قوعام • 15 قىركۇيەك، 2020

جامبىلدىق اكىمدەر جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقپەن جۇزدەسۋدە

21 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» اتتى جولداۋىندا «اۋىلدىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋ – ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ماسەلە. اۋىلداعى مەيلىنشە وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە ارنالعان «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جالعاساتىن بولادى»، دەگەن بولاتىن. سونداي-اق پرەزيدەنت جولداۋدا «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قۇرۋ قولعا الىنعانىن، بۇل، ەڭ الدىمەن، بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى تۇراقتى ديالوگ ەكەنىن ايتقان ەدى. وسى ورايدا، پرەزيدەنت جولداۋىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن تاراز قالاسىنىڭ جانە وبلىستاعى بارلىق اۋداننىڭ اكىمدەرى كوشپەلى قوعامدىق قابىلداۋ وتكىزىپ، جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقپەن جۇزدەستى. كوپتىڭ كوكەيىندەگى ماسەلەلەرىن تىڭداپ، ونى شەشۋ جولدارىن قاراستىردى.

 

تاراز قالاسىنىڭ اكىمى ايتقازى قارا­بالاەۆ وبلىس ورتالىعىنداعى «دوس­نار»­ ساۋدا ورتالىعىندا، ف.قىپ­شاق­باەۆ كوشەسىنىڭ بويىنداعى «كور­ۆەت» ساۋدا ۇيىندە، ء«شولدالا» تۇرعىن القا­بىنداعى №55 ورتا مەكتەپتە، ب.مومىش­ ۇلى كوشەسىنىڭ بويىنداعى «Asem-Ai» ساۋدا ۇيىندە جانە «سالتانات» شاعىن اۋدانىنداعى №2 قالالىق ەمحانا اۋماق­تارىندا تارازدىق تۇرعىندارمەن كەزدەستى. كوپشىلىك اسىرەسە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شا­رۋا­شىلىق، جەر كەزەگى مەن باسپانا ماسە­لەسىنە قاتىستى ماسەلەلەردى كوتەردى. سونى­مەن قاتار اۋلالارداعى قۋ­­را­عان تەرەكتەردى قىرقۋ، بالالار ويىن الاڭدارىن سالۋ جانە جارىق­تاندىرۋ، كوشەلەرگە اسفالت توسەۋ جانە جوندەۋ، مەكتەپ تاراپىنان بالالاردى كومپيۋتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى ايتىلدى. قالا اكىمى تۇرعىندارعا بارلىق ماسەلەنىڭ كەزەگىمەن شەشىلەتىنىن جەتكىزدى. جالپى، قوعامدىق قابىلداۋ وتكەن بەس كۇن ىشىندە تاراز تۇرعىندارىنان 200-گە جۋىق ارىز-شاعىم مەن ءوتىنىش تۇسكەن. ءبارى دە اكىمدىككە قاراستى جاۋاپتى مەكە­مەلەردىڭ تاراپىنان باقىلاۋعا الىندى.

سارىسۋ اۋدانىنىڭ اكىمى باقىتجان جاقسىلىقوۆ تۇركىستان اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ورتالىعى ءاشىر بۇركىتباەۆ اۋىلىندا بولىپ، جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەستى. تۇرعىندار نەگىزىنەن اكىمگە كوشە جارىعى، جايىلىمدىق جەر كونكۋرسى جانە كاسىپكەرلىك ماقساتتا نەسيە الۋ بويىنشا سۇراقتار قويدى. ماسەلەن، اۋىل تۇرعىنى ىلەسپەك ايتجانوۆ ءۇشباس اۋىلىنا سىرتتان قاتىناپ جۇمىس ىستەيتىن جاس ماماندارعا ەكى پاتەرلى ءۇي قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل ورايدا ب.جاقسىلىقوۆ كاسىپكەرلەرمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ جاتقانىن، بۇل ماسەلە شەشىمىن تاباتىنىن ايتتى. ال وسەرباي داندىباەۆتىڭ ارىستاندى اۋىلىنداعى ءاميت اسانوۆ كوشەسىنىڭ جارىعىنىڭ ءجيى ءسونىپ قالاتىنى، سونى اۋىستىرۋ كەرەكتىگى تۋرالى سۇراعىنا اۋدان اكىمى ونىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارىنىڭ ازىرلەنگەنىن، الداعى ۋاقىتتا بيۋدجەتتىك كوميسسيادان قولداۋ تاپسا، ورىندالاتىنىن ايتىپ، جاۋاپ بەردى. قوعامدىق قابىلداۋدا جالپى 12 ادام سۇراق قويىپ، ءتيىستى جاۋاپتارىن الدى.

تالاس اۋدانىنىڭ اكىمى باقىت قازان­باسوۆ قاسقابۇلاق جانە مايتوبە اۋىل­دارىنا بارىپ، جەرگىلىكتى حالىقپەن جۇزدەستى. اۋىل تۇرعىندارى نەگىزىنەن الەۋمەتتىك جاردەماقى، ينتەرنەت جەلىسى، جەر، كوشەلەردى جوندەۋ جانە گاز تارتۋ بويىنشا ماسەلە كوتەردى. مايتوبە اۋىلدىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق ساتىبالديەۆ اۋىل كوشەلەرىن اسفالتتاۋ كەرەكتىگىن ايتسا، ايتبەك قۋاتبەكوۆ ا.داۋلەتبەكوۆ اتىنداعى ور­­تا مەكتەپكە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇر­­گىزۋ كەرەكتىگىن جەتكىزدى. قوعامدىق قابىل­­داۋعا بارلىعى 55 ادام قاتىسىپ، سۇراق قويدى. قابىلداۋدا ايتىلعان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ماسەلەلەرىنە وراي ب.قا­زان­باسوۆ اكىمدىككە قاراستى ءبولىم باس­شى­لارىنا تاپسىرما بەردى. اتالعان قوعام­دىق قابىلداۋ بۇدان كەيىن كوكتال، ەسەي­حان، تامدى اۋىلدارىندا جالعاسىن تاپتى.

قوعامدىق كوشپەلى قابىلداۋ جۋالى اۋدانىندا دا ءوتىپ، اۋدان اكىمى نارباي ەرگەبەكوۆ بىرقاتار اۋىل تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. قىزىلارىق اۋىلىنىڭ تۇرعىن­دارى اۋدان اكىمىنە سۇراقتار قويىپ، جاۋاپ الدى. سونداي-اق سۇرىم اۋىلى، سارىم­ساقساي كوشەسىنىڭ تۇرعىنى بورانبەك كەرىم­باەۆ اۋىل كوشەلەرىنە اۋىز سۋ تارتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. اۋىل تۇرعىنىنىڭ سۇرا­عىنا ن.ەرگەبەكوۆ بيىل مەملەكەت قازىناسىنان قىرۋار قاراجات ءبولىنىپ، اۋدانعا قاراستى 15 اۋىلعا اۋىز سۋ قۇبىرلارى تارتىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى. بۇل جۇمىستاردىڭ بىرقاتارى «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر ەكەن. ونىڭ ىشىندە قىزىلارىق اۋىل­دىق وكرۋگىنەن تەرىس-اششىبۇلاق جانە الاتاۋ اۋىلدارى بار. ال، سۇرىم اۋىلىن دا تازا اۋىز سۋمەن قامتۋ ماسەلەسى اۋدان اكىمدىگىنىڭ جوسپارىندا تۇر. قوعامدىق كوش­پەلى قابىلداۋ بارىسىندا وكرۋگتەگى بىر­قاتار شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىلارى ەگىستىك جەرلەردى پايدالانۋداعى كەمشىلىكتەر مەن جۇمىس بارىسىندا تۋىنداعان باسقا دا ماسە­لەلەردى جەتكىزدى. ال اۋدان اكىمى ن.ەرگەبەكوۆ كوپتەگەن سۇراقتىڭ ءتيىستى اكىمدىك بولىمدەرىنىڭ تاراپىنان باقىلاۋعا الىناتىندىعىن ايتتى. كەستەگە سايكەس، مۇنداي قوعامدىق قابىلداۋ بي­لىكول، جەتىتوبە، كۇرەڭبەل اۋىلدىق وكرۋگ­­تەرىندە دە ءوتتى. مۇندا دا تۇرعىندار نەگى­زىنەن اۋىلعا گاز قۇبىرىن تارتۋ، اۋىز­سۋ جانە قايتارىمسىز گرانت الۋ ما­سەلەلەرىن كوتەردى. قابىلداۋدا ايتىلعان ماسەلەلەر بويىنشا ن.ەرگەبەكوۆ ءتيىستى بولىمدەرىنىڭ تاراپىنان جاۋاپ بەرىلەتىندىگىن جەتكىزدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىم­دا­ماسىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جام­بىل اۋدانىنىڭ اكىمى ساكەن ارۋباەۆ قارا­كەمەر، تاستوبە، اششىبۇلاق جانە باسقا دا اۋىلداردا بولدى. كوشپەلى قوعامدىق قابىلداۋ بارىسىندا اۋداننىڭ قۇرمەتتى ارداگەرى وشاقباي ىبىرايىموۆ وبلىستىق ماڭىزى بار «تاراز-اقكول-ساۋداكەنت» باعىتىنداعى تراسساعا جول بەلگىلەرىن ورناتۋ، قاراكەمەر اۋىلىنداعى مەكتەپ پەن مەشىتكە گاز قۇبىرىن تارتۋ كەرەك­تىگىن ايتتى. اۋىل تۇرعىنى نۇرجان قا­زاق­­باەۆ تا كوگىلدىر وتىننىڭ قاشان بەرى­­لەتىنىن سۇرادى. سونىمەن قاتار دىناحمەت وتەمعاليەۆ ەڭسە كوتەرىپ كەلە جات­­قان اۋىلدىق كلۋب ءتۇرلى ۇيىرمەلەرمەن تولىقسا دەگەن ويىن جەتكىزسە، دوسحوجا توقبەرگەنوۆ، تۇردالى تۋعانباەۆ كاسىپ­كەرلىك نىسان اشۋ، جەر تەلىمدەرىن راسىمدەۋ، اگروحولدينگ قۇرىلىمىنىڭ جايى تۋرالى ايتتى. ال اششىبۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ تۇرعىنى تۇرعىنبەك وڭعارباەۆ شايدانا اۋىلىنداعى اباي كوشەسىن جارىق­تاندىرۋ كەرەكتىگىن جەتكىزدى. سونداي-اق ءسالي تۋباەۆ، ءاليومار ەسەنامانوۆ، قۋانىش جۇرجاەۆتار جامبىل، قاپال كوشەلەرىندەگى ەلەكتر باعانالارىنىڭ ابدەن توزعان ماسەلەسىن كوتەردى. تۇرعىن­داردىڭ ماسەلەسىن تىڭداعان جامبىل اۋدانىنىڭ اكىمى س.ارۋباەۆ بارلىق ماسەلەنىڭ ءتيىستى مەكەمەلەر ارقىلى شەشى­مىن تاباتىنىن جەتكىزدى.

قورداي اۋدانىنىڭ اكىمى رۇستەم داۋلەت اۋداننىڭ بىرقاتار اۋىلدارىندا بولىپ، تۇرعىنداردى تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى. ماسەلەن، قاراكەمەر اۋىلىنىڭ تۇرعىنى، دارىگەر اقمارال توققوجاەۆا جاس ماماندارعا قاشان پاتەر بەرىلەتىنىن سۇرادى. بۇل ورايدا ر.داۋلەت بيىل قاراكەمەر اۋىلىنان 20 پاتەرلى 10 ءۇي سالىنىپ جاتقانىن، ولاردىڭ اۋىلعا جۇمىس ىستەۋگە كەلگەن جاس ماماندارعا، از قامتىلعان كوپبالالى وتباسىلارعا جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا بەرىلەتىنىن جەتكىزدى. ال شالەن يمانباەۆ كۇن باتارەيالارىن ورناتۋ بو­يىن­شا جەكە كاسىبىن اشقىسى كەلەتىنىن ايتىپ، اكىمنەن ءتيىستى جاۋابىن الدى.

بايزاق اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرجان نۇر­جىگىتوۆ بۋرىل اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. اكىمنىڭ ايتۋىنشا، حالىقتى تول­عاندىرعان باستى ماسەلە – اۋىز سۋ بولىپ وتىر. كەزدەسۋگە مەردىگەر كومپانيا، تەحنيكالىق قاداعالاۋ وكىلدەرى مەن جوبا اۆتورى قاتىستى. «وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، بيىل بۋرىل ەلدى مەكەنىندە اۋىز ­سۋ قۇبىرى جۇرگىزىلۋدە. تۇرعىندار جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ساپاسى مەن كەيبىر كوشەلەردىڭ قالىپ كەتكەنىن ايتىپ، نارازىلىق ءبىلدىردى. ال بىرنەشە كوشەگە اۋىز سۋ قۇبىرى ءبىراز جىل بۇرىن جۇرگىزىلگەنىن ايتىپ ءوتتى. تۇرعىنداردىڭ ايتقان سىن-ەسكەرتپەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ، اۋىل ىشىندەگى بەلسەندى 5 ازاماتتى باقىلاۋ كوميسسياسى رەتىندە سايلاۋدى ۇسىندىم. الداعى ۋاقىتتا اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى، تۇرعىن ءۇي جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى مەن تۇرعىنداردىڭ وزدەرى سايلاعان ازاماتتار وسى جۇمىستاردىڭ بارىسىن باقىلايتىن بولادى»، دەيدى ن.نۇرجىگىتوۆ.

شۋ اۋدانىنىڭ بىرقاتار اۋىلىندا دا قوعامدىق كوشپەلى قابىلداۋ ءوتتى. وعان اۋدان اكىمى نۇرجان كالەندەروۆ پەن ءتيىستى سالا باسشىلارى قاتىستى. بالۋان شولاق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى نەگىزىنەن الەۋمەتتىك كومەك، جۇمىسقا ورنالاسۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، جول سالاسىنا قاتىستى سۇراقتار قويدى. ماسەلەن، اۋىل تۇرعىنى زەينەكۇل زاۋىربەكوۆا اۋىلداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ جارامسىزدىعىن ايتىپ، اكىمنەن ونى قالپىنا كەلتىرۋگە كومەكتەسۋىن سۇرادى. نۇرجان كالەندەروۆ ءوز سوزىندە اتالعان مادەنيەت ءۇيىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار دايىنداۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 2 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلىپ، قۇجاتتارىنىڭ دايىندالىپ جاتقانىن ايتتى. ال اۋىل تۇرعىنى نۇرجامال ۇسەنباەۆا مەديتسينالىق جەدەل جاردەم كولىگىن جاڭارتىپ بەرۋدى سۇرادى. اكىم بۇگىندە اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناعا تيەسىلى 31 جەدەل جاردەم كولىگى بار ەكەنىن، تاعى 6 كولىككە وبلىسقا تاپسىرىس بەرىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ەگەر جاڭا كولىكتەر كەلگەن جاعدايدا ماسە­لەنىڭ شەشىلەتىنىن ايتتى. سونىمەن قاتار، بالۋان شولاق اۋىلىنا كەلەسى جىلى گاز تارتىلاتىن بولدى. سونداي-اق جەرگىلىكتى تۇرعىندار اۋىلداعى ەلەكتر باعانالارىنىڭ ەسكىرگەندىگىن، ينتەرنەت جەلىسىنىڭ ناشارلىعىن جەتكىزدى. بۇل رەتتە اۋدان اكىمى نۇرجان كالەندەروۆ «بۇگىنگى تاڭدا جالعىز ءبىر اۋىل ەمەس، اۋدانداعى ءبىراز اۋىلدىڭ باعانالارى ەسكىرگەن. اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن كەلەسى جىلى ۇلكەن جوبا جاساپ، باعانالاردى جاڭارتۋ جۇمىستارىن قولعا الاتىن بولامىز»، دەي كەلە، ينتەرنەت ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن دە «قازاقتەلەكوم» مەكەمەسىمەن كەلىسىم جاسالىپ جاتقانىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار بالۋان شولاق اۋىلىمەن بىرگە دالاقاينار، شوقپار اۋىلدارىنا دا ينتەرنەت جەلىسى تارتىلاتىن بولادى.

ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ اكىمى ەربولات سادىرقۇلوۆ كوگەرشىن اۋىلىنىڭ تۇرعىن­دارىمەن كەزدەستى. اۋىل تۇرعىندارى اكىمگە اۋىل كوشەسىن جوندەۋ، كوشەلەردى جارىق­­تاندىرۋ، اۋىز سۋ كىرگىزۋ، ينتەرنەتكە قول­جەتىمدىلىك، نەسيە الۋ، جەر الۋ سياق­تى وزەكتى ماسەلەلەردى جەتكىزدى. اۋدان اكىمى جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتىڭ ماسەلەسىن شە­شۋ ءۇشىن ءتيىستى سالا باسشىلارىنا تاپسىر­ما بەردى. ەربولات سادىرقۇلوۆ كوپتىڭ كوكەيىندەگى ماسەلەلەردىڭ باسشىلىققا الىنىپ، الداعى ۋاقىتتاردا وڭ شەشىمىن تاباتىندىعىن جەتكىزدى. بۇدان كەيىن كوش­پەلى قوعامدىق قابىلداۋ ت.رىسقۇلوۆ اۋدا­نى­نىڭ بىرقاتار اۋىلىندا جال­عاس­تى.

كوشپەلى قوعامدىق قابىلداۋ مەركى اۋدانىنىڭ اقارال اۋىلدىق وكرۋگىندە ءوتىپ، جاڭاتوعان اۋىلدىق وكرۋگىندە جالعاسىن تاپتى. قوعامدىق قابىلداۋعا اۋدان اكىمى مەيىرحان ومىربەكوۆ قاتىسىپ، تۇرعىنداردىڭ ماسەلەلەرىن تىڭدادى. اقارال اۋىلىندا وتكەن كەزدەسۋدە اكىم 12 سۇراققا جاۋاپ بەرىپ، 2 ساۋال باقىلاۋعا الىندى. سونداي-اق اۋداننىڭ اۋىلدارىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر شەشىمىن تاباتىن بولدى.

جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس تاراز قالاسىنىڭ جانە 10 اۋداننىڭ اكىمدەرى جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقپەن جۇزدەستى. اكىمدەر الەۋمەتتىڭ ماسەلەسىنە قۇلاق اسىپ، ماسەلەلەرىنىڭ وڭ شەشىلەتىنىن ايتىپ، ۋادە بەردى. وزەكتى ماسەلەلەر باسشى­لىققا الىنىپ، ءتيىستى ورىندارعا جولداناتىن بولدى.

 

جامبىل وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار