ايماقتار • 10 قىركۇيەك, 2020

بەكىتىلگەن تەرميندەر – عىلىم تىلىندە

650 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتى ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء"تىل-قازىنا" ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 2020 جىلدىڭ 10 قىركۇيەگىندە "بەكىتىلگەن تەرميندەردىڭ عىلىم ءتىلىن دامىتۋداعى ورنى" اتتى ونلاين سەمينار ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

بەكىتىلگەن تەرميندەر – عىلىم تىلىندە

ءار ءتۇرلى عىلىم سالاسىندا كەڭىنەن قولدانىلاتىن ءتول تەرميندەردىڭ كوپ بولۋى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن اسىرىپ, مەرەيىن وسىرە تۇسەدى. قازاق ءتىلى عىلىم ءتىلى بولۋى ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, ونىڭ قالىپتاسقان تەرميندەرى بولۋى ءتيىس. ال, تەرمين قالىپتاستىرۋدىڭ ءتاسىلى كوپ.

ونلاين سەمينار جۇمىسى وسى باعىتتا ءوربىدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ادىلبەك قابا ءوزىنىڭ كىرىسپە سوزىندە تەرمين حالقىمىزدىڭ ۇعىمىنا ساي بولۋى كەرەكتىگىن ايتىپ, قابىلدانىپ جاتقان تەرميندەردىڭ عىلىم سالاسىنان ءوز ورنىن تۇراقتى تابۋى ماڭىزدى ەكەندىگىنە توقتالدى.

"تەرميننىڭ و باستا  پايدا بولعان ەلىنىڭ تىلىنەن توتەلەپ ەمەس, ارالىق ءتىل ارقىلى اۋدارۋ ءۇردىسى كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭنەن بەرى كەڭ ەتەك جايعانى اقيقات. مۇنىڭ ۇلت ۇعىمىنا اۋىر تيەتىنى ءوز الدىنا, تۇپكى ماعىناسىنان الشاقتاتىپ جىبەرۋى مۇمكىن. قۇلدىق سانادان قۇتىلىپ, قازاق تىلىندە جاڭا ءسوز تۋدىرۋ, ءسوزسىز, ارداقتى انا ءتىلىمىزدىڭ ءورىسىن كەڭەيتىپ, سوزدىك قورىمىزدى بايىتا تۇسەدى", – دەدى ول.

1

تەرمينولوگيانى بىرىزدەندىرۋ, تەرمينجۇيە قالىپتاستىرۋ قازاق ءتىلىن عىلىم ءتىلى رەتىندە دامىتۋ ءۇشىن اسا ماڭىزدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى جانىنداعى رەسپۋبليكالىق تەرمينولوگيالىق كوميسسياسى ماقۇلداعان تەرميندەردىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ, ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەسى, عىلىم ءتىلىن دامىتۋداعى حالىقارالىق جانە ءتول تەرميندەردىڭ اراسالماعىن ايقىنداۋ ماسەلەلەرى ونلاين باسقوسۋدىڭ وزەكتى تاقىرىبىنا اينالدى.

"نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى" دببۇ قازاق ءتىلى كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ءالىسجان سارقىت قالىم ۇلى "عىلىم ءتىلىن دامىتۋداعى حالىقارالىق جانە ءتول تەرميندەردىڭ ارا سالماعى" جونىندەگى بايانداماسىندا: "عىلىم سالاسىندا ءتىل عىلىمي قاتىناس ءۇشىن قىزمەت ەتەدى. ءتىلدىڭ عىلىمي قارىم-قاتىناس ءۇشىن نەگىزگى ءۇش قىزمەتىن باسا كورسەتكەن ءجون. ولار: 1) كوگنيتيۆتىك (ويلاۋ); 2) اككۋملياتيۆتىك ء(بىلىمنىڭ شوعىرلانۋى); 3) كوممۋنيكاتيۆتىك (مامانداردىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسى). تەرمينولوگيالىق لەكسيكا قۇرامىنداعى حالىقارالىق جانە ءتول سيپات عىلىم سالاسىنداعى ءتىلدىڭ وسى قىزمەتتەرىمەن بايلانىستىرا قارالعانى ءجون", – دەپ اتاپ كورسەتتى.

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ۇعا-نىڭ اكادەميگى شەرۋباي قۇرمانباي ۇلى بەكىتىلگەن كەي تەرميندەردىڭ ەلدىڭ قۇلاعى ەندى ۇيرەنىپ, ءسىڭىستى بولا بەرگەندە قايتا وزگەرىپ كەتىپ جاتقانىنا الاڭ ءبىلدىردى. جالپى كەيبىر ەلدەردە "حالىقارالىق تەرمين" دەگەن ۇعىمنىڭ ءوزى شارتتى ماعىناعا يە, احمەت بايتۇرسىن ۇلى باستاعان الاش ارداقتىلارىنىڭ وتكەن عاسىردىڭ باسىنداعى ەڭبەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ, انا تىلىندە ويلايتىن حالىق ءوز ۇعىمىن انىق بىلدىرە الادى, ول ءۇشىن تۇجىرىم تاباندى, باعىت ايقىن بولۋى كەرەك دەپ وي قورىتتى.

بۇدان باسقا "استانا" مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا جانە تاماقتانۋ كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى احمەتوۆ مۇحامبەديا, "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭ شىعارۋ ينستيتۋتى" مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى ايىمبەتوۆ ءمادي ايتبەنبەت ۇلى ءسوز سويلەدى.

ءىس-شارا پىكىرتالاس, سۇراق-جاۋاپ فورماتىندا ۇيىمداستىرىلدى.

سالا ماماندارى, فيلولوگتار مەن جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتتەرى, جالپى جۇرتشىلىق تەرمين توڭىرەگىندەگى كەلەلى پىكىر, كوشەلى ءسوزدى zoom پلاتفورماسى ارقىلى كورىپ, تىڭدادى. بايانداماشى مەن سويلەۋشىلەرگە سۇراق قويىپ, تاقىرىپ بويىنشا ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ وتىردى.

قاتىسۋشىلارعا بىلىكتىلىك ەلەكتروندى سەرتيفيكاتى تابىستالدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قاراتاۋ قازىناسى قيساپسىز ەمەس

ەكونوميكا • بۇگىن, 08:55

اگروسالاداعى اۋقىمدى جوبالار

شارۋاشىلىق • بۇگىن, 08:40

مۇعالىم جۇمىسسىز قالمايدى

قوعام • بۇگىن, 08:37