڭا ماۋسىمدا قازاقستاندىق بيداي مەن ۇن ءداستۇرلى تۇردە ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن اۋعانستان نارىعىنا جولدانا­تىن بولادى. استىق ساپاسىنىڭ جوعارى بو­لۋى­نان قىتايعا بيداي (HI-Pro) جونەل­تىلىمى ارتۋى مۇمكىن.

– بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋ­شىلەرىنىڭ كوپتەگەن ءوتىنىشى بويىنشا ازىق-ت ۇلىك كەلىسىمشارت كورپوراتسيا­سى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن فورۆاردتىق ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىردى، ونى وتكىزۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 24،5 ملرد تەڭگە ءبولىندى،– دەدى س.وماروۆ.

اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنىڭ كەپىلمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى قيىندىقتارىن ەسكەرە وتىرىپ، فور­ۆارد­تىق ساتىپ الۋ الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردىڭ كەپىلدىگىمەن جۇزەگە اسىرىلدى، 516 مىڭ توننا ءونىمى ساتىپ الۋعا كەلىسىمشارت جاسالدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، نارىقتاعى قالىپتاسقان جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ، «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىمشارت كورپوراتسياسى» اق بيدايدى ساتىپ الۋ باعاسىن ساپاسىنا قاراي 83-87 مىڭ تەڭگە دالىزىندە، 4-ساناتتى بيدايعا – 78 مىڭ تەڭگە، 2-ساناتتى ارپاعا – 50 مىڭ تەڭگە دەڭگەيىندە بەلگىلەۋدى ۇسىنادى. فورۆاردتىق مامىلەلەر بويىنشا كۇنباعىس پەن قاراقۇمىقتىڭ ساتىپ الۋ باعالارى وسى داقىلداردى جيناۋ اياقتالعان كەزدە كەيىنىرەك بەلگىلەنەتىن بولادى.

ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين قورىتىندىلادى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە ەگىن جيناۋ جۇمىستارىنىڭ 93%-دان استامى ورىندالدى. ءونىم كولەمى 18 ملن توننا استىق دەڭگەيىندە جوسپارلانىپ وتىر. ونىمدىلىك – گەكتارىنا 12،3 تسەنتنەردەن كەلەدى. جاڭا ءونىمنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتى شامامەن 7،5-8 ملن توننانى قۇرايدى.

– جاھاندىق ۇردىسكە قاراعاندا الەمدىك نارىقتا ازىق-ت ۇلىككە دەگەن سۇرانىس پەن باعا تەك ارتا بەرمەك. سوندىقتان ءبىزدىڭ باسىم مىندەتىمىز – استىق ءوسىرۋ مەن ودان جاسالاتىن ونىمدەر ەكسپورتىنىڭ كولەمىن ايتارلىقتاي ۇلعايتۋ، – دەدى ا.مامين.

ۇكىمەت باسشىسى اۋىل شارۋا­شى­لىعى مينيسترلىگىنە ءداندى جانە بۇرشاقتى داقىلداردى قايتا وڭدەۋ سالاسىن دامىتۋ، سونداي-اق ەكسپورتتىق الەۋەتتى ارتتىرۋ بويىنشا جول كارتاسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. اكىمدىكتەر مەن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە قىسقا مەرزىم ىشىندە استىق جيناۋ جۇمىستارىن اياقتاپ، ەگىننىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ، استىققا ساتىپ الۋ باعاسىن بەلگىلەۋ جانە نارىق قاتىسۋشىلارىن حاباردار ەتۋ، فورۆاردتىق ساتىپ الۋ تەتىگى اياسىندا قاراجاتتىڭ قايتارىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى. يندۋستريا جانە ينفرا­قۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە «قتج» ۇك» اق-مەن بىرلەسىپ، استىقتى ۇزدىكسىز تاسىمالداۋ ءۇشىن جىلجىمالى قۇراممەن قامتاماسىز ەتۋ شارالارىن قابىلداۋ تاپسىرىلدى.

 

تۇتىنۋشىلار قۇقى قالاي قورعالۋدا؟

ۇكىمەتتىڭ سەلەكتورلىق وتىرىسىندا تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى دە قارالدى. اتقارى­لىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى ساۋ­دا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى ب. سۇل­تا­نوۆ، «اتامەكەن» ۇكپ توراعاسى ا.مىرزاح­مەتوۆ باياندادى. جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى ا.تۇكيەۆ پەن تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كواليتسياسىنىڭ توراعاسى م.ابەنوۆ تۇسىنىكتەمە بەردى.

ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ بۇگىنگى تاڭدا قازاق­ستانداعى تۇتىنۋشىلاردىڭ سانى 18،7 ملن ادامدى قۇرايتىنىن، ولار كۇن سا­يىن 6 ملن-نان اسا تاۋارلار مەن قىز­مەت­تەردى ساتىپ الۋ ترانزاكتسيالارىن (كاس­سالىق باقىلاۋ اپپاراتىمەن بولشەك ساۋ­داداعى وپەراتسيالار سانى) جۇزەگە اسىراتىنىن ايتتى.

بيىل قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلار بولشەك ساۋدا جەلىسى ارقىلى 6،8 ترلن تەڭگەگە تاۋار ساتىپ الىپ، 4 ترلن تەڭگەگە قىزمەتتەردى تۇتىنعان. ولاردىڭ ىشىندە ساۋدانىڭ نەگىزگى ۇلەسى تاماق ونىمدەرىنە، ءدارى-دارمەكتەرگە، تۇرمىستىق زاتتارعا، جىلجىمالى جانە جىلجىمايتىن م ۇلىك وپەراتسيالارىنا، دەمالىس قىزمەتتەرىنە تيەسىلى.

– تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ مەملەكەتتىك جۇيەسىنە 19 ورتالىق جانە 17 جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان كىرەدى. تىزىلىمگە سايكەس، مەملەكەتتىك ورگاندار كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەك­تىلەرىمەن بىرگە جەكە تۇلعالارعا ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، ۆەتەريناريا، تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شى­لىق، بايلانىس جانە ت.ب. سالالاردا بار­لىعى 574 قىزمەت كورسەتەدى. بۇل رەتتە جۇيەنىڭ بىردەن-ءبىر قاتىسۋشىسى تۇتىنۋ­شىنىڭ مۇددەسىنە تولىق كوڭىل اۋدار­م­ايدى. سوندىقتان تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى، بۇرما­لا­ن­عان ستاتيستيكا جانە «قايتالا­ناتىن قاتەلەرمەن جۇمىس ىستەۋگە» دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ جوقتىعى بايقالادى، –  دەدى ب.سۇلتانوۆ.

اتالعان بىرقاتار ماسەلە اعىم­داعى جىلدىڭ شىلدەسىندە «تۇتىنۋ­شى­لاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر ارقىلى شەشى­لەتىن بولادى. زاڭدى ازىرلەۋ بارى­سىندا مينيسترلىك الدىڭعى قاتارلى حا­لىقارالىق تاجىريبەنى زەرتتەدى. ونىڭ تۇجى­رىمدامالىق نەگىزىنە ەىدۇ ەلدەرى ءتيىمدى پايدالاناتىن تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ينستيتۋتىنىڭ ارالاس مودەلى الىندى. مىسالى، گەرمانيا، اۋستريا، جاپونيا جانە ليت­ۆا­دا مەملەكەت «اقىلدى» باسقارۋدى جۇرگى­زەدى، ال بۇزىلعان قۇقىقتاردى قالپى­نا كەلتى­رۋمەن سوتقا دەيىنگى رەتتەۋ ينستي­تۋت­تا­رى اينالىسادى. سونداي-اق گەر­مانيا، رەسەي جانە ليتۆادا ۆەدومستۆو­ارا­لىق كەڭەستەر قىزمەت اتقارادى، وندا تۇتى­نۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قور­عاۋ­دىڭ پروبلەمالى ماسەلەلەرى تالقى­لانادى. 

ب.سۇلتانوۆ اتاپ وتكەندەي، شاعىم­داردى قاراستىرۋدىڭ ءۇش ساتىلى جۇيەسى ەنگىزىلدى. ءبىرىنشى دەڭگەيدە ساتۋشى تۇتىنۋشىنىڭ تالابىن «قازىر جانە وسىندا» قاعيداتى بويىنشا جەكە ءوزى قاراۋعا مىندەتتى. سونداي-اق ءوزارا كەلىسىم بو­يىنشا ەكى جاققا داۋلاردى سوتقا دەيىنگى رەتتەۋ سۋبەكتىلەرىنە جۇگىنۋ مۇمكىندىگى بەرىلگەن.  تۇتىنۋشىعا ەكىنشى دەڭگەيدى ءوتۋ مىندەتتى تالاپ ەمەس، شاعىمدى ۋاكى­لەتتى ورگانعا جىبەرۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى شەشىمدى ونىڭ ءوزى قابىلدايدى. سوڭعى دەڭگەيدە تۇتىنۋشىنىڭ سوتقا جۇگىنۋى كوزدەلگەن. 

– ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز – ساتۋشى مەن قىزمەت كورسەتۋشىنىڭ داۋلاردى بول­دىر­ماۋعا، ال ولار تۋىنداعان كەزدە ءبىرىنشى دەڭگەيدە شەشۋگە مۇددەلى بولاتىن جاعدايلاردى جاساۋ، – دەدى ب.سۇل­تانوۆ.

ماسەلەنى ۇكىمەت باسشىسى اسقار ما­مين قورىتىندىلادى. پرەمەر-مينيستر تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ قازاقستاندىق جۇيەسى «تۇتى­نۋشى – قوعامدىق بىرلەستىك – مەملەكەت» ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ بايلانىسى ناقتى قۇ­رىلعان شەتەلدىك وزىق تاجىريبەنى ەسكە­رۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە ازىق-ت ۇلىك سالاسىنا، مەديتسينالىق قىزمەت­تەرگە، تكش، فارماتسەۆتيكالىق تاۋار­لارعا، سونداي-اق تۋريزمگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت.

– ساپاسىنا كەپىلدىك بەرۋگە بولاتىن ونىمدەردى وندىرۋگە، باقىلاۋ ماق­ساتىن­داعى ساتىپ الۋ مەحانيزمىن پايدا­لانۋعا، ادال جارناما مەن ماركەتينگكە باعىتتالعان ساياسات جۇرگىزۋ قاجەت، – دەدى ا.مامين. 

ۇكىمەت باسشىسى وسى جىلدىڭ سوڭى­نا دەيىن تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىق­تارىن قورعاۋ سالاسىندا قوعامدىق ۇيىم­دار بىرلەستىگىن قۇرۋدى، سونداي-اق ۇكى­مەتتىك ەمەس ۇيىمدار بازاسىندا تۇتىنۋ­شى­لار­دىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى ومبۋدسمەن ينستيتۋتىن ەنگىزۋ ما­سەلە­سىن پىسىقتاۋدى تاپسىردى. ۇلت­تىق ەكونوميكا، ساۋدا جانە ادىلەت مي­نيستر­لىك­تەرىنە نورماتيۆتىك-قۇقىق­تىق اكتى­لەر جوبالارىنىڭ تۇتىنۋ­شىلار قۇ­قىق­تارىن قورعاۋ جونىندەگى رەتتەۋشىلىك اسەرىنە تالداۋ جۇرگىزۋ تاپسىرىلدى. بۇعان قوسا وسى اكتىلەردى ازىر­لەۋگە قوعام­دىق كەڭەستەردىڭ قۇرامىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. 

ساۋدا مينيسترلىگىنە ۇلتتىق ەكونو­­ميكا مينيسترلىگىمەن بىرلە­سىپ، مەم­لەكەتتىك ورگانداردىڭ، جەر­گىلىكتى ات­قارۋشى ورگاندار مەن كۆازي­مەم­لە­كەت­تىك ۇيىمداردىڭ تيىمدىلىك كورسەت­كىش­تەرىنە (KPI) تۇتىنۋشىلار تاراپى­نان قاناعاتتانۋ جانە سەنىم دەڭگەيىن باعالاۋدى قوسۋ تاپسىرىلدى. «اتا­مەكەن» ۇكپ ەرىكتى ىسكەرلىك تاجى­ريبە ەرەجەلەرىنىڭ جيىنتىعىن جانە تۇ­تى­نۋ­شىلاردىڭ مۇددەلەرى مەن قۇقىقتارىن ەسكەرەتىن ۇلگىلىك شارتتاردى قابىلداۋ، سونداي-اق ۇسىنىلاتىن قىزمەتتەر مەن تاۋارلاردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن بيزنەستى ىنتالاندىرۋ شارالارىن پىسىقتاۋى ءتيىس.

پرەمەر-مينيستر 2020 جىلعى 1 قاراشاعا دەيىن تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ ءبىرتۇتاس جۇيەسىن قۇرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار