تاريح • 18 تامىز, 2020

ەرلەردىڭ اتى وشپەيدى

324 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

شوق جۇلدىزداي شاعىن عانا قوشقارباي اۋىلىندا ۇلى وتان سوعىسىندا وپات بولعاندار مەن قان مايداننان امان-ەسەن ورالىپ, كەيىن ومىردەن وزعان ارداگەرلەرگە ارنالعان ەسكەرتكىش بوي كوتەردى. ەلدىك پەن ەرلىكتىڭ بەلگىسى ىسپەتتى. كەيىنگى تولقىننىڭ قۇرمەتى مەن قوشەمەتى.

ەرلەردىڭ اتى وشپەيدى

جامان تۇماۋدان جاسقانىپ, جاماعاتتى جيىپ اشىلۋ سالتاناتىن وتكىزە الماسا دا, اس بەرىلمەسە دە, ساۋابى مول ساليقالى ءىستىڭ جاقسى حابارى ءدۇيىم جۇرتتى ەلەڭ ەتكىزگەن. اۋىل شەتىنە ات تا­­بانىن ىلىكتىرگەندە-اق الىس­تان انداعايلاپ كوزگە تۇسەتىن ساۋ­­لەتتى, مازمۇندى, ەڭسەلى ەس­كەرت­­كىش ەكەن. ەل اعاسى, وسىن­داعى «شوققاراعاي» شارۋا قو­جالىعىنىڭ باسشىسى قايىركەن حاسەنوۆپەن تىلدەستىك. ەل جيىلىپ ەسكەرتكىش قويساق دەپ وسىدان ون جىل بۇرىن وقتالعان سىڭايلى. اۋەلى ەرلەردىڭ ءتىزىمى جاسالعان. مايداندا وپات بولعانى دا, ەل شەتىنە امان-ساۋ ىلىككەنى دە. ارا­دا كوپ ۋاقىت ءوتىپ كەتكەن سوڭ سورابىن تابۋ وڭايعا سوقپاسا كەرەك.

يماندى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن وسى اۋىلدىڭ تۋماسى جانعالي حاسەنوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اكەسى ساعديدىڭ ەسىندە جەتپىسكە جۋىق ادام قالىپتى. مايدانگەرلەر تىزىمىنەن ەشكىمنىڭ ەسىمى جازاتايىم قالىپ قويماس ءۇشىن «بوزداقتار» جيناعىنىڭ بىرنەشە تومىن ءسۇزىپ شىعۋعا تۋرا كەلگەن. اۋىل اقساقالى جۇ­ماش جىلقىباەۆ ءبىراز دەرەكتى ءتىرىلتىپتى. اۋداندىق اسكەري كو­ميسسارياتتىڭ قۇندى دەرەككە بوككەن قالىڭ كىتابى بۇل تا­راپتاعى ىزدەنىستىڭ سوڭعى نۇك­تەسىن قويدى. مۇلدەم حابارسىز كەتكەن اۋىلداستار تاعدىرى اي­قىندالعان. بۇل ورايدا, زە­رەندى اۋداندىق اسكەري كوميس­سارياتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءنى­سانالى ناسىپقاليەۆ پەن اينۇر بايمەكەنوۆانىڭ كومەگى كوپ تيگەن. اسكەري كوميسسارياتتىڭ الىنعان دەرەكتە 150 ادامنىڭ ءتىزىمى جاسالعان. كەيبىرى, ءتىپتى بەي­تانىس. سويتسە بۇرىنعى «لە­­نين» كولحوزىنا قاراعان قوش­­­قارباي, كەڭوتكەل, ءوندىرىس, ەڭبەك-بىرلىك اۋىلدارى تۇتاس بىرىكتىرىلگەن ەكەن. ارا-جىگى اجىراتىپ الىندى. بوتەندىگى جوق, وسى ولكەنىڭ ورەندەرى.

ەندىگى ماسەلە – ەسكەرتكىش كومپوزيتسياسى. الىستان كوز تارتاتىن بيىك ستەللا اسقاق ارمان مەن ءور رۋحتى بەينەلەۋگە ءتيىس. اۋەل باستاعى ەسەرتكىش ور­ناتۋداعى ماقسات تا ەرلەردىڭ ەسىمدەرىن ەل ەسىندە ساقتاۋ عانا ەمەس, كەيىنگى ۇرپاقتىڭ بويىنا رۋح دارىتۋ, ونەگە ءوربىتۋ. وسى ويدى ساۋلەت تىلىمەن قالىپتاپ, كورگەن جۇرتتىڭ كوڭىلىنە وي تاس­تاۋ قاجەت. جەرلەس ساۋلەتشى تۇر­لىبەك كوچيكوۆ ەسكيزىن ازىر­لەگەن.

كوكتەم شىعىسىمەن بولاشاق ەسكەرتكىشتىڭ اۋماعىنا قادا قاعىلعان, ىلە قارجى جيناۋ باستالىپتى. اتا ارۋاعىن اسقاقتاتۋعا جۇرت جۇمىلا كىرىسكەن. قولدا بارىن اياماعان كورىنەدى. قۇ­رىلىس ماتەريالىنىڭ نەگىزگى دەتالى – ستەللانى قايرات كەن­جەعارين تاۋىپ بەرسە, مەكەتاي ايدارحانوۆ پەن ساپار قۇداي­بەرگەن اۋىلعا جەتكىزگەن. اي­گۇل جىلقىباەۆا مەن المات بالتاعارين قۇجاتتاردى راسىم­دەۋمەن اينالىسقان. ال ءىستىڭ جۋان ورتاسىندا جۇرگەن قا­يىر­كەن حاسەنوۆ تەحنيكاسىن ءبولىپ, جۇمىسشىلارىن جۇ­مىل­دىرىپ, جەتپەي جاتقان قار­جى­نىڭ قوماقتى بولىگىن ءوزى كو­تەرگەن. ايتپاقشى, وسى شارۋا قوجالىعىنىڭ ءوز اۋىلىنا مەكتەپ, مەشىت سالىپ بەرگەندىگىن ايتا كەتسەك تە ارتىق بولماس. قازىر 25 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. قازاقتىڭ اقباس سيىرى مەن جىلقىسىن باعىپ, ەكى جارىم مىڭ گەكتار جەرگە ەگىن ەگىپ, ەل ىرگەسىن بەكەمدەۋگە ايرىقشا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ازامات.

قوشقارباي اۋىلىنان قان مايدانعا جۇزدەن استام ازامات الىنعان ەكەن. تەڭ جارتىسى مايدان دالاسىندا وپات بولىپتى. ءبىر شاڭىراقتان اتتانعان ءتورت-بەس ازاماتتىڭ ءبارى بىردەي وپات بولىپ, ۇرپاق وربىمەگەندەرى دە بار ەكەن. ۋاقىت وتە كەلە, سول بوزداقتاردىڭ اتتارى ۇمىتىلىپ, ەل ەسىنەن بىرتىندەپ وشە باستاعان. ەندى مىنە, ماڭگىلىك وشپەستەي قايتا جاڭعىرىپ وتىر. يماندى ءىس­تىڭ باسى-قاسىندا جۇر­­گەن بارشا ەل ازاماتتارىنىڭ ور­­تاق يگىلىكتى ءىسى – بۇل.

 

اقمولا وبلىسى,

زەرەندى اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار