بيىل وقۋ ورنى وزدەرىنىڭ 20-شى تۇلەكتەرىن ۇلكەن اسكەري ومىرگە قانات قاقتىردى. ءبىز جارقىراعان اۋلاسىنىڭ وزىنەن قاتاڭ اسكەري ءتارتىپتىڭ, تازالىقتىڭ لەبى ەسىپ تۇرعان وقۋ ورنىنا سوعىپ, ينستيتۋتتىڭ باستىعى, PhD دوكتور, گەنەرال-مايور باۋىرجان ابجانوۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك. گەنەرالدىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وسىناۋ اسكەري ينستيتۋتتىڭ ەلىمىزدىڭ تەرىسكەيى – قىزىلجار وڭىرىندە ورىن تەبۋى بەكەر ەمەس. «مۇنىڭ ەڭ باستى سەبەبى بولاشاق وفيتسەرلەردىڭ سولتۇستىكتىڭ قاتاڭ كليماتتىق جاعدايىندا شىڭدالىپ, توزىمدىلىگىنىڭ قالىپتاسۋىن ەسكەرۋدەن تۋىنداعان. قىتىمىر قىستا سىنالعان سارداردىڭ سىن ساعاتتا سىر بەرمەسى انىق. ءبىلىم ورداسىندا كۋرسانتتار ءتورت جىل وقيدى. وسى ۋاقىت ولاردىڭ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىكتەرىنىڭ قالىپتاسۋىنا جەتكىلىكتى ەكەنىن كورسەتتى. ءبىز ءار ۋاقىت تۇلەكتەردىڭ قىزمەتتىك جولىن سارالايمىز. بۇگىنگى تاڭدا اسكەري وقۋ ورنىن بىتىرگەن وفيتسەرلەردىڭ دەنى روتا, باتالون, پولك سياقتى اسكەري زۆەنودا قىزمەت ەتۋدە», دەدى ب.ءابجانوۆ.
بۇگىنگى تاڭدا بۇل ينستيتۋتتىڭ تۇلەكتەرى تەك ۇلتتىق ۇلاندا عانا ەمەس, بارلىق الەۋەتتى ورگانداردا قىزمەت ەتەدى. اشىلعاننان بەرى وقۋ ورنىن 3500-دەن اسا تۇلەك اياقتاعان. ولاردىڭ 254-ءى وقۋىن ۇزدىك ءبىتىرىپتى. ال 45 كۋرسانت «اسكەري وقۋ ورنىن ۇزدىك اياقتاعانى ءۇشىن» كەۋدە بەلگىسىمەن ماراپاتتالىپتى. مۇنى وفيتسەردىڭ العاشقى مەدالى دەپ ايتۋعا بولادى. قازىرگى كەزدە 40 تۇلەك ۇلتتىق ۇلاننىڭ باس قولباسشىلىعىندا, 70 تۇلەك وڭىرلىك قولباسشىلىقتاردا قىزمەت اتقارۋدا, ءتورت تۇلەك وڭىرلىك قولباسشىلىقتاردىڭ ورىنباسارى بولعان. ال 18 وفيتسەر ينستيتۋتتا ۇستازدىق ەتۋدە.
گەنەرال ب.ءابجانوۆ ءوزىنىڭ سوزىندە ۇستازداردىڭ وتاندىق جانە شەتەلدەردىڭ اسكەري اكادەميالارىندا بىلىمدەرىن شىڭداۋدى ءاردايىم نازاردا ۇستايتىندىعىن دا جەتكىزدى.
ارينە وقۋ ورنى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازامەن زاماناۋي تالاپتارعا ساي قامتاماسىز ەتىلمەسە, كۋرسانتتاردىڭ ءبىلىمدى تولىق الۋى مۇمكىن ەمەس. وسىنى ەسكەرگەن ينستيتۋت باسشىلىعى كۋرسانتتاردىڭ الاڭسىز ءبىلىم الۋلارىنا بارلىق جاعدايدى جاساعان. ماتەريالدىق بازا تالاپقا ساي, قارۋ-جاراق جانە تەحنيكامەن جاراقتاندىرىلعان. دالالىق جاعدايدا جاتتىعۋ ءۇشىن وقۋ ورتالىقتارى مەن اسكەري اتىس الاڭدارى ءتيىمدى جۇمىس ىستەيدى. ارينە بۇدان ءبىز تۇلەكتەردىڭ وقۋدى اياقتاعان سوڭ اسكەري بولىمدەرگە كەلگەندە, ءىس جۇزىندە جيناعان تاجىريبەسىن قينالماي قولدانۋىنا نەگىز بار ەكەنىن اڭعارامىز. سونىمەن بىرگە كۋرسانتتاردىڭ كومانديرلىك داعدىلاردى مەڭگەرىپ, ەلىمىزدىڭ جالىندى, بىلىكتى ءارى پاتريوت ازاماتى رەتىندە قالىپتاسۋىنا وقىتۋشى-پروفەسسورلىق قۇرام ۇنەمى كوڭىل اۋدارىپ وتىرادى.
ايتا كەتەتىن جايت, وقۋ ورنى 6 باعىت بويىنشا ماماندار دايىندايدى. اتاپ كەتەر بولساق, ولار ۇلتتىق ۇلانعا تاكتيكالىق باسشىلىق, تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار, تىلمەن قامتاماسىز ەتۋ, بايلانىسشى, تەحنيكا جانە قارۋ-جاراق, ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ ماماندارى. جىل سايىن وقۋعا 200-گە تارتا كۋرسانت قابىلدانادى. ال نيەت ءبىلدىرىپ, سىناققا قاتىساتىنداردىڭ سانى بۇدان 3-4 ەسە كوپ. وقۋعا تەك مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەر عانا ەمەس, جاسى 24-كە دەيىنگى مەرزىمدى قىزمەتتەگى ساربازدار, كەلىسىمشارت بويىنشا قىزمەت ىستەيتىن 25-تەن اسپاعان اسكەري قىزمەتشىلەر قابىلدانادى. ءار تالاپكەر وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ تۇرعىلىقتى مەكەنجايى بويىنشا ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري بولىمدەرى نەمەسە قورعانىس ىستەرى جونىندەگى دەپارتامەنتتەرىنە ءوتىنىش بىلدىرە الادى. بيىل ينستيتۋت 219 ماماندى ەلىمىزدىڭ قورعانىس قۋاتىن ارتتىرۋعا, قاۋىپسىزدىگى مەن تىنىشتىعىن كۇزەتۋگە اتتاندىردى.
ءبىز باۋىرجان ءابجانوۆتان ۇلتتىق ۇلان كۋرسانتتارى مەن وفيتسەرلەرىنە مەملەكەت تاراپىنان قانداي جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان دەپ سۇراعانىمىزدا ول: «مەملەكەت وقۋعا تۇسكەن كۋرسانتتىڭ تەگىن ءبىلىم الۋىن قامتاماسىز ەتەدى. سونىمەن بىرگە وقۋىن, جاتىن ورنى, كيىم-كەشەگى مەن تاماقتانۋىن دا تولىق ءوز قامقورلىعىنا العان. سونداي-اق ولارعا اقشالاي ۇلەس تە قاراستىرىلعان. جازدى كۇنى 30, قىستا 14 تاۋلىككە دەيىن دەمالىسقا بارۋىنا رۇقسات ەتىلەدى. دەمالىس ورنىنا بارىپ-كەلۋ جولاقىسىنىڭ دا تەگىن ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. وقۋدى اياقتاعان كۋرسانت «لەيتەنانت» اسكەري شەنىن الىپ, ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري بولىمدەرىنە, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ باسقا دا الەۋەتتى قۇرىلىمدارىنا سۇرانىس بويىنشا جولداما الادى. وقۋدى تامامداعان تۇلەكتەر بىردەن 10 جىلعا اسكەري قىزمەتكە كەلىسىمشارتقا وتىرادى. قازىر تۇلەكتەردى, جالپى ۇلتتىق ۇلاننىڭ بارلىق اسكەري قىزمەتشىلەرىن باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە جاقسى جولعا قويىلعان. مەملەكەت اسكەري ماماننىڭ قىزمەت ەتەتىن ورنى بويىنشا سول ايماققا تيەسىلى تاريفكە سايكەس ونىڭ ارنايى ەسەپشوتىنا اقشا اۋدارادى. بۇل ونىڭ ءار وتباسى مۇشەسىنە دە تيەسىلى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون», دەپ جاۋاپ بەردى.
ايتا كەتەتىن جايت, بۇل وقۋ ورنى ۇقشۇ اياسىنداعى حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە سايكەس 2009 جىلدان باستاپ قىرعىزستان جانە تاجىكستان ەلدەرىنىڭ اسكەرلەرىنە جىل سايىن 10 سارداردان دايارلايدى. كورشى ەلدەردىڭ كۋرسانتتارى ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي بىتە قايناسىپ كەتكەن. ولاردىڭ مەملەكەتتىك مەيرامدارىن اتاپ ءوتۋ دە ينستيتۋتتا يگى داستۇرگە اينالدى.
ينستيتۋتتىڭ 20-شى تۇلەكتەرىن ۇشىرۋ اسكەري سالتاناتتى جاعدايدا اتالىپ ءوتتى. وقۋ ورنىنىڭ بولاشاعى زور, ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە تيگىزەتىن پايداسى مول ەكەنىنە سەنىمدىمىز.
پەتروپاۆل
