بالالار مەن اتا-انالاردىڭ پسيحولوگيالىق بەيىمدەلۋى تۇرعىسىندا كەڭەس بەرگەن يۋنيسەف جانە رەسپۋبليكالىق «پسيحيكالىق دەنساۋلىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ» ۇلتتىق ترەنەرى, پەداگوگ-پسيحولوگ جۇلدىز ماحاتاەۆا قاشىقتان ءبىلىم الۋ كەزەڭىندە مۇعالىمدە دە, اتا-انا مەن بالادا دا ۇرەيدىڭ بولۋى قالىپتى جاعداي دەپ اتاپ ءوتتى. ەڭ باستىسى – بايبالام سالماۋ. «سوڭعى ۋاقىتتا ءومىر ءسۇرۋ داعدىلارىمىزعا وزگەرىستەر ەندى. ارينە, ەمىن-ەركىن ويناپ, قالىپتى جاعدايدا ءبىلىم الۋعا ۇيرەنگەن بالالار ءۇشىن الداعى ۋاقىتتا دا كارانتين رەجىمىن ساقتاي وتىرىپ, دوستارىمەن, سىنىپتاستارىمەن كەزدەسۋ مۇمكىندىگى شەكتەلەدى. مۇنداي جاعدايدا ءبىلىم الۋ وڭاي ەمەس. دەگەنمەن دە, بالانىڭ كوڭىل-كۇيى مەن ساپالى ءبىلىم الۋىنا بارىنشا كوڭىل ءبولۋ اتا-انالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىندە.
«قاشىقتان وقىتۋ – بۇل بوس اۋرەشىلىك ەمەس. تيىسىنشە, كۇندىزگى رەجىمدە وقۋ ءۇشىن ارنايى ۋاقىت ءبولۋ كەرەك. بۇل ءۇشىن بالاعا قولايلى ورتا قاجەت. جۇمىس ۇستەلى, قاجەتتى قۇرالدارى مەن وقۋلىقتارى قولجەتىمدى ءارى ۇقىپتى جيناستىرىلعانى ابزال. بۇل ىسكە بالانىڭ ءوزىن دە ۇنەمى جۇمىلدىرىپ وتىرۋ ۇقىپتىلىققا, جاۋاپكەرشىلىككە باۋليدى. ساباققا قاجەتتىلەردى قولجەتىمدى ايماققا قويىپ, گادجەتتەرگە كوڭىلى بولىنبەس ءۇشىن باسقا بولمەدە قالدىرۋ كەرەك», دەيدى مامان.
ارنايى بولمە بولماعان جاعدايدا وقۋ بۇرىشى تياناقتالىپ, سىرتقى دىبىستارعا, ءۇي جۇمىستارىنا الاڭداماي, زەيىنمەن جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. ال ۋاقىتتى ءبىلىپ وتىرۋ ءۇشىن, ساعاتتىڭ كورۋ ايماعىندا ورنالاسقانى ءجون.
قاشىقتان ءبىلىم الۋ كەزىندە بالالاردىڭ فيزيكالىق بەلسەندىلىگىنە كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگىن العا تارتقان جۇلدىز ماحاتاەۆا «فيزيكالىق كۇش-جىگەردى قاجەت ەتەتىن كەز كەلگەن ارەكەت بالاعا وڭ ىقپالىن تيگىزەدى. بولمەلەردى تازارتۋ, جاتتىعۋ جاساۋ, ءان ايتۋ, بي بيلەۋ, توقۋ, اشەكەي بۇيىمدار جاساۋدىڭ بالانىڭ زەرىكپەۋىنە اسەرى مول. بالانى ماجبۇرلەمەۋگە تىرىسىپ, قىزىقتىراتىن ىسكە جۇمىلدىرعان ءجون ءارى قانداي ىسكە قىزىعۋشىلىعى بار ەكەنىن دە انىقتاپ الۋ ماڭىزدى» دەدى.
سونىمەن قاتار بالالاردى جاقىن ادامدارىنا, ياعني اتاسىنا, اجەسىنە, ءىنى-قارىنداستارىنا, ءۇي جانۋارلارىنا قامقورلىق جاساۋعا تاربيەلەۋدىڭ دە ماڭىزى زور. «مەنىڭ كومەگىم كەرەك», «مەنسىز ىستەي المايدى» دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋ دە كارانتين جاعدايىندا بالالاردى كۇيزەلىستەن قۇتقارۋعا ىقپال ەتەدى.
مەكتەپتەردەگى كەزەكشى سىنىپتاردا ءبىلىم الاتىن وقۋشىلار ءۇشىن مەكتەپ اۋماعىندا قاۋىپسىزدىكتىڭ كۇشەيۋى, اتا-انالاردىڭ ۆيرۋستان قورعانۋ تالاپتارىن دۇرىس ءتۇسىنۋى ماڭىزدى. ءارى بالالاردى قاۋىپسىزدىك شارالارىن قاتاڭ ساقتاۋعا باۋلۋدىڭ ماڭىزى زور. ەگەر دە ءار اتا-انا بالاسىنا قامقورلىق جاساپ, ۆيرۋستان قورعانۋ شارالارىن كۇشەيتسە, وندا بارلىق وتباسى دا امان بولادى. ال دەنى ساۋ وتباسىنان اسقان قۋانىش جوق.
الماتى
