تاراز قالاسىنىڭ اكىمى ايتقازى قارابالاەۆ وبلىس ورتالىعىنداعى «دوسنار» ساۋدا ورتالىعىندا, ف.قىپشاقباەۆ كوشەسىنىڭ بويىنداعى «كورۆەت» ساۋدا ۇيىندە, ء«شولدالا» تۇرعىن القابىنداعى №55 ورتا مەكتەپتە, ب.مومىش ۇلى كوشەسىنىڭ بويىنداعى «Asem-Ai» ساۋدا ۇيىندە جانە «سالتانات» شاعىن اۋدانىنداعى №2 قالالىق ەمحانا اۋماقتارىندا تارازدىق تۇرعىندارمەن كەزدەستى. كوپشىلىك اسىرەسە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, جەر كەزەگى مەن باسپانا ماسەلەسىنە قاتىستى ماسەلەلەردى كوتەردى. سونىمەن قاتار اۋلالارداعى قۋراعان تەرەكتەردى قىرقۋ, بالالار ويىن الاڭدارىن سالۋ جانە جارىقتاندىرۋ, كوشەلەرگە اسفالت توسەۋ جانە جوندەۋ, مەكتەپ تاراپىنان بالالاردى كومپيۋتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى ايتىلدى. قالا اكىمى تۇرعىندارعا بارلىق ماسەلەنىڭ كەزەگىمەن شەشىلەتىنىن جەتكىزدى. جالپى, قوعامدىق قابىلداۋ وتكەن بەس كۇن ىشىندە تاراز تۇرعىندارىنان 200-گە جۋىق ارىز-شاعىم مەن ءوتىنىش تۇسكەن. ءبارى دە اكىمدىككە قاراستى جاۋاپتى مەكەمەلەردىڭ تاراپىنان باقىلاۋعا الىندى.
سارىسۋ اۋدانىنىڭ اكىمى باقىتجان جاقسىلىقوۆ تۇركىستان اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ورتالىعى ءاشىر بۇركىتباەۆ اۋىلىندا بولىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەستى. تۇرعىندار نەگىزىنەن اكىمگە كوشە جارىعى, جايىلىمدىق جەر كونكۋرسى جانە كاسىپكەرلىك ماقساتتا نەسيە الۋ بويىنشا سۇراقتار قويدى. ماسەلەن, اۋىل تۇرعىنى ىلەسپەك ايتجانوۆ ءۇشباس اۋىلىنا سىرتتان قاتىناپ جۇمىس ىستەيتىن جاس ماماندارعا ەكى پاتەرلى ءۇي قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل ورايدا ب.جاقسىلىقوۆ كاسىپكەرلەرمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, بۇل ماسەلە شەشىمىن تاباتىنىن ايتتى. ال وسەرباي داندىباەۆتىڭ ارىستاندى اۋىلىنداعى ءاميت اسانوۆ كوشەسىنىڭ جارىعىنىڭ ءجيى ءسونىپ قالاتىنى, سونى اۋىستىرۋ كەرەكتىگى تۋرالى سۇراعىنا اۋدان اكىمى ونىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارىنىڭ ازىرلەنگەنىن, الداعى ۋاقىتتا بيۋدجەتتىك كوميسسيادان قولداۋ تاپسا, ورىندالاتىنىن ايتىپ, جاۋاپ بەردى. قوعامدىق قابىلداۋدا جالپى 12 ادام سۇراق قويىپ, ءتيىستى جاۋاپتارىن الدى.
تالاس اۋدانىنىڭ اكىمى باقىت قازانباسوۆ قاسقابۇلاق جانە مايتوبە اۋىلدارىنا بارىپ, جەرگىلىكتى حالىقپەن جۇزدەستى. اۋىل تۇرعىندارى نەگىزىنەن الەۋمەتتىك جاردەماقى, ينتەرنەت جەلىسى, جەر, كوشەلەردى جوندەۋ جانە گاز تارتۋ بويىنشا ماسەلە كوتەردى. مايتوبە اۋىلدىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق ساتىبالديەۆ اۋىل كوشەلەرىن اسفالتتاۋ كەرەكتىگىن ايتسا, ايتبەك قۋاتبەكوۆ ا.داۋلەتبەكوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپكە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەكتىگىن جەتكىزدى. قوعامدىق قابىلداۋعا بارلىعى 55 ادام قاتىسىپ, سۇراق قويدى. قابىلداۋدا ايتىلعان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ماسەلەلەرىنە وراي ب.قازانباسوۆ اكىمدىككە قاراستى ءبولىم باسشىلارىنا تاپسىرما بەردى. اتالعان قوعامدىق قابىلداۋ بۇدان كەيىن كوكتال, ەسەيحان, تامدى اۋىلدارىندا جالعاسىن تاپتى.
قوعامدىق كوشپەلى قابىلداۋ جۋالى اۋدانىندا دا ءوتىپ, اۋدان اكىمى نارباي ەرگەبەكوۆ بىرقاتار اۋىل تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. قىزىلارىق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى اۋدان اكىمىنە سۇراقتار قويىپ, جاۋاپ الدى. سونداي-اق سۇرىم اۋىلى, سارىمساقساي كوشەسىنىڭ تۇرعىنى بورانبەك كەرىمباەۆ اۋىل كوشەلەرىنە اۋىز سۋ تارتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. اۋىل تۇرعىنىنىڭ سۇراعىنا ن.ەرگەبەكوۆ بيىل مەملەكەت قازىناسىنان قىرۋار قاراجات ءبولىنىپ, اۋدانعا قاراستى 15 اۋىلعا اۋىز سۋ قۇبىرلارى تارتىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى. بۇل جۇمىستاردىڭ بىرقاتارى «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر ەكەن. ونىڭ ىشىندە قىزىلارىق اۋىلدىق وكرۋگىنەن تەرىس-اششىبۇلاق جانە الاتاۋ اۋىلدارى بار. ال, سۇرىم اۋىلىن دا تازا اۋىز سۋمەن قامتۋ ماسەلەسى اۋدان اكىمدىگىنىڭ جوسپارىندا تۇر. قوعامدىق كوشپەلى قابىلداۋ بارىسىندا وكرۋگتەگى بىرقاتار شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىلارى ەگىستىك جەرلەردى پايدالانۋداعى كەمشىلىكتەر مەن جۇمىس بارىسىندا تۋىنداعان باسقا دا ماسەلەلەردى جەتكىزدى. ال اۋدان اكىمى ن.ەرگەبەكوۆ كوپتەگەن سۇراقتىڭ ءتيىستى اكىمدىك بولىمدەرىنىڭ تاراپىنان باقىلاۋعا الىناتىندىعىن ايتتى. كەستەگە سايكەس, مۇنداي قوعامدىق قابىلداۋ بيلىكول, جەتىتوبە, كۇرەڭبەل اۋىلدىق وكرۋگتەرىندە دە ءوتتى. مۇندا دا تۇرعىندار نەگىزىنەن اۋىلعا گاز قۇبىرىن تارتۋ, اۋىزسۋ جانە قايتارىمسىز گرانت الۋ ماسەلەلەرىن كوتەردى. قابىلداۋدا ايتىلعان ماسەلەلەر بويىنشا ن.ەرگەبەكوۆ ءتيىستى بولىمدەرىنىڭ تاراپىنان جاۋاپ بەرىلەتىندىگىن جەتكىزدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جامبىل اۋدانىنىڭ اكىمى ساكەن ارۋباەۆ قاراكەمەر, تاستوبە, اششىبۇلاق جانە باسقا دا اۋىلداردا بولدى. كوشپەلى قوعامدىق قابىلداۋ بارىسىندا اۋداننىڭ قۇرمەتتى ارداگەرى وشاقباي ىبىرايىموۆ وبلىستىق ماڭىزى بار «تاراز-اقكول-ساۋداكەنت» باعىتىنداعى تراسساعا جول بەلگىلەرىن ورناتۋ, قاراكەمەر اۋىلىنداعى مەكتەپ پەن مەشىتكە گاز قۇبىرىن تارتۋ كەرەكتىگىن ايتتى. اۋىل تۇرعىنى نۇرجان قازاقباەۆ تا كوگىلدىر وتىننىڭ قاشان بەرىلەتىنىن سۇرادى. سونىمەن قاتار دىناحمەت وتەمعاليەۆ ەڭسە كوتەرىپ كەلە جاتقان اۋىلدىق كلۋب ءتۇرلى ۇيىرمەلەرمەن تولىقسا دەگەن ويىن جەتكىزسە, دوسحوجا توقبەرگەنوۆ, تۇردالى تۋعانباەۆ كاسىپكەرلىك نىسان اشۋ, جەر تەلىمدەرىن راسىمدەۋ, اگروحولدينگ قۇرىلىمىنىڭ جايى تۋرالى ايتتى. ال اششىبۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ تۇرعىنى تۇرعىنبەك وڭعارباەۆ شايدانا اۋىلىنداعى اباي كوشەسىن جارىقتاندىرۋ كەرەكتىگىن جەتكىزدى. سونداي-اق ءسالي تۋباەۆ, ءاليومار ەسەنامانوۆ, قۋانىش جۇرجاەۆتار جامبىل, قاپال كوشەلەرىندەگى ەلەكتر باعانالارىنىڭ ابدەن توزعان ماسەلەسىن كوتەردى. تۇرعىنداردىڭ ماسەلەسىن تىڭداعان جامبىل اۋدانىنىڭ اكىمى س.ارۋباەۆ بارلىق ماسەلەنىڭ ءتيىستى مەكەمەلەر ارقىلى شەشىمىن تاباتىنىن جەتكىزدى.
قورداي اۋدانىنىڭ اكىمى رۇستەم داۋلەت اۋداننىڭ بىرقاتار اۋىلدارىندا بولىپ, تۇرعىنداردى تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. ماسەلەن, قاراكەمەر اۋىلىنىڭ تۇرعىنى, دارىگەر اقمارال توققوجاەۆا جاس ماماندارعا قاشان پاتەر بەرىلەتىنىن سۇرادى. بۇل ورايدا ر.داۋلەت بيىل قاراكەمەر اۋىلىنان 20 پاتەرلى 10 ءۇي سالىنىپ جاتقانىن, ولاردىڭ اۋىلعا جۇمىس ىستەۋگە كەلگەن جاس ماماندارعا, از قامتىلعان كوپبالالى وتباسىلارعا جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا بەرىلەتىنىن جەتكىزدى. ال شالەن يمانباەۆ كۇن باتارەيالارىن ورناتۋ بويىنشا جەكە كاسىبىن اشقىسى كەلەتىنىن ايتىپ, اكىمنەن ءتيىستى جاۋابىن الدى.
بايزاق اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ بۋرىل اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, حالىقتى تولعاندىرعان باستى ماسەلە – اۋىز سۋ بولىپ وتىر. كەزدەسۋگە مەردىگەر كومپانيا, تەحنيكالىق قاداعالاۋ وكىلدەرى مەن جوبا اۆتورى قاتىستى. «وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, بيىل بۋرىل ەلدى مەكەنىندە اۋىز سۋ قۇبىرى جۇرگىزىلۋدە. تۇرعىندار جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ساپاسى مەن كەيبىر كوشەلەردىڭ قالىپ كەتكەنىن ايتىپ, نارازىلىق ءبىلدىردى. ال بىرنەشە كوشەگە اۋىز سۋ قۇبىرى ءبىراز جىل بۇرىن جۇرگىزىلگەنىن ايتىپ ءوتتى. تۇرعىنداردىڭ ايتقان سىن-ەسكەرتپەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, اۋىل ىشىندەگى بەلسەندى 5 ازاماتتى باقىلاۋ كوميسسياسى رەتىندە سايلاۋدى ۇسىندىم. الداعى ۋاقىتتا اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى, تۇرعىن ءۇي جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى مەن تۇرعىنداردىڭ وزدەرى سايلاعان ازاماتتار وسى جۇمىستاردىڭ بارىسىن باقىلايتىن بولادى», دەيدى ن.نۇرجىگىتوۆ.
شۋ اۋدانىنىڭ بىرقاتار اۋىلىندا دا قوعامدىق كوشپەلى قابىلداۋ ءوتتى. وعان اۋدان اكىمى نۇرجان كالەندەروۆ پەن ءتيىستى سالا باسشىلارى قاتىستى. بالۋان شولاق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى نەگىزىنەن الەۋمەتتىك كومەك, جۇمىسقا ورنالاسۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, جول سالاسىنا قاتىستى سۇراقتار قويدى. ماسەلەن, اۋىل تۇرعىنى زەينەكۇل زاۋىربەكوۆا اۋىلداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ جارامسىزدىعىن ايتىپ, اكىمنەن ونى قالپىنا كەلتىرۋگە كومەكتەسۋىن سۇرادى. نۇرجان كالەندەروۆ ءوز سوزىندە اتالعان مادەنيەت ءۇيىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار دايىنداۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 2 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلىپ, قۇجاتتارىنىڭ دايىندالىپ جاتقانىن ايتتى. ال اۋىل تۇرعىنى نۇرجامال ۇسەنباەۆا مەديتسينالىق جەدەل جاردەم كولىگىن جاڭارتىپ بەرۋدى سۇرادى. اكىم بۇگىندە اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناعا تيەسىلى 31 جەدەل جاردەم كولىگى بار ەكەنىن, تاعى 6 كولىككە وبلىسقا تاپسىرىس بەرىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ەگەر جاڭا كولىكتەر كەلگەن جاعدايدا ماسەلەنىڭ شەشىلەتىنىن ايتتى. سونىمەن قاتار, بالۋان شولاق اۋىلىنا كەلەسى جىلى گاز تارتىلاتىن بولدى. سونداي-اق جەرگىلىكتى تۇرعىندار اۋىلداعى ەلەكتر باعانالارىنىڭ ەسكىرگەندىگىن, ينتەرنەت جەلىسىنىڭ ناشارلىعىن جەتكىزدى. بۇل رەتتە اۋدان اكىمى نۇرجان كالەندەروۆ «بۇگىنگى تاڭدا جالعىز ءبىر اۋىل ەمەس, اۋدانداعى ءبىراز اۋىلدىڭ باعانالارى ەسكىرگەن. اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن كەلەسى جىلى ۇلكەن جوبا جاساپ, باعانالاردى جاڭارتۋ جۇمىستارىن قولعا الاتىن بولامىز», دەي كەلە, ينتەرنەت ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن دە «قازاقتەلەكوم» مەكەمەسىمەن كەلىسىم جاسالىپ جاتقانىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار بالۋان شولاق اۋىلىمەن بىرگە دالاقاينار, شوقپار اۋىلدارىنا دا ينتەرنەت جەلىسى تارتىلاتىن بولادى.
ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ اكىمى ەربولات سادىرقۇلوۆ كوگەرشىن اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. اۋىل تۇرعىندارى اكىمگە اۋىل كوشەسىن جوندەۋ, كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ, اۋىز سۋ كىرگىزۋ, ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىك, نەسيە الۋ, جەر الۋ سياقتى وزەكتى ماسەلەلەردى جەتكىزدى. اۋدان اكىمى جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتىڭ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن ءتيىستى سالا باسشىلارىنا تاپسىرما بەردى. ەربولات سادىرقۇلوۆ كوپتىڭ كوكەيىندەگى ماسەلەلەردىڭ باسشىلىققا الىنىپ, الداعى ۋاقىتتاردا وڭ شەشىمىن تاباتىندىعىن جەتكىزدى. بۇدان كەيىن كوشپەلى قوعامدىق قابىلداۋ ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ بىرقاتار اۋىلىندا جالعاستى.
كوشپەلى قوعامدىق قابىلداۋ مەركى اۋدانىنىڭ اقارال اۋىلدىق وكرۋگىندە ءوتىپ, جاڭاتوعان اۋىلدىق وكرۋگىندە جالعاسىن تاپتى. قوعامدىق قابىلداۋعا اۋدان اكىمى مەيىرحان ومىربەكوۆ قاتىسىپ, تۇرعىنداردىڭ ماسەلەلەرىن تىڭدادى. اقارال اۋىلىندا وتكەن كەزدەسۋدە اكىم 12 سۇراققا جاۋاپ بەرىپ, 2 ساۋال باقىلاۋعا الىندى. سونداي-اق اۋداننىڭ اۋىلدارىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر شەشىمىن تاباتىن بولدى.
جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس تاراز قالاسىنىڭ جانە 10 اۋداننىڭ اكىمدەرى جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقپەن جۇزدەستى. اكىمدەر الەۋمەتتىڭ ماسەلەسىنە قۇلاق اسىپ, ماسەلەلەرىنىڭ وڭ شەشىلەتىنىن ايتىپ, ۋادە بەردى. وزەكتى ماسەلەلەر باسشىلىققا الىنىپ, ءتيىستى ورىندارعا جولداناتىن بولدى.
جامبىل وبلىسى
