25 قازان, 2013

اداسۋ

486 رەت
كورسەتىلدى
18 مين
وقۋ ءۇشىن

01-دجيحاد-3ادام اياعىن شالىس باسايىن دەسە قيىن ەمەس-اۋ. وندايدا ول مەيلى مۇعالىم, قۇرىلىسشى, اكىم, باقتاشى, دەپۋتات, ءتىپتى, ءسىزدى زاڭسىزدىقتان قورعايتىن قۇقىق قورعاۋشى بولسىن, ءبارىبىر ەكەن. ءبىر عاجابى نە ىستەسەم دە ءوزىم عانا بىلەمىن, ءوزىم عانا امان بولسام, قالعاندارى ولسە ومىرەم قاپسىن دەيتىن ولار ەشۋاقىتتا اداسپايمىن دەپ تە ويلايدى. سول ويىمەن ءوزىنىڭ تەرىس ارەكەتكە بارعانىن دا بىلمەي قالادى. مۇنداي ادامدار ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا دا قىزمەت ەتەدى. اراسىندا ۇلكەنى دە, كىشىسى دە بار.

 

ادام اياعىن شالىس باسايىن دەسە قيىن ەمەس-اۋ. وندايدا ول مەيلى مۇعالىم, قۇرىلىسشى, اكىم, باقتاشى, دەپۋتات, ءتىپتى, ءسىزدى زاڭسىزدىقتان قورعايتىن قۇقىق قورعاۋشى بولسىن, ءبارىبىر ەكەن. ءبىر عاجابى نە ىستەسەم دە ءوزىم عانا بىلەمىن, ءوزىم عانا امان بولسام, قالعاندارى ولسە ومىرەم قاپسىن دەيتىن ولار ەشۋاقىتتا اداسپايمىن دەپ تە ويلايدى. سول ويىمەن ءوزىنىڭ تەرىس ارەكەتكە بارعانىن دا بىلمەي قالادى. مۇنداي ادامدار ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا دا قىزمەت ەتەدى. اراسىندا ۇلكەنى دە, كىشىسى دە بار.

01-دجيحاد-3سونىڭ ءبىرى – ەلىمىزدىڭ قۇزىرلى, ياعني زاڭدىلىقتى ساقتاۋ سالاسىندا قىزمەت اتقارعان سادۋاقاس. ول قۇقىق قورعاۋ ورگانىندا قىزمەت ىستەپ ءجۇرىپ, ءبىر كۇندەرى تەرىس جولعا تۇسەرمىن دەپ و باستا ويلاماعان دا شىعار. مۇمكىن ول مۇنىسىن ءتىپتى, تەرىس جول دەپ ساناماعان دا شىعار. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى قولىمىزعا تابىستاعان قۇجاتتارعا كوز سالا وتىرىپ, ءبىر توپ جاستىڭ سانالى تۇردە تەرىس جولعا تۇسكەنىن اڭعارامىز.

سادۋاقاس اقمولا وبلىسىنداعى ءبىر اۋداننىڭ لاۋازىمدى باس­شىسىنىڭ كومەكشىسى بولىپ قىز­مەت ىستەيتىن. ارينە, ول وزگە دە جاماعاتتار سەكىلدى مەشىتكە ۋاقى­تىلى بارىپ تۇردى. ونىڭ مەشىتكە بارىپ, جاراتقانعا قۇلشىلىق ەتۋىنە ەشكىم دە قارسىلىق ءبىل­دىرمەگەنى انىق. بىراق ول, نەگە ەكەنى بەلگىسىز بىرنەشە جىلدان كەيىن قۇزىرلى ورگان قىزمەتىنەن ءوز ەركىمەن باس تارتىپ, جۇمىستان بوساپ استاناعا بەت بۇردى.

ەلورداعا كەلىسىمەن سادۋاقاس ۇلكەن ءبىر مينيسترلىكتىڭ ءدىني وقۋ ورىندارى مەن مەدرەسەلەرگە جەتەكشىلىك ەتەتىن بولىمىنە باسشى بولىپ قىزمەتكە ورنالاستى. ءبارى جاقسى ەدى. جاقسى جۇمىس ىستەۋگە ءۇي دە, كۇي دە بولدى. الايدا, «سەمىزدىكتى قوي عانا كوتەرەدى» دەگەندەي, امال نەشىك, وسى كەزدە ونىڭ باسقا ارناعا بەت بۇرعانى دا بايقالعان كورىنەدى. ويتكەنى, ول ەلورداداعى ءبىر مەشىتكە ءجيى بارعىشتاي بەرگەن. ال ول مەشىتتە, كەيىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى تەكسەرىپ كۋا بولعانداي, كەلۋشىلەرگە ەكسترەميستىك باعىتتاعى ادەبيەتتەردى ۇسىنادى ەكەن. وسىنداي ادەبيەتتەردىڭ سالدارى ما, كوپ ۇزاماي سادۋاقاستىڭ وي-نيەتى مۇلدە باسقا ارناعا اۋىستى. ەندى ول ءوزى دە تۇپكىلىكتى تۇسىنە الماعان بەلگىسىز ءبىر شىم-شىتىرىق قاراما-قايشى نانىمداردى دۇرىستىققا بالاپ, تەرىس جولدى تۋرا جول دەپ كورىپ, ارانداتۋشىلىققا ەردى. ءسويتىپ, ءوزىنىڭ قاسىنداعى تانىس­تارىن, بارشا تۋما-تۋىسقاندارىن «جيhادقا» شىعۋعا شاقىردى. ال ونىڭ تۇسىنىگىنشە «جيhاد» دەگەنىمىز, مۇلدە باسقاشا ەكەن.

ارادا ءبىراز ۋاقىت وتەدى. سادۋاقاس جوعارىدا ويلاعانى وڭايلىقپەن جۇزەگە اساتىن شارۋا ەمەس ەكەنىن بىلگەن سوڭ, وعان دايىندىق جۇمىستارىنا كىرىستى. كۇرەسكە شىعۋ ءۇشىن قارۋلى كۇش كەرەك, ونى قايدان الماق؟ سويتسە, ونىڭ ەڭ وڭاي جولى كۇزەت فيرماسىن اشىپ قويۋ ەكەن. ول فيرماعا راديكالدى باعىتتاعى بار مۇسىلماندى جيناۋدى كوزدەيدى. سوسىن ول قىزمەتكەرلەردى كامۋفلياج فورماسىنا كيىندىرىپ, قولدارىنا قارۋ ۇستاتقىسى كەلدى. مۇنى بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرعان سوڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ «اقوردا» رەزيدەنتسياسىنىڭ الدىنا شىعىپ, نارازىلىق شاراسىن ۇيىمداستىرۋدى جانە قازاقستاندا «شاريات» زاڭدارىن ورناتۋدى تالاپ ەتپەكشى ەكەن.

سونىمەن, سادۋاقاس اقمولا وبلىسىنداعى ءوزىنىڭ دوستارى – ماقسات, تەمىر, جومارت جانە قا­نات­تاردى قازاقستان ايماعىندا جۇرگىزىلەتىن «جيھادقا» قاتىسۋ قا­جەتتىگىن ايتىپ ۇگىتتەيدى. ولار­عا شىمكەنت قالاسىنداعى ءوزى­نىڭ اعاسى قياس پەن كۇيەۋ بالاسى تاڭاتتان الىپ نوۋتبۋگىنە ءتۇ­سىر­گەن ەكسترەميستىك مازمۇنداعى بەي­نەروليكتەردى كورسەتەدى. بۇل كەز سوناۋ 2008 جىلداردىڭ باسى بولاتىن. بىراق بۇل باستامالارىنان ويلاعانداي ناتيجە شىعا قويماعان سوڭ, وسى جىلدىڭ ورتاسىنا تامان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا وتباسىمەن كوشتى. شىمكەنت قالاسىنا كەلىسىمەن ول تىپتەن راديكالدى كوزقاراستى كۇشەيتە ءتۇستى. ەندى ول ءوزىنىڭ بارلىق تۋما-تۋىسقاندارىنا وسى باعىتتى ۇستاۋ جونىندە قاتاڭ ەسكەرتەدى. يسلام قاعيدالارىن ساقتاۋدى تالاپ ەتتى.

بىراق ونىڭ اكەسى بالاسىنىڭ مۇنداي تەرىس جولدى ۇستانعانىنا كەلىسپەسە كەرەك, سادۋاقاس ونى جەك كورىپ, ءتىپتى, «كاپىر» رەتىندە ءولتىرىپ تاستايتىنىن بىرنەشە مارتە ءبىل­دىرەدى. سادۋاقاستىڭ جۇبايى ەرى­نىڭ باعىتىن قولداپ, قارۋلى «جيھادقا» شىعۋعا ارقاشان ءازىر ەكەنىن جەتكىزدى. مىنە, وسىدان كەيىن سادۋاقاس اتىس قارۋلارىن الۋ­دىڭ جولىن ىزدەپ, شىمكەنت قالا­سىنداعى ن. اسكەري ءبولىمىنىڭ اسكەري قىزمەتشىسى بەرىككە جو­لىقتى. ونىڭ استىرتىن تەرىس جول­عا تۇسكەلى بەرگى ءىرى ءبىر قاتەلىك جاسا­عان تۇسى وسى بولاتىن.

ارينە, بۇلاي دەپ ايتاتىنىمىز, سادۋاقاس جانە ول سەكىلدى قو­عامعا جات پيعىلدى ادامداردىڭ تەرىس ءىس-ارەكەتى, ءجۇرىس-تۇرىسى, ءمى­نەز-قۇلقى, ۇستانعان باعىتى ءاۋ باستان-اق جاسىرىن قالماعان ەدى. سوندىقتان ونىڭ ەلدە ب ۇلىك شىعارۋ ءۇشىن قارۋعا قول سالا باستاعانىن بايقاعان ءتيىستى ورگان وكىلدەرى قاۋىپتىڭ الدىن الۋدى كوزدەيدى. بۇل كەزدە سادۋاقاس تاپسىرىس بەرگەن لەيتەنانت بەرىك 70 000 تەڭگەگە ەكى «پم» تاپانشاسىن ساتىپ الىپ جاتقان بولاتىن. اسكەري تەرگەۋشىلەرمەن بىرگە ۇقك قىزمەتكەرلەرى ونىڭ ءۇس­تىنەن تۇسەدى. مۇندايدى كۇت­پە­گەن جاس لەيتەنانتتىڭ زارە-قۇتى قاشىپ, باس ساۋعالاۋعا تىرىستى. الداندىم, اداستىم دەپ زار ەڭىرەگەن ول تاپانشالاردى ءسا­دۋاقاستىڭ قىسىمىمەن الىپ ەدىم دەپ, بار شىندىقتى جاسىرماي جايىپ سالدى. وعان قوسا, تاعى ءبىر ماڭىزدى مالىمەتتەردى دە قوسا ايتادى. سونىڭ ءبىرى, سادۋاقاس بۇل قارۋلاردى تاياۋدا الماتى قالاسىندا ورىن العالى جاتقان قىلمىستىق ىستە قولدانباقشى ەكەندىگى انىقتالادى. سونىمەن قاتار, لەيتەنانت بەرىك سادۋاقاستىڭ جانە ونىڭ اعاسى قياستىڭ شاريات ەرەجەلەرىن بىربەتكەي ۇستانعانىن جەتكىزدى.

سونان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءىىد مالىمەتتەرىن سارالاي قاراعاندا, سادۋاقاستىڭ ازامات پ.-عا ءدىني ارازدىق نەگىزىندە اتىس قارۋىن قولدانىپ, ونى ءولتىرۋدى ماقسات تۇتقانى بەلگىلى بولادى. سونىمەن قاتار, ءدال سول كەزدە ءتيىستى ورگان قىزمەتكەرلەرى قازاقستاننىڭ بىرقاتار ايماعىنداعى لاڭكەستىك باعىتتاعى توپ قۇرامىندا ءسا­دۋا­قاستىڭ ارەكەت ەتكەنى تۋرالى ءما­لىمەتتەردى تابادى. الايدا, لەيتەنات بەرىكتى قولعا ءتۇسىرۋ كەزىندە, مۇنى ءبىلىپ قويعان سادۋاقاس پەن ونىڭ اعاسى قياس جاسىرىنىپ ءۇل­گەردى. ولار ەندى سول جاسىرىن كۇيىندە ءجۇرىپ تە, راديكالدى جا­ما­عات­تاردى جويۋدى جالعاستىرا بەردى. اعايىندىلار تۋعان قارىن­داس­تارىنىڭ بوس تۇرعان پاتەرىنە قو­نىستانىپ, الىستان تۋىساتىن جان­بوبەك, تاڭات سەكىلدى جانداردى قاتارلارىنا ۇگىتتەپ, تارتا باس­تايدى.

بۇل كەزدە سادۋاقاستىڭ اكە­سى تۋعان ءىنىسىنىڭ راديكالدى باعىت­تاعى ىستەرىنە قارسىلىق تانىتىپ, قاتتى قايعىردى. ءوزىنىڭ كىشى ءىنىسى قياستى دا ۇلىنىڭ ازعىرىپ ءجۇرىپ, قاتارىنا قوسىپ العانىنا تىپتەن ىزا بولدى. سوندىقتان ءىنىسىن ۇيىنە قايتارىپ الماقشى بولىپ, قاسىنا پ. دەگەن ازاماتتى ەرتىپ, ءوزىنىڭ ۇلدارى جانە جانبوبەك جاتقان پاتەرگە بارادى. بىراق پ.-نى كورگەندە قانى باسىنا شاپشىعان سادۋاقاس ۇرىس كەزىندە ونى وق قارۋىمەن اتىپ, جارالادى. ال نەگىزىندە, كەيىن بەلگىلى بولعانىنداي, دىنگە بايلانىستى ءوزارا كەلىسپەۋشىلىكتەن تۋىنداعان ارازدىقتان اكەسىن اتارعا وعى بولماي جۇرگەن سادۋاقاس, سول ءساتتى پايدالانىپ تۋعان اكەسىن كوزدەگەن ەكەن. اكەسىنە تيگىزە الماعانىمەن, ءبىر قارسىلاستارىن, ياعني پ.-نى ولتىردىك دەپ ويلاعان ولار, بۇل وقيعادان سوڭ دا لەزدە قارالارىن باتىردى. ويتكەنى, بولارى بولىپ, بوياۋى سىڭگەن سوڭ شىمكەنتتىڭ پوليتسياسى كەلىپ, قىلمىستىق ءىس قوزعادى. بىراق قاعاز جۇزىندە قىلمىستىق ءىس قوزعاعانمەن نە پايدا بار, الگى پوليتسەيلەر قىلمىسكەرلەردى ۇستايىن دەسە, ولار جوق. سودان قىلمىستىق ءىس جابىلادى. ال بۇل زاڭ بويىنشا ۇلكەن قاتەلىك بولعان كورىنەدى.

سودان و باستا نە ءۇشىن, كىم ءۇشىن, قانداي ماقساتپەن بەلگىسىز جولعا تۇسكەنىنە ءالى دە دۇرىس ەسەپ بەرە الماعان سادۋاقاس ءوزىنىڭ ەت جاقىندارىن قولايلى ءسات تۋسا ەڭ ءبىرىنشى بولىپ ولتىرمەككە كەكتەنىپ, الماتىعا كەتەدى. وندا بارعان سوڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنان تاعى دا جاسىرىنىپ, ءتىپتى قاستارىنا جومارت پەن قاناتتى قايتا شاقىرادى. ولار كەلگەن سوڭ سادۋاقاس قاناتپەن بىرگە «جيھادقا» شىققاندا الىپ جۇرەتىن تۋ دايىندايدى. تۋ ءتۇسى قارا ەكەن, سوعان ايشىقتاپ اق بوياۋمەن جازۋ جازىپ قويدى. وسى تۋدىڭ اياسىندا قارۋلى «جيھادقا» شاقىراتىن بىرنەشە بەينەروليكتەر دە تۇسىرەدى. ءسويتىپ, وسى الماتى قالاسىنىڭ جايلى جاعدايىنىڭ ارقاسىندا ناقتى لاڭكەستىك توپ قۇرىلدى. ونىڭ قۇرامىنا قياس, جانبوبەك, ماقسات, قانات, تەمىر جانە جومارت ەندى. ولاردىڭ ماقساتى ەلدە قارۋلى كۇرەس جۇرگىزىپ, كەيىن اۋعانستانعا «جيھاد» جاساۋعا بارماقشى بولىپ بەكىنەدى. ول ءۇشىن الگىلەردىڭ ءامىرى بولىپ تاعايىندالعان سادۋاقاس دايىندىق جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋعا بەلسەنە كىرىسەدى.

ال دايىندىق جۇمىسى قارا­جات جيناۋدان باستالدى. ول ءۇشىن بارلىق وڭتۇستىك ايماققا تۇرمىستىق حيميا زاتتارىن تاراتاتىن كاسىپكەردى, ياعني شىمكەنت قالاسىنىڭ تۇرعىنىن توناۋدى ءجون دەپ تابادى. ولار وزدەرىنىڭ بۇل ءىسىن الگى كاسىپكەر – «كاپىر», بىراق ونىڭ دۇنيەسى – «حالال», دەمەك قاراقشىلىق سالدارىنان الىنعان ول دۇنيەلەر «تازا» بولادى دەپ دالەلدەيدى. ال قارۋ-جاراققا مولىنان يە بولۋ ءۇشىن ولار وقو سارىاعاش اۋدانىندا ورنالاسقان شەكارا بەكەتىنە شابۋىلداۋدى ءجون كوردى. ويتكەنى, سادۋاقاستىڭ بۇرىن شەكارا بەكەتىن باقىلاعانى بار ەدى, سوندا بايقاعانى مۇندا بار بولعانى ەكى-اق اسكەري كۇزەتشى تۇرادى ەكەن. بۇدان باسقا ولار, ياعني سادۋاقاس, قياس جانە قانات ۇشەۋى باسقا دا ادامداردى قاتارلارىنا تارتۋ ءۇشىن ۇگىتتەۋدەن تۇراتىن بەينەروليكتەردى سايتتارعا دا ورنالاستىرۋدى كوزدەيدى.

بۇدان ءارى ولار العا قويعان ماقساتتارىنا جەتۋ ءۇشىن تىپتەن تەرەڭدەي ءتۇستى. ەندى ولار وزدەرى­نىڭ مۇددەلەرىنە تىكەلەي قارسى ادامداردى جويۋعا بەكىندى. سول ماقساتتا سادۋاقاس ەلىمىزدىڭ قازاق­ستان مۇسىلماندارى ءدىني باس­قارماسىنىڭ كەيبىر ءدىن قاي­راتكەرلەرىن ولتىرۋگە تاپسىرما بەرەدى. ءسويتىپ, بەيبىت ادامداردىڭ كوزىن جويۋدى اڭساعان سادۋاقاس استانا قالاسىنا ماقسات پەن قاناتتى, ال الماتىدا بەلگىلى ءبىر ادامداردى ىزدەپ تاۋىپ, باسقان ءىزىن اڭدىپ ءجۇرىپ ءولتىرۋ ءۇشىن تەمىرگە تاپسىرما بەردى. دەگەنمەن, ىشتەي ىرىتكى سالۋ ماقساتىمەن ۇيىمداسقان توپتىڭ باسىن بىرىكتىرىپ ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن قاراجات شىركىن دە كەرەك قوي. ول ءۇشىن كوپ اقشا كەرەك. سوندىقتان سادۋاقاس اقمولا وبلىسىنا تەمىردى اقشا جيناپ كەلۋگە جۇمسايدى. تەمىر كەزىندە سول جاقتا مەشىتتە يمام بولىپ, ناسيحات جۇرگىزگەن. اۋىلدىڭ ادامدارىنا كەلگەن تەمىر وڭتۇستىكتە ءبىر ءامىر جيhادقا شىعۋ ءۇشىن الماتى قالاسىندا «مودجاحەدتەردى» جيناپ جاتىر دەپ سوعادى. مۇنىڭ ءسوزى كىمدەرگە قالاي اسەر ەتكەنى بەلگىسىز, الگى اۋداننان «امىرگە» دەپ ارنالىپ, 3,5 ميلليون تەڭگە جينالادى. ونى ماقسات پەن قانات قالتاعا باسىپ, الماتىعا قۇستاي ۇشتى.

ولار جەتكەن بويدا الگى اقشانى تاعى ءبىر ساناپ جىبەرىپ الپينيستىك قۇرالداردى, ياعني ونىڭ ىشىندە پالاتكا, قول شامدار, جىلى كيىمدەر, تەرموس, سىرىڭكەلەر جانە سول سياقتى ت.ب. دۇنيەلەر ساتىپ الدى. مۇنىڭ ءبارى «جيhاد» ءۇشىن تاۋعا شىققاندا قاجەت بولادى دەپ تۇسىندىرىلەدى. سادۋاقاس بۇل زاتتاردىڭ ءبارى «جاماعاتتار» دۇنيەسى ەكەنىن, ەگەر كىم دە كىم توپ قۇرامىنان كەتەتىن بولسا, زاتتاردى قايتاراتىنىن قاتاڭ ەسكەرتەدى. ءسويتىپ, ولار تاۋ-تاستاعى دايىندىق ءۇشىن بىرنەشە قايتارا تاۋ اراسىندا ءتۇ­نەۋگە كوتەرىلدى. الماتىدا جۇرگەندە ولار, ارينە, جاسىرىن تىرلىك ەتتى. سوندىقتان ەشقانداي بوگدە ادام كوزىنە تۇسە قويمادى. ۇنەمى تۇنەر ورىندارىن اۋىستىرۋمەن بولدى. ۇگىت-ناسيحات, ارباۋ سەكىلدى جۇمىستارمەن دە اينالىسقان جوق. ءتىپتى, ساقال, مۇرتتارىن قىرىپ تاستاپ, زيالىلار تۇرمىسىنا كوشتى. سونىڭ ىشىندە سادۋاقاستىڭ ەركىنسىنگەنى سونشا, ول پوليتسيا كاپيتانىنىڭ فورماسىن كيىپ ءجۇرۋدى شىعاردى. بىراق ول فورمانى قانشا كيىپ ويقاستاسا دا, ءبىر قىزىعى ەشبىر قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كوزىنە شالىنباپتى. الايدا, ولاردىڭ بۇل جايباراقاتتىق تىرلىگى ۇزاققا بارمادى. كوپ ۇزاماي توپ اراسىنا جىك ءتۇسىپ, ماقسات پەن قانات استاناعا, ال سادۋاقاس شىمكەنتكە ورالدى.

قاراجاتتىڭ ازدىعىنان ارالارىنا جىك ءتۇستى مە, كىم ءبىلسىن, ايتەۋىر سادۋاقاس قايتادان تەزدەتىپ تەمىردى اقمولا وبلىسىنا اتتاندىردى. ونداعى ماقسات, تاعى دا اقشا جيناۋ مەن توپقا جاڭا مۇشەلەردى تارتۋ بولاتىن. سادۋاقاس سالافيلىك باعىتىنداعى ادامدار, ەگەر بۇلاردىڭ تالابىن ورىندامايتىن بولسا, وندا ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرى تەرروريستىك قىسىمعا ۇشىرايتىنىن ەرەكشە ەسكەرتەدى. بۇل بەيبىت جانداردى تاعى دا تىعىرىققا تىرەدى. «بىلاي تارتسا وگىز ولەدى, ولاي تارتسا اربا سىنادى» دەگەندەي, بىرقاتار جاندار نە ىستەرىن بىلمەدى. وزدەرىنە دە قارجى كەرەك, بالا-شاعالارىنىڭ اۋزىنان قالاي جىرىپ بەرمەك؟

سادۋاقاس پەن قياس شىمكەنت قالاسىنا كەلگەن سوڭ دا سوڭدارىنان ءىز كەسۋشىلەر بولاتىنىن ءبىلىپ, جاسىرىن تىرلىككە قايتا كوشەدى. سادۋاقاس تۋىسقاندارىنىڭ جايلى دا جىلى, ءارى ءساندى كوتتەدجدەرى بولعانىنا قاراماستان, ايەلى جانە بالاسىمەن قاراپايىم ءبىر بولمەلىك پاتەرگە ورنالاستى. ودان كەيىن, تۇرمىستىق تىرلىكتەن ءسان كەتە باستاعان سوڭ تاڭاتقا تيەسىلى, بىراق ءالى اياقتالماعان كەڭدەۋ ۇيگە اۋىستى. الايدا, سادۋاقاس ءوزىنىڭ بۇل تىرلىگى تياناقسىز ءمانى دە, بولاشاعى دا جوق قۋ تىرشىلىك ەكەنىن ۇقپادى ما, ايتەۋىر العان بەتىنەن قايتپاي, ءوزىنىڭ ويىنداعىسىن قالايدا جۇزەگە اسىرۋدى اڭسادى. ول قياس پەن تاڭاتقا جەكە تاپسىرما جۇكتەپ, وتىرار اۋدانى مەن تۇركىستانعا جىبەردى. ولار اتالعان اۋداندارعا بارىپ, ونداعى حالىق كوپ جينالاتىن قاسيەتتى ارىستان باب جانە قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەلەرىندە بولدى. ءسويتىپ قايتكەندە, قالاي جانە قاي ۋاقىتتا تەررورلىق اكت, ياعني قولدان جارىلىستاردى جاساۋ مۇمكىندىكتەرىن زەردەلەدى.

ارينە, تىقىر تاياپ كەلە جات­قانىن سادۋاقاس سەزبەي قال­مادى. ول ءوزىنىڭ بۇرىنعى جاساعان قىلمىستارىنا ساي قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ىزدەۋىندە جۇرگەنىن دە جاقسى ءبىلدى. سوندىقتان بارىنشا جاسىرىنىپ جانە ءاردايىم قولتىعىنا قارۋ قىسىپ ءازىر ءجۇردى. ۇيىمداسقان توپتىڭ اراسىنان تەك قياس جانە تاڭاتپەن عانا بايلانىس جاساپ وتىردى. توپ مۇشەلەرىنىڭ قالعاندارى قۇپيالىق شارالارىن ساقتاۋ مەن قارجى جيناۋ ماقساتىندا تۇرعىلىقتى جەرلەرىنە كەتىپ, جەتەكشىلەرىنەن دابىل كۇتتى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى دا قولدارىنا بۇلتارتپاس ايعاقتاردى تولىق تۇسىرگەندەرىن ءبىلىپ, تەرىس اعىمداعى قاۋىپتى توپتى قۇرىقتاۋ كەرەك دەپ شەشتى. ءسويتىپ اتالعان توپتىڭ اسا قا­ۋىپ­تىلىگىنە جانە سادۋاقاستىڭ شەكتەن شىعا باستاۋىنا بايلانىستى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق پروكۋرورىنىڭ سانكتسياسىمەن ۇقك سادۋاقاستى, جانبوبەكتى جانە تاڭاتتى تۇرعىلىقتى جەرىندە تاپ باسىپ, ۇستادى.

ءسويتىپ, سادۋاقاستىڭ تەر­رو­ريستىك توپتى ۇيىمداستىرۋعا تىكەلەي قاتىسى بارلىعى انىق­تا­لىپ, تابىلعان اتىس قارۋلار مەن پوليتسيا كاپيتانىنىڭ فور­ماسى, پوليتسيالىق بەلگى, اڭ­شىلىق جاراقتار جانە ت.ب. زاتتار بۇعان ناقتى ايعاق بولدى. اقىرى شىمكەنت قالاسىنىڭ سوتى سادۋاقاستى, قياستى, جانبوبەكتى, قاناتتى, ماقساتتى, جومارتتى جانە تەمىردى ولارعا تاعىلعان ايىپ بويىنشا كىنالى دەپ تاۋىپ (6 جىلدان 15 جىلعا دەيىن), ءتۇرلى مەرزىمگە باس بوستاندىقتارىنان ايىرىپ, سوتتادى. وكىنىشتى. ارينە, وكىنىشتىسى سول, تەپسە تەمىر ۇزەتىن جىگىتتەردىڭ قاساقانا تەرىس جولعا ءتۇسۋى, قۇران مەن يسلامدى بەيبىت جولمەن ۇگىتتەۋ, ناسيحاتتاۋ ارقى­لى ادامزاتقا جەتكىزۋ ەكەنىن ءتۇسىن­بەگەندەرى وكىنىشتى-اق.

الەكساندر تاسبولاتوۆ,

«ەگەمەن قازاقستان».

سوڭعى جاڭالىقتار

كوشپەندىلەر قالاشىعىندا 500 ءتۇپ اعاش ەگىلدى

«تازا قازاقستان» • بۇگىن, 16:19