سپورت • 24 تامىز، 2020

«دوستىق-84» دوداسى

41 رەت كورسەتىلدى

وسىدان ءدال 36 جىل بۇرىن، ياعني 1984 جىلدىڭ 18 تامىزىندا ماسكەۋدە «دوستىق-84» دەگەن اتاۋعا يە بولعان كەشەندى سپورتتىق جارىستاردىڭ سالتاناتتى اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى. وعان 50 ەلدىڭ وكىلدەرى قاتىستى. سولاردىڭ قاتارىندا لوس-اندجەلەس وليمپياداسىنا قاتىسۋدان باس تارتقان كسرو، ماجارستان، سولتۇستىك كورەيا، موڭعوليا، بولگاريا، كۋبا، گدر، ەفيوپيا، پولشا، چەحوسلوۆاكيا جانە تاعى باسقا سوتسياليستىك باعىتتاعى مەملەكەتتەردىڭ ورەندەرى بولدى. جاز ايلارىنىڭ باسىندا باستالىپ، قوڭىر كۇزگە دەيىن سوزىلعان باسەكەلەر اسا جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى.

1980 جىلى اقش باستاعان كاپيتاليستىك باعىتتاعى بىر­قا­تار مەملەكەت ماسكەۋ وليم­پيا­داسىنا قاتىسۋدان باس تارتقا­نى بەلگىلى. سوعان جاۋاپ رەتىندە سو­تسياليستىك ەلدەردىڭ ءبىرازى لوس-اند­جەلەستەگى ويىندارعا بويكوت جاريالادى. سودان وليمپيا دوداسى قىزىپ جاتقان تۇستا كسرو-نىڭ بيلىك باسىنداعى ازاماتتارى اسا ءىرى كەشەندى سپورتتىق سا­يىستاردى ۇيىمداستىرۋدى قۇپ كور­دى. ارنايى قاۋلى قابىلدانىپ، وسى باعىتتا جۇمىستار جۇرگىزىلە باس­تاعاندا وعان «دوستىق-84» دەگەن اتاۋ بەرىلدى. جارىستىڭ اشى­لۋ سالتاناتى ۆ.ي.لەنين اتىن­دا­عى ورتالىق ستاديوندا (قازىرگى «لۋج­نيكي») دۇركىرەپ تۇرىپ ءوتتى.

باسەكەلەر وليمپيادا باع­دار­­لاماسىنا ەنگەن 30-عا جۋىق سپورت ءتۇرى بويىنشا ءوتتى. سو­­نى­مەن قاتار سامبو، تەننيس جانە ۇستەل تەننيسىنەن سايىس­تار ۇيىم­داس­تىرىلدى. ايتۋلى جا­رىس­تىڭ دەڭ­گەيى جوعارى بولعانى سون­شالىق، تەك اۋىر اتلەتيكانىڭ وزىندە عانا الەمدىك رەكورد 28 مارتە جاڭاردى. بۇرىن-سوڭدى بولماعان ناتيجەلەر ۆەلوسپورت (7)، ءجۇزۋ (5)، نىسانا كوزدەۋ (4) جانە جەڭىل اتلەتيكا (3) سايىستارىندا دا تىركەلدى. تاعى بىرنەشە مارتە رەكوردتىق كورسەتكىشتەر قايتالاندى.

1

جالپى، «دوستىق-84» دودا­سى­نىڭ الاۋى ماسكەۋدە تۇتان­عا­نىمەن، جارىستار كسرو-دان بولەك، تاعى بىرنەشە مەملەكەتتە ءوتتى. ماسەلەن، سۋ دوبى، ۆولەي­بول جانە بوكسشىلاردىڭ باسە­كەسىن كۋبا قابىلداسا، ۇستەل تەن­نيسشىلەرى سولتۇستىك كورەيادا سا­يىسقا ءتۇستى. سامبو كۇرەسىنىڭ شە­بەرلەرى موڭعوليادا بەلدەستى. ال قالعان جارىستار قارت قۇرلىقتا ۇيىمداستىرىلدى.

جالپى كوماندالىق ەسەپتە كسرو قۇراماسى جەكە-دارا كوش باستادى. ولار 282 (126 التىن+87 كۇمىس+69 قولا) جۇلدەگە يەلىك ەتتى. ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىنداردى گدر (50+45+43)، بولگاريا (21+25+29) يەلەندى. سونداي-اق كۋبا (15+11+12)، ماجارستان (10+17+24)، پولشا (7+17+34)، سولتۇستىك كورەيا (5+5+10)، چەحوسلوۆاكيا (2+18+28)، قىتاي (2+1+4) جانە ەفيوپيا (1+2+2) ۇزدىك وندىقتىڭ قاتارىنا ەندى. بايراقتى باسەكەلەر بارىسىندا بارلىعى 13 مەملەكەتتىڭ ءانۇرانى شىرقالسا، 19 ەلدىڭ تۋى بيىكتە جەلبىرەدى.

«دوستىق-84» دوداسىنا قازاق­ستاننىڭ دا كوپتەگەن سپورتشىسى قاتىستى. ولاردىڭ دەنى جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. ەگەر سول جەر­لەستەرىمىز لوس-اندجەلەسكە ات­تانعاندا، وليمپيا ويىندا­رى تاريحىندا جەڭىپ العان جۇل­دە­لەرىمىزدىڭ سانى قازىرگىدەن الدەقايدا كوپ بولار ەدى. ماسەلەن، 1984 جىلى تاشكەنتتە وتكەن كسرو چەمپيوناتىندا قازاقتىڭ ءتورت بىردەي بوكسشىسى جەڭىمپاز اتاندى. ولاردىڭ بارلىعى دا «دوستىق-84» جارىسىندا ونەر كورسەتتى. كارىمجان ءابدىراحمانوۆ پەن سەرىك نۇرقازوۆ كۇمىس السا، سەرىك قوناقباەۆ قولا مەدالدى قاناعات تۇتتى. اسىلبەك قيلىموۆ شيرەك فينالدا ۇتىلدى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى، بۇل جىگىتتەردىڭ ءبارىنىڭ دە جولىن كۋبانىڭ قابىلاندارى بوگەدى. بىراق قانداستارىمىزدىڭ بارلىعى بىردەي ۇتىلدى دەپ ايتۋعا اۋىز بارمايدى. ءبىزدىڭ جى­گىت­تەر جامان جۇدىرىقتاسقان جوق. بىراق كەيدە ساياساتتىڭ دا سپورتقا سالقىنى تيەدى ەمەس پە. بۇل جولى ءدال سولاي بولدى. جارىس گاۆانادا وتكەن­دىكتەن تورەشىلەر جەرگىلىكتى بوكس­شىلاردىڭ ىعىنا جىعىلدى. ونىڭ ۇستىنە بۇل باسەكەلەردى بوس­تاندىق ارالىنىڭ باسشىسى في­دەل كاسترونىڭ ءوزى تاپجىلماي تاماشالادى. تريبۋنادا وسىنداي مارتەبەلى مىرزا وتىرعاندا، بىرىنشىدەن – كۋبالىقتار شارشى الاڭعا قاناتتانىپ شىقتى، ەكىنشىدەن – قازىلار دا ولارعا قاتتى كومەكتەستى. وسى ءسوزىمىز دالەلدى بولۋ ءۇشىن مىنا ءبىر دە­رەكتى العا تارتايىق: گاۆانادا 12 سالماق دارەجەسى بويىنشا وت­كەن بوكسشىلار باسەكەسىندە جا­رىس قوجايىندارى 11 مارتە جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلدى. تەك ءبىر عانا باس جۇلدە وزگە ەلدىڭ ورەنىنە بۇيىردى. بۇل رەتتە 67 كيلو سالماقتا ونەر كورسەتكەن گدر-دىڭ وكىلى تروستەن ءشميتتستىڭ باعى جانعانىن ايتا كەتەيىك. فينالدا ول كۋبالىق حوسە ەرناندەستەن ايلاسىن اسىردى.

قازاقستاندىق سپورتشىلار ارا­­­سىندا جەڭىل اتلەت ۆلاديمير مۋ­راۆەۆ پەن زويا يۆانوۆا، باس­كەت­بولشى نادەجدا ولحوۆا مەن ۆا­لەري تيحونەنكو، ۆولەيبولشى ەلەنا چەبۋكينا مەن ولگا كري­ۆوشەەۆا، ۆاتەرپولشى سەرگەي كو­تەنكو، كوگالداعى حوككەيشىلەر سوس ايرەپەتيان، ميننەۋلا ءازي­زوۆ، الەكساندر گونچاروۆ، سە­رىك قا­لىم­باەۆ، الەكساندر مياس­ني­كوۆ، ميحايل نيچەپۋرەنكو جا­نە فاريت زيگانگيروۆ التىن تۇ­عىر­عا كورسەتىلسە، تاعى كوپتەگەن جەر­­لەس­ىمىز جۇلدەلى ورىنداردى يەلەندى. مىنە، «دوستىق-84» ويىن­دارى وسىن­داي وقيعالارىمەن ەستە قالدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار