قالاداعى ەپيدەميالىق احۋالدىڭ تۇراقتى ەكەنىن بايانداعان ج.بەكشين «وتكەن اپتاداعى مالىمەتتەر بويىنشا قالادا جۇقپالى رەسپيراتورلى ۆيرۋستىق ينفەكتسيا جۇقتىرعاندار سانى – 1219. كورسەتكىش الدىڭعى اپتامەن سالىستىرعاندا 25 پايىزعا تومەن. الايدا وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا اۋرۋ بەلگىلەرى 21 پايىزعا جوعارى بولىپ وتىر. ۆيرۋس جۇقتىرعانداردىڭ 62 پايىزىن بالالار قۇرايدى», دەپ اتاپ ءوتتى.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ بولجامى بويىنشا الداعى كۇز-قىس ماۋسىمىندا تۇماۋدىڭ ەكى A ءتيپتى گۋاندونگ-مۋانون (H1N1) pdm09 جانە گونكونگ (H3N2), B ءتيپتى Washington لينيا ۆيكتوريا جانە پحۋكەت لينيا ياماگاتا شتامدارى اينالىمدا بولادى. بۇل شتامداردىڭ العاشقى 3 انتيگەنى ەلىمىزدە ەگىلەتىن گريپول+ ۆاكتسيناسىنىڭ قۇرامىندا بار.
جىل سايىن ەپيدەميالىق ماۋسىمنىڭ الدىندا رەسپۋبليكا كولەمىندە, سونىڭ ىشىندە الماتى قالاسىندا تۇماۋعا قارسى تەگىن ەكپە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى, بالالار ءۇيىنىڭ, مەكتەپ-ينتەرناتتاعى بالالار, يممۋن جەتىسپەۋشىلىگى, ءالسىز جانە ءجيى اۋىراتىن جاسى 6 ايدان اسقان بالالار, قارتتار جانە مۇگەدەكتەر ۇيىندەگى كونتينگەنتتەر, 2-3-ءشى تريمەسترداعى جۇكتى ايەلدەرگە سالىنادى. ج.بەكشيننىڭ ايتۋىنشا, بيىل جەرگىلىكتى اكىمشىلىكتىڭ قاراجاتىنا 130 مىڭ دوزا كولەمىندە ءۇش ۆالەنتتى رەسەيدە وندىرىلگەن گريپپول پليۋس ۆاكتسيناسى ساتىپ الىنعان. ۆاكتسينا سالىنعاننان كەيىن يممۋنيتەت 14 كۇننەن كەيىن قالىپتاسىپ, تۇماۋ ماۋسىمىنىڭ اياعىنا دەيىن ءوز كۇشىندە بولادى. وتكەن جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 100 مىڭ دوزا گريپپول پليۋس ۆاكتسيناسى (رەسەي فەدەراتسياسىندا وندىرىلگەن) ساتىپ الىنسا, بيىل 430 مىڭ دوزا الۋ جوسپارلانىپ وتىر. بىلتىر قالا تۇرعىندارىنىڭ 10,3 پايىزى (200747), ونىڭ ىشىندە 100 مىڭ ادام, ياعني «تاۋەكەل توبىنا» جاتاتىندار جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن, 93 633 مىڭ ادام جۇمىس بەرۋشىلەر ەسەبىنەن, 7114-ءى اقىلى نەگىزدە جەكەمەنشىك مەديتسينالىق ورتالىقتاردا ۆاكتسينا سالدىرعان. بيىل دا قالاداعى جەكە- مەنشىك مەديتسينالىق ورتالىقتارىندا ءوز ەسەبىنەن جانە ءارتۇرلى سالالاردا ەڭبەك ەتەتىندەر جۇمىس بەرۋشىنىڭ ەسەبىنەن ەكپە سالدىرادى.
«قالا تۇرعىندارى اراسىندا جرۆي, تۇماۋدىڭ الدىن الۋ جانە ەپيدەميالىق جاعدايدى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرۋ, ادىستەمەلىك كومەك كورسەتۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان. دەپارتامەنت پەن الماتى قوعامدىق دەنساۋلىق باسقارماسىنىڭ بىرلەسكەن بۇيرىعى اياسىندا جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىمەن بىرلەسە ۆەدومستۆوارالىق كەشەندى جۇمىس جوسپارى دايىندالدى. ەمحانالاردا دەنە قىزۋى كوتەرىلگەندەر جەكە قابىلداۋدا بولسا, جۇكتى ايەلدەردى باقىلاۋ كۇشەيتىلەدى. جرۆي, تۇماۋمەن اۋىرعانداردان قوڭىراۋ قابىلداۋ ءۇشىن 116 تەلەفونى جانە ءۇي جاعدايىندا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە 92 اۆتوكولىك ءبولىندى. اۋرۋحانالاردا ناۋقاستاردى ەمدەۋ ءۇشىن 485 قوسىمشا ورىن ءبولىندى. قالاداعى مەديتسينا ۇيىمدارى مەن ءدارىحانالار ءبىر رەتكى بەتپەردە, زالالسىزداندىرۋ, تۇماۋعا قارسى پرەپاراتتاردىڭ كەرەكتى قورىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. الماتى قالاسى بويىنشا ۇلتتىق ساراپتاما ورتالىعىنىڭ فيليالى زەرتحانالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە تەست جۇيەلەرىمەن جابدىقتالدى. بالالار ۇيىمدارىندا جانە مەكتەپتەردە ناۋقاستاردى دەر كەزىندە انىقتاۋ ءۇشىن تاڭەرتەڭگىلىك فيلترلەردىڭ جۇمىسى كۇشەيتىلدى» دەپ اتاپ ءوتتى ج.بەكشين. ال تۇماۋ جۇقتىرعان جاعدايدا اتا-انالار بالالارىن بالا-باقشاعا, مەكتەپكە جىبەرمەۋى كەرەك.
ماۋسىم كەزىندە تۇماۋدان ساقتانۋ ءۇشىن دارىگەردىڭ رۇقساتىمەن ۆيرۋسقا قارسى جاقپامايلاردى (وكسالين, انتيۆير جانە باسقالارى), پوليۆيتاميندەردى, سونىمەن قاتار يممۋنيتەتتى كوتەرەتىن اقۋىز, ۆيتاميندەرگە جانە مينەرالدى زاتتارعا باي پياز, سارىمساق, سونداي-اق تابيعي فيتونتسيدتەر, شوپتەر, قاراقات, يتمۇرىن سياقتى ونىمدەردى قولدانۋ قاجەت, دەپ اتاپ وتكەن ج.بەكشين وسى كەزەڭدە الەۋمەتتىك ارا- قاشىقتىقتى ساقتاۋدى, ناۋقاس ادامدارمەن قارىم-قاتىناستى شەكتەۋ مەن ادامدار كوپ جينالاتىن جەرلەرگە بارماۋدى ەسكەرتتى. سونىمەن بىرگە ماۋسىمعا ساي كيىنۋ, بەتپەردە, دەزينفەكتسيالىق قۇرالداردى پايدالانۋ, قولدى ءجيى جۋ, ساقتىق شارالارى دا اسا قاجەت.
