پىكىر • 03 قىركۇيەك, 2020

سەڭ قوزعالدى

523 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىندا كووپەراتسيانى دامىتۋ بويىنشا بەرگەن ناقتى تاپسىرمالارى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتەرۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن بىرەن-ساران ازاماتتاردى ءتانتى قىلدى. سولاردىڭ ىشىندە مەن دە بارمىن.

سەڭ قوزعالدى

اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى جالپى ءونىمنىڭ جارتىسىنان كوبىن قوسالقى ءۇي شارۋاشىلىقتارى بەرەتىنى بارشاعا ءمالىم. الايدا سوڭعى جيىرما جىل ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنا قوماقتى قاراجات بولىنگەنىمەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جاعدايى ءالى دە مۇشكىل. وسىعان وراي بيىل كوكتەمدە پرەزيدەنتتىڭ باس­تاماسىمەن «ەگىستەن سورەگە دەيىن» قاناتقاقتى باعدارلاماسى ىسكە قوسىلعان ەدى. بىراق ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگىندەگى ءۇش ايماققا بەرىلگەن ميللياردتار ماقساتسىز جۇمسالعان سياقتى. سەبەبى قاناتقاقتى جوبا ارقىلى قايتا وڭدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ توڭىرەگىندە شيكىزات جيناۋعا تارتىلعانداردىڭ اراسىندا ءۇي شارۋاشىلىقتارى ساۋساقپەن سانارلىق. باسىم كوپشىلىگى, ادەتتەگىدەي شارۋا قوجالىقتارى بولىپ شىقتى. ءونىم بار, وزگەرىس جوق...

وسى جولى وڭىردەگى باسشىلاردىڭ تىڭ باستامانى ەسكى قالىپقا كەلتىرە سالعانىن پرەزيدەنتىمىز جاقسى اڭعارعان سياقتى. ءوز جولداۋىندا كووپەراتسيا تاقى­رىبىن تىلگە تيەك ەتكەنى دە سودان دەپ وي­لايمىن. ياعني الداعى ۋاقىتتا اۋىل تۇر­عىندارىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتە­رۋگە باعىتتالعان كووپەراتيۆتەردى قۇ­رۋ مەن دامىتۋ ماسەلەلەرى ەندى جوعارى دەڭ­گ­ەيدە قاداعالاناتىن بولادى دەگەن ءسوز.

بىلتىر كووپەراتيۆ قۇرۋ بويىنشا ۇسىنىسىمىز اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىن تاپپاعاننان كەيىن «سامۇرىق-قازىنا» ءال-اۋقات قورى­نا جۇگىنگەن ەدىك. اۋىلى سالامىز­دان اۋلاق جاتسا دا ونداعىلار ءبىزدى بىردەن تۇسىنە كەتتى. قۇزىرەتى مول مينيستر­لىكتىڭ «انە-مىنە» دەگەنىنەن سامۇرىق­شىلار دا جالىققان بولار, ايتەۋىر وتە جەڭىل تارتىپپەن سۇراعان قارا­جاتتى لەزدە تاۋىپ بەرىپ, تەك قانا ءۇي شارۋاشىلىعىنان قۇرالعان, مودەلى قاجەتتىلىككە ساي جاڭا كووپەراتيۆ ۇيىمداستىرۋعا مۇرىندىق بولدى.

ءبىر جىل ىشىندە اقمولا وبلىسى اقكول اۋدانىندا ءبىز قۇرعان «ازات ەت» كوو­پە­راتيۆى ءوز تيىمدىلىگىن دالەلدەپ شىق­تى. ونداعى اۋىل تۇرعىندارى كىرىس كولە­مىن 35-40 پايىزعا دەيىن ۇلعايتتى. كووپە­را­تيۆىمىزدىڭ تۇتىنۋشىلارى اۋىل ىشىندە مال ماشاقاتىنان اجىراپ, بوس ۋاقىت­تارىن قوسىمشا كىرىس كوزىن اشۋعا باعىت­تادى. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ دەگەن وسى ەمەس پە؟

ازات, قارابۇلاق جانە اقكولدىڭ باسقا دا ەلدى مەكەندەرىنىڭ تۇرعىندارى قىسقى مەرزىمگە قاجەت جەم-ءشوپتى, دالا كەزىپ ىزدەمەيدى. قولدا بار مالىن تەحنولوگياعا ساي بورداقىلاپ, سول كووپەراتيۆ ارقىلى جاقسى باعاعا وتكىزىپ ءجۇر. الداعى ۋاقىتتا ولارعا قوسىمشا ۇرعاشى مال الىپ بەرىپ, ءسۇتتى باعىتتاعى سيىرلارىن دا, ودان ارى قوي مەن جىلقىلارىن باعىپ-قاعىپ بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وكىنىشتىسى, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى تاراپىنان قولداۋ جوق. ۇكىمەت وتىرىسىندا «سامۇرىق-قازىنا» باسشىسى احمەتجان ەسىموۆ وسى جوبا تۋرالى ايتقان ەدى. الاي­دا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ايرانداي ۇيىپ وتىرعان اۋىلىمىزعا ات باسىن تىرە­گەن بىردە-ءبىر شەنەۋنىك جوق. اقىرى سۋب­سي­ديا بويىنشا دا, سالىق بويىنشا دا تۋىن­داعان ماسەلەلەرىمىز وڭ شەشىمىن تاپپادى.

شىنىن ايتسام, ءبىز پايدالانعان مودەلدىڭ نەگىزىندە كووپەراتيۆ قۇرۋعا ءبىر «قازاگرو»-نىڭ شاماسى جەتەر ەدى. «قازاگروقارجى» اكتسيونەرلىك قوعامى ءار اۋىلدىڭ ماڭىنان جەر الىپ, وندا زاماناۋي تەحنولوگياعا ساي جاڭا وبەكتىلەر سالىپ, حالىقتىڭ قولىنداعى مالدى بىرىكتىرىپ, نارىقتىق نەگىزدە كووپەراتيۆ قۇرىپ, سول نىساندى ليزينگ نەگىزىندە ۇزاق مەرزىمگە بەرسە دە بولاتىن ەدى. اتتەڭ, باتىل شەشىم قابىلدايتىن جىگەرلى ازاماتتار جوق. سوندىقتان پرەزيدەنتتىڭ «قازاگرونى» «بايتەرەككە» قوسۋدى ۇسىنۋى وتە ورىندى.

پروبلەمانىڭ تۇپقازىعى كووپەراتيۆ­تەر­دى قۇرۋ بويىنشا كوزقاراستىڭ ءارتۇرلى بولۋىندا. مىسالى, مينيسترلىك تەك فەر­مەر­­لەردىڭ ءوزارا بىرىگۋىن قاراستىرۋدا. وبلىس اكىمدىكتەرى بولسا, باياعىدان قالىپ­­­تا­سىپ قويعان ەكونوميكالىق قاتى­ناس­تار­دى قاعاز جۇزىندە ارلەپ, كووپەرا­تيۆ قۇر­دىق دەپ شاتاسىپ ءجۇر. ال جاڭا اس­سو­تسيا­تسيا­لار تۇتىنۋشىلارىنا جىلىنا ءبىر رەت قانا قىزمەت كورسەتىپ, اۋىز تولتىرىپ ولاردى كووپەراتيۆ دەپ اتايدى. قىسقاسى, كووپەراتيۆتەردىڭ ءۇي شارۋاشىلىقتارىنا جىل ون ەكى اي قىزمەت كورسەتۋ كەرەك ەكەن­دىگىن ءتۇسىنىپ جۇرگەندەر كەمدە-كەم.

وسى ماسەلەگە نازار اۋدارعان پرەزي­­دەنت توقاەۆقا العىسىم شەكسىز. سەڭ قوزعالدى...

 

اناس احات ۇلى,

«كووپەراتيۆ قۇرۋ ارقىلى اۋىل  تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار