02 قاراشا, 2013

تاريحى تەرەڭ,تاعىلىمى مول ۇستاحانا 100 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى

374 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

كەڭەستىك ساياسات كەزىندەگى تاريح وقۋلىقتارىندا رەۆوليۋتسياعا دەيىن قازاق حالقىنىڭ 2 پايىزعا جۋىعى عانا حات تانىدى دەگەن سىڭارجاق تىركەس جازىلىپ كەلدى. راسىندا دا سولاي ما ەدى؟ جوق, ولاي ەمەس, بۇل كەڭەستىك ساياساتشىلار مەن تاريحشىلاردىڭ ناقتى شىندىققا ۇيلەسپەيتىن, تەرىس كوزقاراستان تۋعان دەرەگى دەۋگە بولادى. ءارى ءدال وسى ماسەلەگە قاتىستى ايتاتىن ۋاجدەرىمىز بەن دالەلدەرىمىز دە بار. ايتالىق, جيىرماسىنشى عاسىردىڭ باسىندا, ياعني قىزىل قازان رەۆوليۋتسياسىنا دەيىن تابانى كۇرەكتەي 15-17 جىل بۇرىن قازاق جەرىندە قونىس تەپكەن كوپتەگەن قالالاردا پەداگوگيكالىق كۋرستار ۇيىمداستىرىلعان. سونىڭ ءبىرى 1903-1908 جىلدارى ارالىعىندا ورالدا اشىلعان. ونى بىتىرگەندەر كەيىن قالىڭ ەل-جۇرتتىڭ اراسىنا كەتىپ, ولاردى ساۋاتتاندىرۋعا بەل شەشە كىرىسكەن.

كەڭەستىك ساياسات كەزىندەگى تاريح وقۋلىقتارىندا رەۆوليۋتسياعا دەيىن قازاق حالقىنىڭ 2 پايىزعا جۋىعى عانا حات تانىدى دەگەن سىڭارجاق تىركەس جازىلىپ كەلدى. راسىندا دا سولاي ما ەدى؟ جوق, ولاي ەمەس, بۇل كەڭەستىك ساياساتشىلار مەن تاريحشىلاردىڭ ناقتى شىندىققا ۇيلەسپەيتىن, تەرىس كوزقاراستان تۋعان دەرەگى دەۋگە بولادى. ءارى ءدال وسى ماسەلەگە قاتىستى ايتاتىن ۋاجدەرىمىز بەن دالەلدەرىمىز دە بار. ايتالىق, جيىرماسىنشى عاسىردىڭ باسىندا, ياعني قىزىل قازان رەۆوليۋتسياسىنا دەيىن تابانى كۇرەكتەي 15-17 جىل بۇرىن قازاق جەرىندە قونىس تەپكەن كوپتەگەن قالالاردا پەداگوگيكالىق كۋرستار ۇيىمداستىرىلعان. سونىڭ ءبىرى 1903-1908 جىلدارى ارالىعىندا ورالدا اشىلعان. ونى بىتىرگەندەر كەيىن قالىڭ ەل-جۇرتتىڭ اراسىنا كەتىپ, ولاردى ساۋاتتاندىرۋعا بەل شەشە كىرىسكەن.

ال ارادا ون جىل وتكەن سوڭ ورال قالاسىندا مۇعالىمدەر سەمينارياسى قۇرىلعان. ونىڭ العاشقى تۇلەكتەرىنىڭ اراسىنان كەيىن بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, عالىمدار مەن ونەر شەبەرلەرى شىققانى دا ۇلكەن مەرەي. بۇگىنگى ج.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى پەداگوگيكالىق كوللەدجدىڭ باستاۋى مەن تاريحى وسى سەميناريادان ىرگە تۇرەدى. ارناۋلى وقۋ ورنىنىڭ باس عيمارا­­تى وڭىردەگى تاريحي نىساندار مەن ەسكەرتكىشتەر قاتارىنان ورىن الا­دى. مۇندا حح عاسىر­دىڭ باسىندا ورال اسكەري رەال­دى ۋچيليششەسى قونىستانعان ەكەن. الاش قايراتكەرلەرى حالەل مەن جاھانشا دوسمۇحامەدوۆتەر سول ءبىر الماعايىپ جىلداردا وسى وقۋ ورنىندا وقىپ, ءتالىم-تاربيە العانى دا بۇگىنگى بۇكىل ەلگە تانىمال كوللەدجدىڭ مارتەبەسىن بيىكتەتە تۇسەدى.

رەسپۋبليكاداعى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ العاشقى باسپالداعى – بالاباقشالار مەن باستاۋىش مەكتەپتەرگە ماماندار ازىرلەيتىن وقۋ ورنى تاۋەلسىزدىك جىلدارى قاناتىن كەڭگە جايا ءتۇستى. تا­ري­حى تەرەڭ قارا شاڭىراقتىڭ ءبىلىم بەرۋ باسەكەسىندە جۇلدىزى جار­قى­راي كورىندى. بۇگىنگى ۋاقىت پەن زاماننىڭ بيىك تالاپتارىنا جوعا­رى كاسىبي شەبەرلىكتەرىمەن ءۇن قوسىپ كەلە جاتقان ۇيىمشىل ۇجىم­دى جاڭاشىلدىققا جانى ءۇيىر, بىلىكتى باسشى, پەداگوگيكا عىلى­مدارىنىڭ دوكتورى شالقىما قۇر­مانالينا باسقارىپ كەلەدى.

تەمىر قۇسايىن,

«ەگەمەن قازاقستان».

ورال.

سۋرەتتە: تاريحي عيمارات – ورال پەداگوگيكالىق كوللەدجى عيماراتىنىڭ سىرتقى كورىنىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار