كوروناۆيرۋس • 15 قىركۇيەك، 2020

كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنى: تەڭگەگە نە بولادى؟

1710 رەت كورسەتىلدى

كۇزدە كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنى سالدارىنان تەڭگە باعامى ءتۇسۋى مۇمكىن. ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ السىرەۋىنىڭ بارلىق نەگىزگى تاۋەكەلدەرى ساقتالۋدا. بۇل تۋرالى قازاقستان ۇلتتىق بانكى جاريالانعان باياندامادا ايتىلدى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنى الەمدىك ەكونوميكا ءۇشىن ايتارلىقتاي سوققى بولۋى مۇمكىن. مۇنايعا دەگەن سۇرانىس پەن باعانىڭ تومەندەۋ قاۋپى تاعى دا ارتىپ كەلەدى، بۇل ۇلتتىق بانك ساراپشىلارىنىڭ تەرىس ناتيجە كۇتۋلەرىنىڭ باستى سەبەبى. كوروناۆيرۋسپەن عانا ەمەس، ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ السىرەۋىمەن دە قازاقستاندىقتار ءۇشىن وتكەن جاز ەستە قالدى. تەڭگە باعامىنا رەسەي ءرۋبلىنىڭ 4%-عا تومەندەۋى اسەر ەتتى. ماۋسىمنان تامىزعا دەيىن قازاقستاندىق ۆاليۋتا 2 پايىزعا السىرەدى. بىراق كارانتينگە بايلانىستى ەلدە دوللارعا سۇرانىس قالىپتى بولدى. 

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنى تەڭگە باعامىنا تاعى دا سوققى بەرۋى مۇمكىن. 

قازاقستان 18 ملن توننادان استام كومىر ەكسپورتتادى

مۇناي سەكتورى شىعىنعا ۇشىراعانىمەن، ەلدىڭ كومىر ونەركاسىبى بيىلعى جىلى كوروناكريزيستىڭ قاتتى سوققىسىن سەزىنبەدى. قازاقستان جىل باسىنان بەرى 18 ميلليون توننادان استام كومىر ەكسپورتتاعان. ءدال وسىنداي كولەمدەر وتكەن جىلى شەتەلگە ساتىلعان ەدى. بۇل تۋرالى يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ باس ساراپشىسى سايات يساتوۆ مالىمدەدى.

ونىڭ ايتۋىنشا، پاندەميا جەتكىزىلىمگە ءىس جۇزىندە اسەر ەتكەن جوق. نەگىزگى وتكىزۋ نارىقتارى دا سول قالپىندا قالدى. بيىلعى جىلى كومپانيالار ءتىپتى رەسەيگە وتىن ساتۋدى كوبەيتتى. ەلىمىزدە بارلىعى 69 ميلليون توننا كومىر ءوندىرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن كولەم 107 ميلليونعا دەيىن ارتادى. ونىڭ باسىم بولىگى ىشكى نارىققا كەتەدى.

باعا كارتاسى: جىلقى ەتى قانشا تۇرادى

ينفلياتسياعا بايلانىستى قازاقستاندىقتاردىڭ شىعىندارىنىڭ جارتىسىنان كوبى ازىق-ت ۇلىك شىعىندارىن قۇرايدى. LS ىسكەرلىك پورتالى حابارلاعانداي، ەت جانە ەت ونىمدەرىنە وتباسىلىق بيۋدجەتتىڭ بەستەن ءبىر بولىگى كەتەدى. ءبىزدىڭ "باعا كارتاسى" ايدارىندا ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە جىلقى ەتىنىڭ كيلوگراممى قانشا تۇراتىنىن انىقتادىق.

كوكشەتاۋدا مىڭ جەتى ءجۇز تەڭگەدەن باستالادى. قاراعاندىدا ەت 100 تەڭگەگە قىمباتتادى. نۇر-سۇلتاندا جىلقى ەتى 1900 جانە ودان جوعارى. شىمكەنتتە - 2000 تەڭگە. قىزىلورداداعى ەت باعاسى دا وسىنداي. ەڭ قىمبات جىلقى ەتى ەلىمىزدىڭ باتىسىندا – اتىراۋدا ەكى جارىم مىڭنان باستالادى.

اقش بيۋدجەتىنىڭ تاپشىلىعى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتتى 

بيىلعى جىلى اقش بيۋدجەتىنىڭ تاپشىلىعى رەكوردتىق ءۇش تريلليون دوللارعا جەتتى. تەرىس سالدو ءۇش ەسە ءوستى.
بۇل جاعداي پاندەميا كەزىندە شتات ۇكىمەتىنىڭ ۇلكەن شىعىندارىنا بايلانىستى بولدى. بيۋدجەت شىعىندارى 45% - عا ارتىپ، 6 تريلليون دوللاردان استى. بيۋدجەتكە تۇسەتىن تۇسىمدەر، كەرىسىنشە، وسى سومانىڭ جارتىسىن عانا قۇرادى.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، اقش بيۋدجەتىنىڭ مۇنداي ۇلكەن تاپشىلىعى الداعى بىرنەشە جىلدا ساقتالادى. ۇكىمەتتىك قارىزداردىڭ تومەن پايىزدىق مولشەرلەمەلەرى جاعدايدى جۇمسارتادى. سونىمەن قاتار، امەريكادا سالىق تۇسىمدەرى تەز قالپىنا كەلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

شىڭعىستاۋدىڭ شاكىرى

ادەبيەت • كەشە

جانى ىزگى جۋرناليست

ەگەمەن قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار