02 قاراشا, 2013

شەمونايحاداعى سەرپىندى جوبالار

268 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

تۇگىن تارتساڭ, مايى شىعاتىن, جەرى قۇنارلى, تابيعاتى تامىل­جىعان شەمونايحا اۋدانىندا بيىل ەگىن بىتىك شىقتى. اۋدان اكىمى امانگەلدى توقتاروۆ ءوڭىر ديقاندارىنىڭ ۇستىمىزدەگى جىلى 139 مىڭ 700 گەكتارعا استىق ەگىپ, گەكتارىنان 21 تسەنتنەردەن ءدان مارجانىن جيناعانىن, كۇنباعىس, قاراقۇمىق, كەندىر, راپس داقىلدارىن قامباعا قۇيىپ العاندارىن ايتتى.

 

اۋداننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ەكونوميكاسى قاتار دامىعان, مۇندا بىرنەشە كاسىپورىندار مەن كەنىش­تەر جۇمىس ىستەپ تۇر, جىل با­سىنان 5028,5 توننا ەت ءوندىرىلىپ, 32778,4 توننا ءسۇت ساتىلعان. اسىل تۇقىمدى مال باسى كوبەيىپ, 28 مىڭ­نان اسقان. اۋدان اكىمى ا.توق­تا­روۆ­تىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى بويىنشا ءتورت نىسان پايدالانۋعا بەرىلىپتى. ەندى سولارعا توقتالا كەتەيىك.

تۇگىن تارتساڭ, مايى شىعاتىن, جەرى قۇنارلى, تابيعاتى تامىل­جىعان شەمونايحا اۋدانىندا بيىل ەگىن بىتىك شىقتى. اۋدان اكىمى امانگەلدى توقتاروۆ ءوڭىر ديقاندارىنىڭ ۇستىمىزدەگى جىلى 139 مىڭ 700 گەكتارعا استىق ەگىپ, گەكتارىنان 21 تسەنتنەردەن ءدان مارجانىن جيناعانىن, كۇنباعىس, قاراقۇمىق, كەندىر, راپس داقىلدارىن قامباعا قۇيىپ العاندارىن ايتتى.

اۋداننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ەكونوميكاسى قاتار دامىعان, مۇندا بىرنەشە كاسىپورىندار مەن كەنىش­تەر جۇمىس ىستەپ تۇر, جىل با­سىنان 5028,5 توننا ەت ءوندىرىلىپ, 32778,4 توننا ءسۇت ساتىلعان. اسىل تۇقىمدى مال باسى كوبەيىپ, 28 مىڭ­نان اسقان. اۋدان اكىمى ا.توق­تا­روۆ­تىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى بويىنشا ءتورت نىسان پايدالانۋعا بەرىلىپتى. ەندى سولارعا توقتالا كەتەيىك.

اۋدانداعى ءىرى كاسىپكەر سەرگەي گلۋشاكوۆ تاۋلىگىنە 45 توننا كۇنباعىس مايىن سىعاتىن جاڭا ءوندىرىس ورنىن ىسكە قوسقان. اۋدان ورتالىعىنىڭ شەتىندە ورنالاسقان جاڭا كاسىپورىن ءىشى مۇنتازداي تازا, مايدى سىعاتىن, ونى تازارتاتىن, التىن تۇستەس رەڭگە ەنگىزەتىن قوندىرعىلار مەن جابدىقتاردىڭ بارلىعى رەسەي مەن شەتەلدەردەن اكەلىنگەن. مىنە, تسەحتا كۇنباعىس مايى تازا قۇمىرالارعا قۇيىلىپ جاتىر. قوندىرعىنى بىرنەشە جەردە ءۇش-ءتورت قىز-كەلىنشەك باسقارىپ تۇر. شىر كوبەلەك اينالعان, ارنايى جابدىقتالعان قوندىرعى تىنىمسىز جۇمىس ىستەۋدە. ءبىر ساعاتتا بىرنەشە مىڭ قۇمىراعا قۇيىلعان كۇنباعىس مايى دايىن ونىمدەر قويماسىنا جونەلتىلەدى ەكەن.

– بىزدە شىعارىلاتىن كۇنباعىس مايى ابدەن تازارتىلعان, ارنايى سەرتيفيكاتتى جەڭىپ العان. ونىمدەر رەسەيگە, وبلىس اۋداندارىنا جونەلتىلەدى. كورشى قىتاي دا تاپسىرىس بەرۋدە. جوبا ەلىمىزدىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگەن, «دامۋ» قورى ارقىلى 560 ميلليون تەڭگە نەسيە الدىق. قازىر كاسىپورىندا 30 ادام ەڭبەك ەتۋدە, جالاقىلارى جامان ەمەس, – دەپ «ۆوستوكسەلحوزپرودۋكت» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەس­تىگىنىڭ باسشىسى س.گلۋشاكوۆ اتقارىپ جاتقان ىستەرى جايلى ايتىپ بەردى.

اۋدانداعى سەرپىندى جوبالار تىزىمىنە ەنگىزىلگەن تاعى ءبىر جوبا «تريۋمف-اگرو» سەرىكتەستىگىنىڭ كۇنباعىس مايىن بىرنەشە قايتا تازارتۋ جولىمەن جوعارى ساپالى ءونىم وندىرەتىن زاۋىتى. كاسىپورىن باسشىسى نۇرجان ءاشىموۆتىڭ ايتۋىنشا, جوبا قۇنى 410 ميلليون تەڭگە. زاۋىتتىڭ قۋاتى تاۋلىگىنە 120 توننا ماي سىعۋعا جەتەدى. ن.ءاشىموۆ جاڭا كاسىپورىن ىسكە قوسىلعان ەكى جىلدا بيۋدجەتكە ميلليونداعان تەڭگە قارجى اۋدارعاندارىن, وزدەرىنىڭ زاۋىتتى پايدالانۋعا بەرۋگە 260 ميلليون تەڭگە قارجى سالعاندارىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل كۇندەرى زاۋىتتا 54 ادام جۇمىس ىستەۋدە.

«بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020»­ باعدارلاماسى بويىنشا­ ۇستىمىزدەگى جىلى جۇزەگە اسىپ جات­قان «ۇن جانە قۇراما جەم تار­تۋ» جوباسى جاقىن ارادا ءوز ناتيجەسىن بەرە باستاماق. جاڭا جوبا ىسكە قوسىلعاندا وبلىستاعى مال, قۇس جانە باسقا ت ۇلىك ءتۇر­لە­رى قاجەتتى قۇراما جەممەن تولىق قامتاماسىز ەتىلمەك. قاسىمىزداعى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باستىعى دۇيسەمباي سەليحانوۆ مۇنداي جوبانىڭ اسا ءتيىمدى ەكەنىن, ەندى الىسقا سابىلماي قاجەتتى جەمدى شەمونايحادان الۋعا بولاتىنىن, كوپ شىعىن شىقپايتىنىن ايتتى. جوبا قۇنى – 530 ميلليون تەڭگە. سەرىكتەستىك ساعاتىنا 25 توننا, ال تاۋلىگىنە 600 توننا قۇراما جەم شىعارا الادى. سەرىكتەستىك باسشىسى ا.وسمانوۆ مۇنداعى قوندىرعىلاردىڭ تۇرىكتىكى ەكەنىن, 30 ادامنىڭ ەڭبەك ەتەتىنىن, جىل اياعىندا پايدالانۋعا بەرەتىندەرىن حاباردار ەتتى.

شەمونايحا اۋدانىنىڭ اكىمى امانگەلدى توقتاروۆ باسقا دا بىرقاتار جوبالار جايلى ايتىپ بەردى. «جيتنيتسا» جشس نەمىس تەحنولوگياسىن قولدانا وتىرىپ, مينەرالدى تىڭايتقىشتى جەرگە ءتيىمدى ءسىڭىرۋ ارقىلى بيىل 208 گەكتارعا ەككەن كارتوپتان رەكوردتى كورسەتكىشكە قول جەتكىزىپتى. ارينە, بۇل جەردە وڭتۇستىك وڭىردەن كەلگەن ازاماتتاردىڭ قاجىرلى ەڭبەگى جايلى ەرەكشە اتاپ وتكەن ورىندى. ولار ۋاقىتپەن ساناسپاي ەڭبەك ەتتى. كارتوپتىڭ ءار گەكتارىنان 420 تسەنتنەردەن ءونىم الۋ شىنىندا دا عاجاپ. نۇرجان ءاشىموۆ كەلەر جىلى كارتوپ ەگۋ كولەمىن ەكى ەسەگە دەيىن كوتەرەتىنىن ايتتى.

اۋداندا باسقا جوبالار دا جۇزەگە اسىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, «رەمدور» سەرىكتەستىگى اسفالت زاۋىتىن سالىپ جاتسا, «كوكجال-بەتون» جشس قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن اسفالت زاۋىتىن سالىپ تاستاعان. جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا اۋداندا جاڭا قازاق مەكتەبى پايدالانۋعا بەرىلىپتى. شەمونايحا قالاسى كوركەيىپ, كوشەلەرگە اسفالت توسەلىپ, شامدار ورناتىلىپ, جۇرتشىلىق دەمالاتىن ورىندار پايدالانۋعا بەرىلگەن. «بۇل يگى باستامالاردىڭ بارلىعىندا اۋدان اكىمى ا.توقتاروۆ پەن ونىڭ كومانداسىنىڭ لايىقتى ۇلەسى بار», دەيدى اۋدان تۇرعىندارى.

وڭداسىن ەلۋباي,

«ەگەمەن قازاقستان».

شىعىس قازاقستان وبلىسى,

شەمونايحا اۋدانى.

سۋرەتتە: كۇنباعىس مايىن سىعاتىن جاڭا زاۋىتتا.

سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور.

سوڭعى جاڭالىقتار