ارحەولوگتار مۇنداي بولجامدى جەرگىلىكتى جەردىڭ تابيعاتىنا بايلانىستى ءتۇيىپ وتىر. اۋداننىڭ وڭتۇستىك شىعىس, وڭتۇستىك باتىس بولىكتەرى جازىق دالا, اراگىدىك الاسا جوتالار مەن ءمولدىر سۋ كوزدەرى كەزدەسەدى. تەمىر داۋىرىندە مال شارۋاشىلىعى تەك وسىنداي اسا قولايلى جەرلەردە عانا دامىعان دەلىنەدى.
– ەسىل, جاباي وزەندەرىندە نەوليتتەن باستاپ قولا داۋىرىندە ادامدار مەكەندەگەن تۇراقتار تابىلسا, وڭتۇستىك قاباقتا تەمىر داۋىرىنە تيەسىلى ارحەولوگيالىق وبەكتىلەر انىقتالىپ وتىر. ورتا عاسىر داۋىرىندەگى جەرلەۋ ورىندارى دا بەلگىلى بولدى, – دەيدى وبلىستىق تاريحي-مادەني مۇرانى قورعاۋ جانە پايدالانۋ ورتالىعىنىڭ مامانى راۋان ەرجانوۆ.
مەكەمە ماماندارىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جاڭادان بەلگىلى بولعان جادىگەرلەرگە ەشقانداي قاۋىپ ءتونىپ تۇرعان جوق. جوعارىدا ايتقانىمىزداي, بۇرىن بەلگىسىز بولىپ كەلگەن 22 تاريحي مەكەن انىقتالىپتى. تەمىر داۋىرىندەگى قورعاندار كوبىنەسە قىراتتا, بيىكتە ورنالاسقان ەكەن. قۇرىلىمى, كونە دۇنيەنىڭ كومەسكى سۇلباسى جاقسى ساقتالعان. كەيبىر ارحەولوگيالىق نىساندار جاباي وزەنىنىڭ جاعالاۋىنان تابىلىپ وتىر. الايدا قازىر مال تۇياعىنىڭ استىندا قالىپ, كونە ءداۋىر تىنىسى تارىلىپ كەلەدى.
نەگىزىنەن بۇل ولكە تاريحي قازىناعا اسا باي. بۇعان دەيىن اتباسار اۋدانىندا 114 ارحەولوگيالىق نىسان بەلگىلى بولعان. وكىنىشكە قاراي, ەكەۋى ۋاقىت وتكەن سايىن جويىلۋدا. ەندى قالعانىن ساقتاپ قالۋ كەيىنگى ۇرپاققا پارىز. اتباسارداعى ات باسىنداي ولجا ءتۇپ تاريحىمىزدى تارازىلاۋ ءۇشىن قاجەت.
اقمولا وبلىسى