وسى كۇندەرى بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى باقىت سارسەكباەۆتىڭ بوكس فەدەراتسياسىندا جۇمىس ىستەيتىنىن جانكۇيەرلەر جاقسى بىلسە كەرەك. ونىڭ قازىرگى قىزمەتى – ۇلتتىق قۇرامانىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ. بۇل جۇمىسقا باقىتتى ونىڭ وليمپيادادان كەيىن ءبىراز ۋاقىت تىنىعىپ, جاراقاتىن ەمدەپ العان سوڭ فەدەراتسيا باسشىلىعى ءوز ىسىنە جاۋاپتى, بوكستىڭ بارلىق قىر-سىرىن بىلەتىن مامانداردى تارتىپ, باپكەرلەرمەن, ءوزىنىڭ وكشەسىن باسىپ كەلە جاتقان بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىمەن جۇمىس ىستەۋ ماقساتىندا شاقىرعان بولاتىن. سودان بەرى, مىنە, ءبىراز ۋاقىت ءوتتى.
ب.سارسەكباەۆتى تۋرنيرلەر مەن جارىستاردا ءجيى كەزدەستىرەمىز. جاقىندا ونىمەن بوكس فەدەراتسياسىندا ءجۇزدەسۋدىڭ ءساتى ءتۇسىپ ەدى. وعان العاشقى ساۋالىمىز دا بوكسقا قايتىپ كەلۋگە نيەتى بار-جوعىن بىلۋگە قاتىستى قويىلدى.
– بوكسقا قايتا ورالۋىم تۋرالى ماسەلە ءالى تولىق شەشىلگەن جوق. ونىڭ ءبارىن ۋاقىت كورسەتەدى.
– ەگەر بوكسقا قايتا كەلىپ جاتساڭ, قاي سالماقتا قالاسىڭ؟ 69-دا ما؟
– 69-دا.
– وسى سالماقتا بىزدە ءبىر-بىرىمەن باسەكەلەس جىگىتتەر بار عوي. سولاردىڭ ىشىندە كىمدى اتاپ ايتار ەدىڭ؟
– ەشكىمدى ءبولىپ-جارىپ اتاماي-اق قويايىن. 69-دا بىزدە تالانتتى, دارىندى بوكسشىلار بار. مۇنى بيىلعى قازاقستان چەمپيوناتى كورسەتىپ بەردى. كىمنىڭ مىقتى, كىمنىڭ وسال ەكەنى وسىنداي باسەكەلەردە كورىنەدى. قازىر ءبىز جاستارىمىزدىڭ وزدەرىن كورسەتۋلەرىنە مۇمكىندىك بەرىپ وتىرمىز. دەگەنمەن, ورىس حالقىندا “سۆوي نە سۆوي, ا نا دوروگە نە ستوي” دەگەن بار. سول ءسوز دۇرىس ايتىلعان.
– وليمپيادادان كەيىن بوكسپەن قوشتاسقاندا جۇرەگىڭنىڭ تۇكپىرىندە ءبارىبىر بوكسقا قايتا كەلەرمىن دەگەن ويعا ورىن بولدى ما؟
– ءيا, وليمپيادادان كەيىن قولىمنان جاراقات الىپ, بوكستى وسىمەن ءبىرجولاتا قويارمىن دەگەن ويىم بولدى, ارينە. ماعان ول كەزدە ءبىراز ۋاقىت دەمالىپ, جاراقاتىمدى ەمدەۋ كەرەك ەدى. ەندى ەكىنشى رەت تالپىنىس جاسايتىن ۋاقىت كەلگەن سياقتى دەپ ويلايمىن. مۇنى ءوزىمنىڭ, جاستاردىڭ بابى قالاي ەكەن, سونى بايقاپ كورۋ ءۇشىن جاساپ وتىرمىن.
– بوكس فەدەراتسياسىندا ىستەپ جۇرگەنىڭە ءبىراز ۋاقىت بولدى. قازىرگى جۇمىسىڭ تۋرالى نە ايتاسىڭ؟
– قازىر ۇلتتىق قۇرامانىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋشى بولىپ ىستەيمىن. فەدەراتسيادا بۇدان باسقا ايەلدەر ۇلتتىق قۇراماسى جانە تورەشىلەر جۇمىسىن ۇيلەستىرۋشى بولىپ بەلگىلى بوكس مامانى بەرىك مىرجىقباەۆ, جاستار جانە ءجاسوسپىرىمدەر كومانداسىنىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋشى, مەملەكەتتىك باپكەر بولات ءابدىراحمانوۆ, قازاقستاننىڭ ىشكى جارىستارىن وتكىزۋ جانە WCB بۇكىلالەمدىك سەرياسىنا قاتىسۋدى ۇيىمداستىرۋ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋشى بولات مانكەنوۆ, حالىقارالىق بايلانىس جونىندە ۇيلەستىرۋشى ءازيز قوجامبەتوۆ پەن عىلىمي جۇمىس جانە مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ جونىندە ۇيلەستىرۋشى بولىپ سادات مولداكارىم جۇمىس ىستەيدى. مەنىڭ ءمىندەتىم – باس باپكەرمەن, اعا باپكەرلەرمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەۋ. ءبىز قازىر كەلەشەگىنەن ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاستارعا جول كورسەتىپ, ولاردى ۇيرەتىپ جاتىرمىز. ول ءۇشىن شەتەلدەن دە ماماندار شاقىردىق. ولار ءوز تاجىريبەلەرىمەن بولىسۋدە.
جالپى, قازىر ەلىمىز بويىنشا بوكستىڭ بەدەلىن كوتەرۋ ءۇشىن ۇلكەن جۇمىستار قولعا الىنىپ وتىر. قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنا پرەزيدەنت بولىپ تيمۋر ق ۇلىباەۆ كەلگەلى بەرى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە بوكستى دامىتۋدىڭ جاڭا جوبا-جوسپارلارى جاسالا باستادى. مىسالى, بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنا دەيىن بارلىق وبلىستاردا “بوكس سارايى” سالىناتىن بولادى. مۇنى كوپ جەردە جانكۇيەرلەر اۋزىنان تاستاماي ايتىپ ءجۇر. بۇل اۋەلى بالالار مەن جاستاردىڭ اراسىنان تالانتتى بوكسشىلاردى ىرىكتەپ الۋعا مۇمكىندىك بەرسە, ەكىنشى جاعىنان بوكستى بۇقارالىق سپورت دەڭگەيىنە كوتەرۋگە ىقپال ەتەتىن بولادى.
فەدەراتسيانىڭ قولعا العان تاعى ءبىر جۇمىسى – ۇلتتىق قۇرامانى جاسارتۋ. ونى وزدەرىڭىز دە كورىپ جۇرسىزدەر. ياعني, تالانتتى جاستاردى نەگىزگى كومانداعا شاقىرتىپ, ولاردى ءىرى حالىقارالىق جارىستارعا قاتىستىرۋ باستالدى. بۇگىندە بوكس فەدەراتسياسى وسىنداي جارىستارعا ۇلكەن ءمان بەرىپ كەلەدى. ويتكەنى, بيىل قىتايدىڭ گۋانچجوۋ قالاسىندا جازعى ازيا ويىندارى وتەدى.
سوندىقتان فەدەراتسيانىڭ باسشىسى تيمۋر اسقار ۇلى ۇلتتىق قۇراماعا دا, جاستار قۇراماسىنا دا ەرەكشە ءمان بەرىپ, ولاردىڭ دايىندىعى ءۇشىن بارلىق جاعدايدى جاساۋدا. وسىنداي حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جانە رەسپۋبليكاىشىلىك شارالاردى ۇيلەستىرۋدە فەدەراتسيانىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى دانيار ابىلعازين ۇلكەن جۇمىستار اتقارىپ كەلەدى.
– مىسالى, قانداي؟
– مىسالى, ءبىرىنشى ءنومىرلى بوكسشىلار 2 500, ال ەكىنشى ءنومىرلى بوكسشىلار 1 500 دوللاردان جالاقى الىپ تۇرادى. مۇنىڭ ءوزى بوكسشىلار ءۇشىن ۇلكەن دەمەۋ, قولداۋ ەمەس پە. جالپى, بۇگىندە قازاقستان بوكسىن دامىتۋ ءۇشىن جاقسى جوبالار ىسكە قوسىلىپ وتىر. فەدەراتسيا باسشىسى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە بالالار مەن جاستاردىڭ بوكسپەن اينالىسۋىنا جاقسى جاعداي جاساۋ ءۇشىن ناقتىلى جۇمىستاردى باستادى. ونىڭ ىشىنە ارنايى بوكس مەكتەپتەرىن اشۋ, تورەشىلەر دايىنداۋ, جارىستاردى حالىقارالىق تالاپتارعا ساي وتكىزۋ, عىلىمي-مەديتسينالىق جەتىستىكتەردى پايدالانۋ سياقتى جۇمىستار كىرەدى.
– ەندى وزىڭە قايتا كەلسەك, قازىر جاتتىعۋ جاسايدى ەكەنسىڭ. باپكەرىڭمەن نەشە ساعات جاتتىعاسىڭ؟
– مەن ەشقاشان بوكستى تاستادىم دەپ جاتتىعۋدان قول ۇزگەن ەمەسپىن. كۇن سايىن 2-2,5 ساعات جاتتىعامىن. باپكەرىم كارىم ماحمۇدوۆپەن كوپ نارسەنى اقىلداسامىن. سول كىسىنىڭ كەڭەسىنە ءاردايىم جۇگىنىپ وتىرامىن. قازىر جاتتىعۋلاردى تەحنيكامدى جەتىلدىرۋ ءۇشىن جاساپ ءجۇرمىن. مەن سىزدەرگە بىردەن شارشى الاڭعا شىعىپ, ءوزىمدى قايتا كورسەتەمىن دەپ ايتا المايمىن. ويتكەنى, وعان ۋاقىت كەرەك, سوسىن وعان كوپ ەڭبەكتەنۋ كەرەك. اقىل توقتاتقاننان كەيىن بارىنە كاسىبي تۇرعىدان, جاڭاشا كوزقاراسپەن قارايدى ەكەنسىڭ. كەزىندە ءبارى دە تەز وتسە ەكەن, تەز بولسا ەكەن دەپ ويلاۋشى ەدىم. قازىر ولاي ەمەس, ءار نارسەنى تارازىعا سالىپ جاسايسىڭ.
– ءالى باعىندىرماعان ءبىر بەلەسىڭ بار ەكەن. ول الەم چەمپيونى بولۋ عوي...
– ءيا, ونىڭ راس. الەم چەمپيونى اتانۋ اركىمنىڭ ارمانى.
– قازىر الەم چەمپيوندىعىنا لايىق دەپ كىمدەردى اتاپ ايتار ەدىڭ؟
– بوكستا بولجاپ ايتۋ قيىن. بۇل – سپورت. ال سپورتتا بابى مەن باعى كەلىسكەن ساڭلاقتىڭ عانا جەڭىسكە جەتەتىنى بەلگىلى. سوسىن ءبارى بوكسشىنىڭ دايىندىعىنا, ۇرىمتال ءساتتى پايدالانا بىلۋىنە بايلانىستى. كوپ جاعدايدا ماسەلەنى ادامنىڭ اتاعى ەمەس, شارشى الاڭ شەشەدى.
– ءبىزدىڭ باپكەرلەردىڭ جۇمىسىنا قانداي باعا بەرەسىڭ؟
– مەن ەشكىمنىڭ جۇمىسىنا باعا بەرە المايمىن. اركىم ءوز جۇمىسىمەن اينالىسۋى كەرەك دەپ ويلايمىن.
– ىرىمشىلسىڭ با؟
– ءبىر اللاعا عانا سەنەمىن.
– اڭگىمەڭە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن داستان كەنجالين.