ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, بىرلەسكەن «دامۋ ۇشىن/كەلىسەمىن» جانە «ۇدەمەلى» پارتيالارىن ەلەكتوراتتاردىڭ 26,16 پايىزى قولداعان. ال بۇعان دەيىن شاھار دۋماسىن باسقارىپ كەلگەن «كەلىسىم» پارتياسى 16,89 پايىز داۋىس جيناعان. «جاڭا ىنتىماق» پارتياسى 15,24 پايىز قولداۋعا يە بولعان.
نەگىزى سايلاۋ 2 مامىردا ءوتۋى ءتيىس ەدى. بىراق كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى داۋىس بەرۋ الدىمەن
6 شىلدەگە, كەيىننەن 29 تامىزعا شەگەرىلدى. بيىلعى ساياسي دودانىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – دەپۋتاتتار ادەتتەگىدەي 4 جىلعا ەمەس, 5 جىلدىق مەرزىمگە سايلاندى.
ايتا كەتەرلىگى, «كەلىسىم» 2017 جىلعى سايلاۋدا «ريگاعا قىزمەت ەتۋ ابىروي» پارتياسىمەن بىرلەسىپ, كواليتسيا قۇرىپ, دۋمانى باسقاردى. سول كەزدە قوس پارتيا 32 ورىن, 2013 جىل – 39, 2009 جىلى – 38 ورىن يەلەندى. بيىلعى سايلاۋدا «كەلىسىمگە» – 12, ال ولاردىڭ بۇرىنعى ارىپتەستەرى «ريگاعا قىزمەت ەتۋ ابىروي» پارتياسىنا 5 ورىن عانا بۇيىردى. وسىلايشا بۇل كواليتسيا 2009 جىلدان كەيىن العاش رەت ريگا دۋماسىندا لاۋازىمدى قىزمەتكە ءوز وكىلىن ۇسىنا المايدى. ءبىر ەرەكشەلىگى سول, بۇل ەكەۋى دە ەلدەگى ورىس ەتنوسىنىڭ پارتياسى سانالادى.
«دامۋ ۇشىن/كەلىسەمىن» جانە «ۇدەمەلى» بىرلەسكەن پارتيالارى (18 ورىن) كواليتسيا قۇرىپ, قالانى باسقارادى.
«ريگانى قايتادان لاتىش ەتەمىز» دەگەن ۇراندى ۇستانعان «ۇلتتىق بىرلەستىك» پارتياسى كواليتسيا قۇرامىنا ەنبەك. ارينە, قازىرگى تاڭدا شاھاردىڭ كوپشىلىگى ورىس تىلىندە سويلەيدى. بىراق پارتيا ءوز ماقساتىنا بىرتىندەپ جەتىپ كەلەدى دەسەك قاتەلەسپەيمىز. بيىلعى سايلاۋ قورىتىندىسىنا ساي, قالا باسشىلىعى تولىقتاي ۇلتشىلداردىڭ قولىنا ءوتتى.
«كەلىسىم» – لاتۆياداعى ەڭ ۇلكەن جانە ەڭ باي پارتيا. سوڭعى رەت وتكىزىلگەن پارلامەنتتىك سايلاۋدا اتالعان پارتيا جەڭىسكە جەتتى. وسىلايشا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن باسقالارعا قاراعاندا الدەقايدا كوپ قاراجات الدى. وپپوزيتسيا «كەلىسىمدى» ورىس تىلىنە جانە ورىس ءتىلدى ەلەكتوراتتارعا باسىمدىق بەرەدى دەپ سىناپ ءجۇر. ونىڭ ۇستىنە, «ەدينايا روسسيا» پارتياسىمەن ىنتىماقتاستىق جونىندە كەلىسىمگە كەلگەنى دە ۇناعان جوق.
ەل پرەزيدەنتى ەگيل لەۆيتس LTV ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا كوپ ۇزاماي ريگادا قالىپتى بيلىك ورنايتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, شاھار ءالى كۇنگە دەيىن ءوز الەۋەتىن تولىققاندى پايدالانعان ەمەس. پرەزيدەنتتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ريگا كەيىنگى جىلدارى جوعالتقان ءيميدجىن قايتارۋعا تولىق مۇمكىندىگى بار.
سونداي-اق ەل باسشىسى ريگانى باسقاراتىن كواليتسيا شاھاردىڭ كەلەشەگىن ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاپ, بىرلەسە وتىرىپ جۇمىس ىستەۋدىڭ قاجەتتىگىنە ەكپىن بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەندىگى جەردە پارتيالار باسەكەلەستىكتى دوعارىپ, ارىپتەستىككە كوشۋى ءتيىس.
پرەمەر-مينيستر كريشيانيس كارينش ريگاداعى جەڭىستى تاريحي وقيعاعا بالاپ وتىر. ونىڭ ايتۋىنشا, باسقارۋشى پارتيا ەلەكتوراتتىڭ پىكىرىن وزگەرتۋگە قاۋقارلى. سونداي-اق ريگاداعى كەزەكتەن تىس سايلاۋدىڭ قورىتىندىسى مەملەكەتتى باسقارۋدى جاڭا كەزەڭگە اكەلگەنىن دە جەتكىزدى.
لاتۆيا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا, جاڭا كواليتسيانى 4 پارتيا قۇراماق. ولاردىڭ قاتارىندا «دامۋ ۇشىن/كەلىسەمىن» جانە «ۇدەمەلى» بىرلەسكەن پارتيالارى جانە «جاڭا بىرلىك» پارتياسى بار. ازىرگە پارتيالار قالا مەرىنە مارتينش ستاكيستى ۇسىنىپ وتىر.
مارتينش ستاكيستىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, الداعى ۋاقىتتا كواليتسيا الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە باسىمدىق بەرمەك. اتاپ ايتساق, بالاباقشالار مەن مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردەگى كەزەك سانى بارىنشا ازايتىلادى. سونداي-اق الەۋمەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى كوتەرىلمەك. بۇدان بولەك, ارزان تۇرعىن ۇيمەن قامتۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, قالاداعى كاسىپكەرلىكتى ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
جالپى, «كەلىسىم» 2011 جىلدان بەرگى سايلاۋلاردىڭ بارىندە باسىم ءتۇسىپ كەلگەن. بىراق كواليتسيا قۇرىپ, پارلامەنت باسقارعان ەمەس. ەسەسىنە, «كەلىسىم» مەن ونىڭ كوشباسشىسى نيل ۋشاكوۆ
11 جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى ريگا قالاسىن باسقاردى.
مۇنىڭ باستى سەبەبى – ەل حالقىنىڭ تىلدىك ايىرماشىلىعىنا تىكەلەي بايلانىستى. نەگىزىنەن لاتۆيا حالقىنىڭ باسىم بولىگى لاتىش تىلىندە سويلەيدى, ال ريگادا ورىس ءتىلى باسىم. 2011 جىلى وتكەن ساناقتىڭ قورىتىندىسىنا ساي, شاھار تۇرعىنداردىڭ 50 پايىزى ورىس تىلىندە سويلەيتىنىن ايتقان. بىراق ەل بويىنشا لاتىش ءتىلىن قولداناتىندار سانى 62 پايىزعا تەڭ. سوندىقتان «كەلىسىمگە» نەگىزىنەن ورىس ءتىلدى ەلەكتورات داۋىس بەرەدى.
بۇلاي دەپ كەسىپ ايتۋىمىزدىڭ سەبەبى مىنادا: 2012 جىلى لاتۆيادا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم وتكەن-ءدى. سول كەزدە ورىس ءتىلىن ەكىنشى رەسمي ءتىل رەتىندە قابىلداۋ ماسەلەسى قارالدى. حالىقتىڭ باسىم بولىگى «جوق» دەپ جاۋاپ بەرگەنىمەن, ورىس ءتىلىن قولداعانداردىڭ سانى بۇعان دەيىنگى سايلاۋلاردا «كەلىسىمگە» داۋىس بەرگەندەرگە تەڭ. BBC ارناسىنىڭ حابارلاۋىنشا, بيىلعى ساياسي دودادا «كەلىسىمدى» قولداۋشىلار داۋىس بەرۋگە كەلمەي قالعان.
ماسەلەنىڭ ءبارى – پارتيا كوشباسشىسى نيل ۋشاكوۆقا تىكەلەي بايلانىستى. بيىل بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ونىڭ جەمقورلىققا قاتىسى بار ەكەنى ايتىلىپ, قىزمەتىنەن كەتكەن-ءدى. سودان كەيىن-اق «كەلىسىمنىڭ» كەلىسىمى بۇزىلدى. دەپۋتاتتار پارتيا قۇرامىنان شىعىپ, قالانى باسقارۋدان قالدى. وسىلايشا ريگانىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى وتكەن ەدى.
ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, نيل ۋشاكوۆقا قاتىستى داۋدان بولەك, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا «كەلىسىمنىڭ» جەڭىلۋىنە اسەر ەتتى دەپ ەسەپتەيدى. ماسەلەن, «كەلىسىمدى» قولدايتىن ء«بىرىنشى بالتىق ارناسىنىڭ» جاڭالىقتار ءبولىمى سوڭعى رەت 19 ناۋرىزدا ەفيرگە شىققان ەكەن. سودان بەرى رەسەيلىك ء«بىرىنشى ارنانىڭ» ونىمدەرىن ۇسىنىپ كەلەدى. سوڭعى ەسەپتەۋ بويىنشا ء«بىرىنشى بالتىق ارناسىنىڭ» اۋديتورياسى 8 پايىزدى قۇراعان. ال «كەلىسىمدى» قولدايتىن باسقا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ايتارلىقتاي بەدەلى جوق.
جەمقورلىققا قاتىستى داۋدىڭ شاڭى باسىلعان سوڭ, ۋشاكوۆ ەۋروپارلامەنتكە تاعايىندالعان. سوعان بايلانىستى سايلاۋ كامپانياسىن تەك ينتەرنەت ارقىلى جۇرگىزدى. ال شاھاردا پارتيا اتىنان ەشكىمگە تانىلماعان كونستانتين چەكۋشين ەسىمدى ازامات سىنعا ءتۇستى.
جالپى, بيىلعى سايلاۋدا ورىس ەتنوسىنىڭ پارتياسى سانالاتىن 4 پارتيا سىنعا تۇسكەن. ولاردىڭ ءبارى ەلەكتوراتتارمەن ورىس تىلىندە سويلەسەدى ءارى ەتنوستىق بىرەگەيلىك تۋرالى ماسەلە كوتەرىپ ءجۇر. بيىلعى داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا «كەلىسىم» مەن «لاتۆيانىڭ ورىس وداعى» پارتياسى عانا دۋمادان ورىن الۋعا جەتكىلىكتى قولداۋعا يە بولدى. وسىلايشا 2022 جىلعى پارلامەنتتىك سايلاۋدا ەلدە ورىس تىلىنە باسىمدىق بەرەتىن بىردە-ءبىر پارتيا قالماۋى مۇمكىن.
لاتۆيا – قازاقستاننىڭ بالتىق جاعالاۋى ەلدەرىندەگى باستى ساۋدا-ەكونوميكالىق ارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى. بىلتىر ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى 75,2 ميلليون دوللاردى قۇرادى.
ەلىمىز لاتۆياعا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى, تابيعي گاز, كومىر ەكسپورتتاپ, ماشينا جانە جابدىقتارى, ەلەكترونيكا, ازىق-ت ۇلىك, ءدارى-دارمەكتەر يمپورتتايدى. قازاقستاندا لاتىش كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 100-گە جۋىق كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى.
سونداي-اق ۆەنتسپيلس پورتىندا قازاقستاننىڭ استىق تەرمينالى ورنالاسقان. بۇل – ەۋروپالىق وداقتاعى العاشقى قازاقستاندىق نىسان. وسى پورت ارقىلى وتاندىق استىق الەم نارىعىنا شىعارىلادى.
