تەحنولوگيا • 16 قىركۇيەك، 2020

«اقىلدى ماسكالار» ۆيرۋستان قورعاي الا ما؟

348 رەت كورسەتىلدى

پاندەميانىڭ بەلەڭ الىپ، كۇللى ادامزاتتى سانسىراتۋى ءالى دە توقتار ەمەس. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى كەسەلدى ىندەتتەن قورعانۋدا مەديتسينالىق ماسكالار مەن قورعانىشتىق قۇرالداردى قولدانۋدى مىندەتتەيدى. وسى ورايدا زاماناۋي تەحنولوگيالار نەگىزىندە ازىرلەنگەن «اقىلدى ماسكالار» جونىندە ەستۋىڭىز بار ما؟

كارى قۇرلىق ەلدەرىندە كورو­نا­ۆيرۋس ەپيدەمياسىنىڭ ور­شۋىنە بايلانىستى اۋرۋحانالاردا قورعانىس قۇرالدارىنىڭ جەتىس­پەۋشىلىگى بايقالدى. سوندىقتان دارىگەرلەر دايۆينگ بەتپەردەسىن قولدانا باستاعان. يتاليا مەدي­تسينالىق مەكەمەلەرى دارىگەر رە­ناتو فاۆەرونىڭ ۇسىنىسىمەن ازىرلەنگەن دايۆينگ بەتپەردەسىن قازىردىڭ وزىندە اق حالاتتى ابزال جاندار يگىلىگىنە پايدالانۋدا.

ءبىر قىزىعى، 3D باسىپ شىعا­راتىن قۇرىلعىنىڭ كومەگىمەن جوعارى ءارى ءتيىمدى مەديتسينالىق سۇزگىلەردى ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ارنايى اداپتەر ازىر­لەنگەن. ۆيرۋستان قورعانۋدا كا­دۋىلگى مە­ديتسينالىق ماسكادان كەم بولمايتىن بۇل ماسكالاردى اقش-تىڭ ونىمدەر مەن ءدارى-دارمەكتەردى باقىلاۋ جونىندەگى اگەنتتىك تە ما­قۇلداپ وتىر. داي­ۆينگ بەتپەر­دەلەرى قورعانىس قۇ­رالدارى رەتىندە وتە جاقسى جۇمىس ىستەيدى. مۇقيات دەزينفەكتسيالاۋدان كەيىن ولاردى قايتا پايدالانا بەرۋگە دە بولادى.

1

ال سينگاپۋر عالىمدارى كورو­ناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ بەل­گىلەرىن انىقتايتىن بەتپەردە وي­لاپ تاپقان ەدى. وندا ادامنىڭ ءپۋلسى، دەنە قىزۋى، قىسىم جانە وتتەگى دەڭگەيى سياقتى ماڭىزدى بەل­گىلەر تۋرالى اقپارات جيناي­تىن داتچيكتەر ورناتىلعان. ءار جارتى ساعات سايىن داتچيكتەر ادامنىڭ دەنساۋلىعى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇيالى تەلەفونداعى ارنايى قو­سىمشاعا جىبەرەدى. ول ارقىلى دا­رىگەرلەر ناۋقاستىڭ جاعدايىن باقىلاي الادى. داتچيكتەردى قور­عانىس قۇرالدارىمەن بىرگە جۋعا، ءتىپتى ءبىر ماسكادان ەكىن­شى­سىنە اۋىستىرۋعا بولادى. قازىرگى ۋاقىتتا اتالعان ماسكانىڭ باعاسى 36 اقش دوللارىنان اسادى، ال ءوندىرىس بارىسى دامي تۇسسە، 14،6 دوللارعا دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن.

وسى ورايدا ەلىمىزدە جاھان جۇر­تىنان قالىس قالماي، ەل يگى­لىگىنە مەديتسينالىق ماسكالاردى ازىرلەۋدە. وتاندىق Qamqor Tech كومپانياسى يزرايلدىك Sonovia كومپانياسىمەن بىرلەسە وتىرىپ، ەلوردادا SONOMASK اتتى ۆيرۋسقا جانە باكتەريالارعا قارسى مەديتسينالىق ماسكالار ءون­دىرىسىن ىسكە قوستى. يزرايل تەحنو­لوگياسىمەن ازىرلەنەتىن ماسكا ۆيرۋس پەن باكتەريادان قورعاپ قانا قويماي، ءتىپتى، ولاردى جويىپ جىبەرە الادى.

مەديتسينالىق ماسكالار بىرەگەي پاتەنتتەلگەن ۋلترادىبىستىق تەح­نولوگيا نەگىزىندە نازارباەۆ ۋني­ۆەرسيتەتى جانىنداعى تەحنوپاركتە شىعارىلادى. شىعارىلعان ماسكالار باكتەريالاردى 99،99% جانە ۆيرۋستاردى 98،89% جويۋعا كەپىلدىك بەرەدى. ايتا كەتەرلىگى، بۇل الەمنىڭ ءارتۇرلى ءىرى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ زەرتحانا­لىق زەرتتەۋلەرىمەن راستالعان. ازىرلەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا، ماس­كالار حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەدى.

مەديتسينالىق ماسكالاردى وندىرۋشىلەرگە كەراعار پىكىرلەر دە ازايماي وتىر. ماسەلەن، جاپو­نيانىڭ كيودو اگەنتتىگى عالام­شار ەكولوگياسى ءۇشىن ءبىر رەت قول­­دانىلاتىن مەديتسينالىق ماس­كالاردىڭ قاۋىپتىلىگى تۋرالى ايتادى. پاندەميامەن كۇرەسۋ اياسىندا مەديتسينالىق ماسكالاردى ساتۋ ناۋقانى كوش باسىندا تۇر. سون­دىقتان ولاردى الەم حالقى وسى اپتاپ ىستىق مەزگىلدە دە قولدانىپ كەلەدى.

كيودو اگەنتتىگىنىڭ پىكىرىنشە، جاھان جۇرتىندا مۇنداي بيولوگيا­لىق قاۋىپتى قالدىقتاردى قالاي كادەگە جاراتۋ كەرەكتىگى تۋرالى تۇ­سىنىك قالىپتاسپاعان. كەيبىر ەلدە قوقىستى دۇرىس جويۋ ءۇشىن ەشقانداي جاعداي جوقتىعىن دا ءسوز ەتەدى. اگەنتتىك الەمنىڭ ءار تۇك­­­­پىرىندەگى باسىلىمداردىڭ ءسو­زىن كەلتىرىپ، كۇنشىعىس ەلىنىڭ جاعالاۋىندا بىررەتتىك ماسكالار سۋ ايدىنىندا قالقىپ جاتقانىن ايتادى. مەديتسينالىق قالدىقتار سانى تۇركيا مەن ەۋروپا ەلدە­رىنىڭ جاعالاۋلارىندا ءجيى باي­قالا باستاعان. ال فرانتسيا ەكو­لوگتەرىنىڭ ايتۋىنشا، تەڭىز بەن مۇحيت سۋلارىندا كوپ ۇزاماي مەدۋزالار ەمەس، ماسكالار شوعى­رىن كورۋگە قورقاتىنىن مالىم­دەيدى. سەبەبى مۇنداي ماسكا قال­دىقتارى ادامنىڭ جەيتىن اسىنان جانە بالىقتىڭ ىشەك قۋىسىنان تابىلعان. بۇل ميكروپلاس­تيكا بول­شەكتەرىنە ىدىراۋ ءۇشىن ءجۇز جىلدان استام ۋاقىت قاجەت.

ءار الۋان پىكىرلەر توعىسى، ارينە، ءبىزدى سان-ساققا جۇگىرتەرى انىق. الايدا دەنساۋلىعىڭىزدى ساق­تاپ، يممۋنيتەتىڭىزدى ءنارلى تاعام­دارمەن تولتىرعان قۇپتارلىق بولار ەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار