تۇقىمداردىڭ زاڭسىز ەكسپورتى كانادالىق فەرمەرلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنە قاۋىپ توندىرەدى. قازاقستاننان تاپسىرىس بەرىلمەگەن تۇقىمدى ساتىپ الۋشىلار كانادادا وندىرىلگەن بيداي, ارپا, بۇرشاق جانە سويا سورتتارىنا زاڭسىز قول جەتكىزۋگە تىرىسقان.
كانادالىق تۇقىم ءوسىرۋ ونەركاسىبى جاعدايعا الاڭداۋلى جانە ولاردىڭ تۇقىم سۇرىپتارىن قازاقستاندا كولەڭكەلى بيزنەس ارقىلى ساتىپ الۋشىلارعا قارا نارىقتا ساتۋدى شەكتەۋ ءۇشىن ۇكىمەتتەن كومەك سۇرايدى.
ساتىپ الۋشىلار كانادالىق تۇقىم ءوندىرۋشى كومپانيالارمەن, تۇقىم وسىرۋشىلەرمەن, بروكەرلەرمەن جانە استىق وڭدەۋشىلەرمەن بايلانىسىپ, كانادادا قول جەتىمدى ءونىمدى جانە تانىمال كوپشىلىك الدىندا وسىرىلگەن تۇقىم سورتتارىن زاڭسىز جەتكىزۋدە.
ازىرگە ول ەلدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ماري-كلود بيبو فەدەرالدى ۇكىمەت ەكسپورتقا تىيىم سالا ما دەگەن سۇراققا تۇسىنىك بەرگەن جوق. الايدا, ۆەدومستۆونىڭ شەنەۋنىگى كانادانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جانە اگرارلىق ازىق-ت ۇلىك مينيسترلىگى جاعدايدى قاداعالاپ, كوپشىلىككە ارنالعان تۇقىمداردى ساتۋعا ليتسەنزياسى بار تۇقىم تاراتۋ كومپانيالارى ساتىلىمعا كەدەرگى كەلتىرۋگە تىرىسقانىن بىلەدى دەپ جازدى.
«Agriculture جانە Agri-Food Canada سەرتيفيكاتتالعان تۇقىمداردى رۇقساتسىز ەكسپورتتاۋدى قولدامايدى", - دەدى مينيسترلىك وكىلى. سونداي-اق, كانادالىق اگەنتتىكتىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى لورن ءحادليدىڭ ايتۋىنشا, قارا نارىقتا تۇقىم ساتىپ الۋ ارەكەتتەرى ەڭ الدىمەن باتىس كانادادا وسىرىلەتىن تۇقىمدارعا باعىتتالعان جانە بىرنەشە ايعا سوزىلعان.
قازاقستاندىق ساتىپ الۋشىلار تۇقىمنىڭ ءبىراز مولشەرىن يەمدەنىپ ۇلگەرگەن, بىراق ناقتى سانى راستالماپتى.
ء«بىز فەدەرالدى ۇكىمەت بۇل قىزمەتتى باسەڭدەتۋ نەمەسە توقتاتۋ ءۇشىن جاعداي جاساي الادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. بىراق قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز فەدەرالدى ۇكىمەتتەن ەشقانداي كومەك العان جوقپىز», دەپ ءتۇسىندىردى حادلي.
كانادالىق باق قازاقستاندىقتار اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ كانادالىق سورتتارىنا قىزىعۋشىلىق تانىتاتىنىن جازادى.
«قازاقستاندىق كومپانيالار جاقىندا كانادا وسىمدىكتەرىنىڭ گەنەتيكاسىنا ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ولار, اسىرەسە ۆيننيپەگ, رەگينا جانە لەتبريدج اينالاسىندا جاقسى وسەتىن اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىنىڭ سورتتارىنا قىزىعۋدا. ويتكەنى بۇل جەرلەردە ءوسىرۋ جاعدايلارى قازاقستانعا ۇقساس. ماسەلە مىنادا, ەلدە كانادالىق گەنەتيكانى زاڭدى ساتىپ الۋ تۋرالى كەلىسىم جوق», - دەپ جازادى باسىلىم.
بۇل جاعدايدى Telegram-ارنادا بەلگىلى قازاقستاندىق ساياساتتانۋشى ەربول ەدىلوۆ تە ءتۇسىندىردى.
«قىزىقتى جاڭالىق شەتەلدىك رەسۋرستاردا جاريالاندى, بىراق بۇل جاڭالىق جەرگىلىكتى باق-تا قانداي دا ءبىر سەبەپتەرمەن بايقالمادى.
كەيبىر قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ەلىمىزدە ءوسىرۋ ءۇشىن كانادالىق تۇقىمنىڭ گەنەتيكالىق جوعارى ساپالى سورتتارىن بەلسەندى ساتىپ الۋدا. كانادالىق سورتتار قازاقستاندا ءوسىرۋ ءۇشىن وتە قولايلى, ويتكەنى بۇل ايماقتاردا ءوسىرۋ جاعدايلارى قازاقستانمەن ۇقساس.
كانادالىق وندىرۋشىلەر مۇنى كەزدەيسوقتىق قابىلدامايتىنى جايلى انىق-اشىق اقپارات كوزدەرىندە جاريالادى. سوڭعى 100 جىل ىشىندە كانادانىڭ اگروونەركاسىپتىك سەكتورىن دامىتۋعا سالىنعان ۇلكەن ينۆەستيتسيالار بىرقاتار عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا باعىتتالعاندىعى كورسەتىلگەن. ناتيجەسىندە ولار بۇكىل نارىق اينالىمىنىڭ 120 ميلليارد دوللاردان اساتىن اسەرلى ساندارعا دەيىن ءوسۋىنىڭ درايۆەرى بولدى...», – دەپ جازدى ەدىلوۆ.
كانادا سالىق تولەۋشىلەرىمەن, فەرمەرلەرىمەن جانە تۇقىم ءوندىرۋشى كومپانيالاردىڭ قارجىلاندىرۋ ۇيلەسىمىمەن, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر جاساعان جوعارى ساپالى سورتتاردىڭ ەكسپورتىمەن تانىمال.
ەلدە تۇقىمداردى تاراتۋ تۋرالى كوممەرتسيالىق كەلىسىمدەر كانادادا وسىرىلگەن تۇقىمنىڭ كەيبىر سورتتارىن شەتەلدىك ساتىپ الۋشىلارعا ساتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا, بۇل كەلىسىمدەر ادەتتە تۇقىمداردى ازىرلەگەن جانە كوممەرتسيالاندىرعان كانادالىق كومپانيالارعا تۇقىم تولەۋدى تالاپ ەتەدى.
سونداي-اق, كانادالىق باق-تىڭ ءبىرى ونداعى تۇقىمنىڭ ارتىقشىلىعى ساپا ەكەنىن جازا وتىرىپ, قازاقستان كانادالىق سورتتاردى وسىرە باستاسا, ول ءداستۇرلى كانادالىق نارىققا شىعا الاتىنىن اتاپ ءوتتى.
ايتا كەتەيىك, قازاقستان سوڭعى بەس جىلدا ورتا ەسەپپەن 7,5 ميلليون توننانى قۇرايتىن الەمدەگى ەڭ ءىرى ون بيداي ءوندىرۋشى جانە ءىرى ەكسپورتتاۋشى ەلدەردىڭ ءبىرى بولدى.
