اباي • 11 تامىز، 2020

ۇلىلىقتى ۇلىقتاۋدىڭ ۇستانىمى

51 رەت كورسەتىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ: «اباي – رۋحاني رەفورماتور» اتتى ماقالاسى ابايتانۋ ءىلىمىنىڭ عانا ەمەس، قازىرگى قازاق قوعامىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە ارنالعان.  ماقالادا ابايدى تانۋ – بارعا باس شۇلعىپ، ات باسىن تەجەۋ ەمەس، كەز كەلگەن عىلىم سالاسى سياقتى ونىڭ دا ۇنەمى جاڭا دەرەكتەرمەن، سونى پىكىرلەرمەن تولىقتىرىلىپ وتىرىلۋى كۇتۋلى زاڭدىلىق ەكەنى ايقىن كورسەتىلگەن. اباي الەمى – تۇتاس ءبىر ءداۋىردى قامتيتىن رۋحاني مۇرا بولسا، ابايدى تانۋ – بەلگىلىدەن بەلگىسىزگە قاراي ۇزدىكسىز، ءۇزىلىسسىز ساتىلاپ داميتىن ۇدەرىس. عىلىم تەك قانا كۇدىكتەن تۋماق، تىڭ ىزدەنىستەرگە جول اشپاق.

پرەزيدەنتىزدىڭ «وكىنىشكە قاراي اباي ايت­قان «بەس دۇشپاننان» تولىق ارىلىپ بولعان جوقپىز» دەگەن پىكىرىندە زامان شىندىعى جاتىر. سول «بەس دۇشپاننان» ءبىزدى الىستاتار «بەس اسىل ءىستى» دە اباي حاكىم ۇسىنىپ وتىر.   «تالاپ، ەڭبەك، تەرەڭ وي، قاناعات، راقىم» ويلاپ ادام بولۋ ءۇشىن، «دۇنيە دە ءوزى، مال دا ءوزى، عىلىمعا كوڭىل بولسەڭىز» دەيدى. ۇلى حاكىم قارا سوزدەرىندە دە «عىلىم دەگەن نە؟ عالىم دەگەن كىم؟» دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەدى. ال ءبىز بولساق، سول عىلىمدى تازا تۇرالاتتىق، ونى كورونوۆيرۋس ىندەتى كورسەتتى جانە دالەلدەدى.   عىلىم جاسار ءبىراز عالىم «ۇرى» بولىپ كەتتى، ەندى ءبىرازى «جىندى» اتاندى.  سوندىقتان ق.ج.توقاەۆ جازىپ وتىرعان: «اباي ءىلىمى بۇگىنگى بىرقاتار باعىتتارعا ورايلاس كەلەدى.   ەڭ الدىمەن، ءبىلىم يگەرۋ. ءبىز بۇ­كىل الەمدى اقىل-وي مەن پاراساتتى پايىم ارقىلى عانا مويىنداتا الامىز. زا­مان تالابىنا ساي ءبىلىم الۋ ينتەل­لەك­تۋالدى ۇلت قالىپتاستىرۋعا جول اشادى. ەكىنشى، تاربيە ماسەلەسى. سون­دىقتان، وسكەلەڭ ۇرپاققا دۇرىس باعىت بەرگەن ءجون. اقىننىڭ «پايدا ويلاما، ار ويلا، تالاپ قىل ارتىق بىلۋگە» دەگەن وسيەتىن ءاردايىم ساناعا ءسىڭىرۋ قاجەت»، - دەگەن پىكىرى وتە كوكەيكەستى ماسەلەلەردەن تۋىنداپ وتىر.

بۇعان قوسا «الداعى ۋاقىتتا گۋمانيتارلىق پان­دەر­دىڭ بولىنبەس بولشەگى رەتىندە «اباي­تانۋ» كۋرسىن وقىتۋ ماسەلەسىن قولعا الۋ كەرەك. جاڭا فيلوسوفيالىق جانە ساياسي ۇستانىم تۇرعىسىنان «اباي­تا­نۋ» وقۋلىعى مەن حرەستوماتياسىن ازىر­لەۋ قاجەت. سونداي-اق ابايدىڭ «تولىق ادام» ءىلىمى جان-جاقتى ءارى تەرەڭ زەرتتەلۋگە ءتيىس» دەگەن جاڭاشىل باستاما دا كوڭىلگە قونادى. سەبەبى، م.اۋەزوۆ باستاپ م.مىرزاحمەتوۆ جانە تاعى باسقالارى جالعاستىرعان «ابايتانۋ» كۋرسى بويىنشا شىققان كىتاپتار قاپتاپ كەتتى. ورتا مەكتەپتىڭ جوعارعى سىنىپتارى مەن جوو-دارىندا جۇرگىزىلەتىن «ابايتانۋ» پانىنە ارنالعان 20-دان استام وقۋلىق پەن وقۋ قۇرالدارى شىقتى. ولاردىڭ باستى كەمشىلىگى – اۆتورلار ابايدى تانىتۋدى ەمەس، ابايتانۋشىلاردى تانىتۋعا باعىت الىپ كەتتى. «وسى مەن اباي ۇلىلىعىنىڭ ءبىر مىسقالىنا تۇرامىن با ءوزى» دەمەيتىن «جالعان ابايتانۋشىلاردان» قۇتىلاتىن ۋاقىت جەتتى. پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن شىعاتىن جاڭاشا جاھاتتاعى «اباي­تا­نۋ» وقۋلىعى مەن حرەستوماتياسىن جازىپ شىعارۋدا وسى اعاتتىق  ەسكەرىلسە، نۇر ۇستىنە نۇر بولماق.

جاندوس سماعۇل

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، اكادەميك ە.ا. بوكەتوۆ اتىنداعى

قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەل گازەتىنىڭ جاڭا جوباسى

وقيعا • بۇگىن، 08:05

ءبىلىم – باستى قۇندىلىق

ايماقتار • بۇگىن، 07:40

ءاسانالى جانە «اي مەن ايشا»

تانىم • بۇگىن، 07:26

حاتتار، حاتتار...

تانىم • بۇگىن، 07:08

«قاراقشىلىق» قارەكەتى

تانىم • بۇگىن، 06:56

قۇمىرسقالار قالاشىعى

وقيعا • بۇگىن، 06:45

كاسىپورىنداردىڭ تيىمدىلىگى ارتادى

تەحنولوگيا • بۇگىن، 06:33

جۇمىسپەن قامتۋ – باستى مىندەت

ساياسات • بۇگىن، 06:28

ابدىراماي العا ۇمتىلعاندار

ايماقتار • بۇگىن، 06:16

ەل دامۋىنا سەرپىن بەرەدى

پىكىر • بۇگىن، 06:06

كوسوبۋتسكيدىڭ قارسىلاسى كىم؟

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 06:00

شىعىسقا قار ءتۇستى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار