قوعام • 13 تامىز، 2020

كاۆاساكي سيندرومى: بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن مۇقيات باقىلاۋدى قاجەت ەتەدى

4147 رەت كورسەتىلدى

سوڭعى كۇندەرى قازاقستاندا Covid-19 ۆيرۋسىن جۇقتىرعان بالالاردا كاۆاساكي سيندرومى پايدا بولعانى تۋرالى حابار تاراي باستادى. ىلۋدە ءبىر كەزدەسەتىن بۇل سيندرومنىڭ قازىرگى قاۋىپتى ىندەتپەن قاباتتاسىپ كورىنۋى مۇمكىن ەكەنىن وسىدان ءۇش اي بۇرىن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ باسشىسى تەدروس ادحانوم گەبرەيەسۋس ەسكەرتكەن ەدى.

مامىر ايىنىڭ ورتاسىنا تامان ددۇ تاراپىنان ەۋروپا مەن سولتۇستىك امەريكادا قابىنۋ جاعدايىمەن اۋرۋحاناعا تۇسكەن بالالار دەرتىنىڭ كەيبىر بەلگىلەرى كاۆاساكي سيندرومىمەن سايكەس كەلەتىنى، بۇعان Covid-19 ىندە­تىنىڭ قاتىسى بولۋى مۇمكىن ەكەنى حابارلانعان. بۇل رەتتە ددۇ باسشىسى بۇكىل ەلدىڭ دارى­گەرلەرىن ۆيرۋس جۇقتىرعان بالالارداعى قابىنۋ بەلگىلەرىن مۇقيات باقىلاۋعا شاقىرعان.

اپتا باسىندا ەلىمىزدىڭ دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ رەس­مي وكىلى باعدات قوجاحمەتوۆ ءۇش جەت­كىنشەكتە كاۆاساكي سيندرومى انىقتالعانىن مالىمدەدى. اۋرۋ­دىڭ بۇل ءتۇرى بايقالعان بالا­لار نۇر-سۇلتان، الماتى جانە پەتروپاۆل قالالارىندا تىركەلگەن. قازىر بالالاردىڭ احۋا­لى ءارتۇرلى دارەجەدە، ەلور­دا­داعى بالانىڭ جاعدايى تۇراقتى.

سونىمەن قاتار وتكەن اپتادا اقتوبەدە كۆي جۇقتىرعان با­لا­لاردا قابىنۋ سيندرومى باي­قالعانى، ونىڭ سيرەك ۇشىراي­تىن كاۆاساكي اۋرۋىنا ۇقساي­تىنى تۋرالى حابار تارادى. اتال­عان ءوڭىردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باس­قارماسىنىڭ باسشىسى سامات دا­­نيا­روۆ كاۆاساكي اۋرۋىنا شال­­دى­عۋ كۇدىگىمەن اۋرۋحاناعا بەس با­لا تۇسكەنىن، ونىڭ ەكەۋىندە قا­بى­­نۋ سيندرومى انىقتالعانىن ايت­تى. اۋىرعان ەكى بالانىڭ ءبىرى 5، ەكىن­شىسى 15 جاستا ەكەن. ولار­دىڭ ومىر­ىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇرعان جوق.

بۇگىندە كۇشىنە ءمىنىپ تۇرعان Covid-19 ىندەتى تالاي اۋرۋدى قوز­دى­رىپ، قاۋپى زورايىپ كەتتى. اسىرەسە ۆيرۋس جاسى ەگدە تارتقاندار مەن دەنساۋلىعى سىر بەرىپ جۇرگەندەرگە اجەپتاۋىر زيانىن تيگىزدى. بالالار بولسا، كوبىنە ىندەتتىڭ سيمپتومسىز، جەڭىل تۇرىنە ۇشىرادى. ال ەندى كۆي جۇقتىرعان كىشكەنتايلاردا قابىنۋ سيندرومىنىڭ بايقالا باستاۋى اتا-انالاردى ايتارلىقتاي الاڭداتىپ قويدى. ونىڭ ۇستىنە ەل اراسىندا ىندەت ەندى بالالارعا ءتىسىن باتىرادى ەكەن دەگەن اڭگىمەنىڭ تاراپ جاتقانىنا دا ءبىراز بولدى. وسى رەتتە Covid-19 كەسىرىنەن سيمپتومدارى بايقالىپ جاتقان سيرەك كەزدەسەتىن كاۆاساكي سيندرومىنىڭ قانداي اۋرۋ ەكەنىن حالىق جەتە بىلە بەرمەيدى. بۇل تۋرالى بىزگە پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ باسقارما توراعاسى، مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ريزا بورانباەۆا جان-جاقتى ماعلۇمات بەر­دى.

ونىڭ ايتۋىنشا، كاۆاساكي اۋرۋى ەشقانداي دا جۇقپالى دەرت ەمەس. بۇل – پاندەمياعا دەيىن دە بولعان، بىراق وتە سيرەك كەزدەسەتىن دەرت. ەلىمىزدە ىندەتكە دەيىن اتالعان سيندرومعا شالدىققان بالالار بولعان ەكەن، بىراق جىلىنا ءارى كەتسە ەكى-ءۇش بالا عانا اۋىرعان. ولاردىڭ جاسى بەس جاسقا دا جەتپەگەن.

«كۆي جۇقتىرعان بالالاردا كەزدەسكەن بەلگىلەر كاۆاساكي اۋرۋىنىڭ ناق ءوزى ەمەس. مۇنى كاۆاساكي اۋرۋى­نىڭ سيمپتومدارى دەۋگە بولادى. ياعني ۋاقىتشا Covid-19 ىندەتىمەن قاباتتاسقان مۋلتيجۇيەلىك قابىنۋ سيندرومى (مقس). بۇل اۋرۋدىڭ بەلگىلەرى ىندەتتىڭ جەڭىل جانە سيمپ­تومسىز تۇرىنە شالدىققان بالالاردا بايقالا باستاۋدا. كاۆاساكيگە ۇقساس سيندرومنىڭ ناعىز كاۆاساكي سين­درومىنان ايىرماشىلىعى – وسى. سيندروم دەنە قىزۋىنىڭ كو­تە­رىلۋى­نەن باستالادى، سول كەزدە جو­تەل، ەنتىگۋ پايدا بولۋى مۇمكىن. ناقتى كاۆاساكيدىڭ اۋرۋىنا ۇقساس بەلگىلەردىڭ ءبىرى – بورتپە، ءتىلدىڭ، ەرىننىڭ قىزارۋى، الاقاننىڭ ءىسىنۋى. سونداي-اق مقس كەزىندە بالادا كونيۋنكتيۆيت ءبىلىنىپ، ليمفا تۇيىندەرىنىڭ ۇلكەيۋى مۇمكىن. بالالار كەۋدەسى قىسىلىپ، جۇرەك تۇسى، ءىشى اۋىرىپ، قۇسۋ، جۇرەك اينۋ، ديارەيا سياقتى جاي­سىز­دىققا تاپ بولادى»، دەدى ريزا بورانباەۆا.

جالپى بالالارداعى مۋل­­تي­­جۇيە­لىك قابىنۋ سيندرومىنىڭ كلي­نيكالىق بەلگىلەرى – قالتىراۋ، 1 تاۋلىك نەمەسە ودان دا كوپ ۋاقىت بويى 38 گرادۋس­تان جوعارى دەنە قىز­ۋى، بورتپە، كونيۋنكتيۆيت، سكلەريت، ليمفادەنوپاتيا، الاقاننىڭ، اياقتىڭ ءىسىنۋى، تىنىس الۋدىڭ قيىن­دا­ۋى، اسقازان-ىشەك جولدارىنىڭ زا­قىم­دانۋى.

«بالادا كاۆاساكي سيندرومىنىڭ بەلگىلەرى بايقالعان كەزدە جەرگىلىكتى دارىگەرگە نەمەسە پەدياترعا جۇگىنۋ كەرەك. مۇنداي سيندروممەن بالالار مىندەتتى تۇردە اۋرۋحاناعا جاتقىزىلادى. بىراق ادەتتەگى بالالار اۋرۋحاناسىنا تۇسەدى. ويتكەنى بۇل سيندروم بالا كوروناۆيرۋس جۇقتىرىپ، ەكى-ءۇش اپتا وتكەن سوڭ، ياعني جازىلعاننان كەيىن بايقالادى. سوندىقتان بالالار اۋرۋحاناسىندا تولىققاندى دياگنوز بەن زەرتتەۋلەر جاسالادى. زەرتتەۋلەرگە بيوحيميالىق قان تالداۋى، گەموستازدى باقىلاۋ، كواگۋلوگرامما، ەحوكارديوگرامما، ەكگ، ۋدز، كەۋدە رەنتگەنى نەمەسە كت كىرۋى مۇمكىن»، دەدى پەدياتر.

ريزا بورانباەۆا بالالارى ءۇشىن قاشان دا الاڭداۋلى اتا-انالاردىڭ قاپەرىنە كاۆاساكي سيندرومىنىڭ جۇقپالى ەمەس ەكەنىن، ونى ەمدەۋگە بولاتىنىن جانە بۇل اۋرۋدىڭ قايعى­لى جاعدايعا دۋشار ەتۋى وتە سيرەك كەز­دەسەتىنىن ايتتى. سوندىقتان اۋرۋ­دى تىم اسقىندىرىپ الماۋى ءۇشىن سين­دروم­نىڭ سيمپتومدارى بايقالعان ساتتەن بىردەن دارىگەرگە قارالۋ كەرەك.

اپتا باسىنداعى دەرەك بويىنشا ەلى­مىزدە ناۋرىزدان بەرى 2 257 بالا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان ەكەن. ونىڭ ىشىندە اۋرۋحانادا جاتقانى – 114 بالا.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

انتاليادا اباي ساياباعى اشىلدى

رۋحانيات • بۇگىن، 12:00

اقسايدا سپورت مۋزەيى بار

ايماقتار • بۇگىن، 11:50

ەلىمىزدە تاعى 79 ادام ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:10

تۇراقتى ديالوگتىڭ توركىنى

قوعام • بۇگىن، 08:33

كىندىك شەشە ءھام كىسى مىنەزى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:30

ءبىر شاڭىراقتاعى قوس باتىر انا

ايماقتار • بۇگىن، 08:26

مباپپەگە كوز تىگىپ وتىر

فۋتبول • بۇگىن، 08:24

تۇرمەدە وتكەن توي

وقيعا • بۇگىن، 08:21

ءتورت جاسار «پوليتسەي»

ايماقتار • بۇگىن، 08:18

ونەردىڭ ەگىز ءورىمى

ونەر • بۇگىن، 07:58

ابىلاي حاننىڭ قارا جولى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:54

كيەلى مەكەن – اقمەشىت

رۋحانيات • بۇگىن، 07:53

ۇقساس جاڭالىقتار