جاستارعا ەكولوگيالىق ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋ – قاشاندا وزەكتى ماسەلە. بۇگىندە اۋىل-ايماقتاردا ەكولوگيالىق, سانيتارلىق, ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ ناشارلاۋى سالدارىنان جۇقپالى اۋرۋلار كوبەيىپ وتىر. ادامدار يادرولىق جارىلىستاردىڭ زاردابىن ءالى دە تارتىپ جاتىر: قاتەرلى ىسىك, وكپە, قان ازدىعى, قانت ديابەتى, قان قىسىمىنىڭ جوعارىلاۋى, جۇرەك, جۇيكە اۋرۋىمەن اۋىراتىندار كوپ. رادياتسيالىق زاتتار قورشاعان ورتاعا يادرولىق وتىندار, ءوندىرىس قۇرالدارىن جاساپ, سىناۋ كەزىندە تارالادى. رادياتسيانىڭ شامادان ارتىق مولشەرى اعزادا قاتەرلى ىسىكتىڭ, گەنەتيكالىق وزگەرىستەردىڭ پايدا بولۋىنا اسەر ەتۋدە.
سەمەي اۋماعىندا قازىر رادياتسيامەن زاقىمدانعان 700 مىڭعا جۋىق جەر بار. ونىڭ ادام دەنساۋلىعىنا قاۋپى زور. بۇعان قوسا تابيعي ورتاعا عارىشتىق ساۋلەلەر, توپىراق, كۇن ساۋلەسى اسەرىن تيگىزەدى. كۇندەلىكتى ومىردە جاساندى جولمەن فليۋوروگرافيا, تەلەديدار, ساعاتتاردىڭ شاعىلىس تسيفەربلاتتارىنان تۋاتىن ساۋلەلەر دە بار.
وسىمدىك – تىرشىلىك تىرەگى. عالامشارداعى وسىمدىكتەر جىلىنا اۋا قاباتىنا 400 ملن توننا وتتەگى بولەتىنى انىقتالعان. جاسىل جەلەك اۋانى ۋلى گاز بەن شاڭنان تازارتادى. وسىمدىكتەر اۋادا اۋرۋ تۋدىراتىن باكتەريالاردى جوياتىن ەرەكشە زات ءبولىپ شىعارادى. ونىڭ مەديتسينادا الاتىن ورنى ۇشان-تەڭىز. سوندىقتان وسىمدىكتىڭ قىزمەتىن بىردە-ءبىر جەتىلگەن مەحانيزم اتقارا المايدى.
اينالامىزدىڭ لاستانباۋىنا تىكەلەي ادامدار جاۋاپتى بولعاندىقتان, ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ وتە ماڭىزى. بۇل ءۇشىن بالاباقشادان باستاپ قورشاعان ورتانىڭ بۇتىندىگىنە بەيجاي قارامايتىن ۇرپاق تاربيەلەگەنىمىز دۇرىس. وسى رەتتە اتا-انالار بالالارىنىڭ بويىنا تابيعاتقا, قوعامعا جاناشىرلىق, جاۋاپكەرشىلىك ادەپتەرىن سىڭىرۋگە ەرەكشە ءمان بەرگەن ءجون.
ايزادا شاريپوۆا,
№4 ورتا مەكتەبىنىڭ مۇعالىمى
كوكشەتاۋ
