10 ءساۋىر, 2010

قاربالاستىق قىزعان شاق

590 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى قار­بالاس جۇمىس استە تولاستا­ماي­دى. وسىنداي ءبىر ساتتە كەر­بۇلاق اۋدا­نىنداعى ەليتالى بي­داي تۇقىمىن وسىرەتىن  ەگىستىك ال­قابىندا بولىپ, ونداعى ءتالىمدى تاجىريبە وڭىردەگى ديقان قاۋىمىنىڭ نازارىنا ۇسى­نىل­عان جيىنعا قاتىسقانىمىز بار ەدى. تاقتا-تاقتا بولىپ, سامال جەل­­مەن باياۋ تەربەلگەن ەليتالى تۇقىم القابىنداعى “بەزوستايا-1”, “ودەس­سكايا-120” وسىرىلگەن التىن اس­تىق­تىڭ بيىكتىگى مەن قاۋىزى تولعان ءدان­دەرى تاڭدان­دىر­عان ەدى. سودان بەرى دە بۇل ءۇردىس جالعاسىپ, استىق ال­قاپ­تا­رىندا اۋىسپالى ەگىس جۇيە­سىن ساق­تاۋ, نولدىك تەحنولوگيانى قول­دانۋ ۇشتاستىرىلىپ, تابىس­تى سالا وركەندەتىلىپ كەلەدى. كەربۇلاق استىقتى ايماق بو­لىپ سانالعاندىقتان, مۇنداعى اۋىل شارۋاشىلىق قۇرىلىم­دا­رى 104 مىڭ گەكتاردان اسا ال­قاپ­قا ءدان سەبۋدى باستاپ تا كە­تىپتى. مۇن­دا­عى ىرگەلى شارۋا­شى­لىق قاتارىن­داعى “قىزىلجار” وندىرىستىك كو­وپە­راتيۆىنىڭ دي­قان­دارى كوكتەمنىڭ قولايلى ءساتىن بارىنشا ءتيىمدى پايدا­لانۋعا جۇمىلعان. قۇرىلىم اعىمداعى جىلى “ەگىن ەكسەڭ ەبىن تاپ” دەمەكشى, ءدان­دى داقىل القابىن كەڭەيتىپ, 2000 گەكتارعا جازدىق ارپا, 1000 گەكتارعا كۇزدىك بيداي, وسىن­شاما گەكتارعا ماقسارى تۇقى­مىن سەۋىپ, ناۋقاندى ناتيجەلى باستاعانىن ايتۋعا بولادى. بيىل ولار العاش­قى رەت ماقسارى ەگىپ, ءتالىمى جەرگە ورنالاستىرىلعان داقىلدىڭ ءوسىمى جاقسى بولادى دەپ توپشىلاۋدا. ءويت­كەنى, ونى كۇتىپ-باپتاۋعا ۇكى­مەت تاراپى­نان سۋبسيديا قاراس­تى­رىلىپتى. ونى قايتا وڭدەۋدەن وتكىزەتىن “سارىبۇلاق” جاۋاپكەر­شى­لىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىمەن كەلى­سىم-شارت جاساسقان. وسىلايشا, وڭدەۋشى كاسىپورىن داقىلدان ماي شىعارىپ, ونىڭ قالدى­عى­نان جەم دايىندالماقشى. شارۋاشىلىق ەليتالى تۇ­قىم­­دى كوبەيتۋمەن دە اينا­لىس­قان­دىق­تان, بۇعان دەيىن مەم­لەكەتتەن سۋب­سيديا الىپ كەلسە, بيىلدان باستاپ مۇنداي قارجى وسى تۇقىمدى ساتىپ الۋشىلارعا بەرىلەتىن بولىپتى. مۇنىڭ دي­قان­دارعا دا ءتيىمدى جاعى بار ەكەن. تۇقىم وسىرۋشىلەر ەندى ءونىمنىڭ باعاسىن وزدەرى قويىپ, ونى كوتەرۋىنە مۇمكىندىكتەرى بار. كوكتەمنىڭ ءار كۇنىن ءتيىمدى پاي­دالانعان كووپەراتيۆ ۇجىمى ىلعال ساقتاۋ مەن جيىن-تەرىن اياق­تالعان سوڭ توپىراقتىڭ كەۋىپ كەت­پەۋىن دە نازاردا ۇستاپ كەلەدى. وسىن­داي اگروتەحنيكا­لىق جۇمىس­تار­دىڭ ۇيىمشىل­دىق­پەن اتقارى­لۋى­نا قاجەتتى تەح­نيكا جەتكىلىكتى دەسەك, 25 تراك­تور, 4 “ك-700”, 23 تۇ­قىم سەپ­كىش, 120 تىرما, 13 كوم­باين, 7 سوقا جانە 30 جۇك تاسيتىن اۆ­­توكولىك قاتىستىرىلىپ, مەحا­ني­­زاتور قاۋىمى جاۋاپكەرشى­لىك­تەرىن جەتە سەزىنگەن. ۇجىمداعى 140-قا جۋىق ەڭبەك ادامى دا ورتاق باي­لىق­تىڭ ەسەلەنۋىنە ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى. ەڭبەك ادا­مىنىڭ ايلىق تابىسى دا جا­مان ەمەس. اۋدان­دى ارالاعان سا­پا­رىندا وبلىس اكىمى سەرىك ءۇم­بە­توۆ تە بۇل ماسەلەنى كووپە­را­تيۆ توراعاسى بازارباي باي­مۇ­حام­بە­توۆكە ەرەكشە تاپسىرعان بولاتىن. اتالعان اۋىل شارۋاشىلىق قۇ­رىلىمىندا بيزنەستىڭ الەۋ­مەت­تىك جاۋاپكەرشىلىگى قالىپتا­سىپ, ورتا مەكتەپ, دارىگەرلىك قو­سىن, پوشتا بولىمشەسى مەن اۋىل­داعى كوپ بالالى وتباسى­لا­رى­نا ءاردايىم كومەك كورسە­تىلىپ, ازىق-ت ۇلىك, وتىن ماسەلەسى شەشىمىن تابۋدا. قىرداعى ەڭبەك كورىگى وسى­لاي­شا قىزا تۇسكەن. كوكتەمنىڭ ال­عاش­قى كۇندەرى ءدان سەبۋگە قولايسىز بولعاندىقتان, ولقى­لىق­تىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن ديقان-مەحانيزا­تور­لار ۋاقىت­پەن ساناسپاي ەڭبەك ەتۋدە. ءبۇ­گىن­گى ماڭدايتەردىڭ وتەۋى مول اس­تىق ەكەنىن ولار جەتە تۇسىنگەن. كۇمىسجان بايجان. الماتى وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار