– بۇل جادىگەرلەر ەلىمىز ارحەولوگياسى ءۇشىن تىڭ جاڭالىق. اسىرەسە تاكيا قاقپاسى ماڭىنان تابىلعان كەرۋەن سارايدا: باعالى زاتتار ساقتايتىن قابىرعا قۋىستارى, كەرۋەنشىلەر جاتاتىن ورىن, نامازحانا, ء«مۇريچا» دەپ اتالاتىن شاعىن مونشا ورنى انىقتالدى. كولەمى 35-40 مەترگە جۋىق بۇل نىساندى «تاكيا كەرۋەن سارايى» دەپ اتادىق, – دەيدى «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى, ارحەولوگ مارات تۇياقباەۆ مىرزا.
سونىمەن قاتار ۇزىندىعى 40 مەتردەن اساتىن اۋلاسى ەكىگە بولىنگەن, ياعني ۇلدار مەن قىزدارعا ارنالعان مەكتەپ-مەدرەسە ورنى مەن كەراميكالىق ءوندىرىس وشاعىنىڭ تابىلۋى دا سەنساتسياعا بالانۋدا.
«مۇنداي قىش بۇيىمدارىن شىعاراتىن ۇلكەن تسەح العاش رەت تابىلىپ وتىر. بۇل ارادا ۇلكەن كولەمدە ءارتۇرلى ىدىس-اياق جاسالىپ, كىرپىش كۇيدىرىلگەن. قازبا كەزىندە ساز يلەيتىن اپان, بۇيىمدى قىزدىرىپ, كەپتىرەتىن جەر, ساقتايتىن ورىن ءبارى ناقتىلاندى. سونىمەن قاتار بىرنەشە بولمەدەن تۇراتىن مونشا قۇرىلىسىنىڭ سۋ رەزەرۆۋارى جانە ەمدىك تۇنبالار دايىندايتىن ۆاننا سياقتى ىدىس جاقسى ساقتالعان. سونىمەن قاتار ياساۋي كەسەنەسى مەن جەتى اتا قاقپاسىنا دەيىنگى ماگيسترالدى كوشەدە دە زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, حان مەشىتى جانىنان حاندار ناماز وقيتىن «ماحسۋرا» بولمەسى, مۇنارالار, قوناق قابىلدايتىن «مالزەل» بولمەسى انىقتالدى. بۇل نىساندار XV-XVI عاسىرلارعا تيەسىلى قۇرىلىس مۇرالارى» دەيدى قازاق عىلىمي-زەرتتەۋ مادەنيەت ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرى, ارحەولوگ ەرلان قازيزوۆ.
«ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى نۇربولات احمەتجانوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ماگيسترالدى كوشە بويىنان تابىلعان حان ورداسى مەن مەشىت ارحەولوگيا ءۇشىن تىڭ جاڭالىق ەكەن. سوندىقتان قالعان جۇمىس الداعى ۋاقىتتا لابوراتوريادا جالعاسپاق. ونداعى ماقسات – جاڭادان تابىلعان جادىگەرلەردى عىلىمي تۇرعىدان زەرتتەپ, تاريحي مۇرالاردى قورىق-مۋزەيگە تاپسىرۋعا دايىندىق شاراسىن قاراستىرۋ كورىنەدى. دەمەك, الدا اتقارىلاتىن زەرتتەۋ جۇمىستارى كەزىندە نەبىر جۇمباقتاردىڭ بەتى اشىلارى انىق.
