گۋمانيتارلىق سالا

ماسەلەلەرى الدىڭعى ساپتا جۋىردا ۋكراينانىڭ ودەسسا قالا­سىندا تمد ەلدەرى پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىنىڭ مادەنيەت, اقپارات, تۋ­ريزم جانە سپورت جونىندەگى تۇراق­تى كوميسسياسىنىڭ وتىرىسى بولدى. ونىڭ جۇمىسىنا قازاقستاننان ءما­جى­لىس دەپۋتاتى قىلىشباي بيسەنوۆ قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. ءوزىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا پرەزيدەنت ن.نازار­باەۆ گۋمانيتارلىق سالانىڭ دامۋىنا ايرىقشا نازار اۋداردى. ەلباسى جولداۋىندا: “ادام – ەلدىڭ باستى بايلىعى” جانە “ەلدى جاڭعىرتۋ ستراتەگياسىنىڭ تابىس­تى جۇرگىزىلۋى, ەڭ الدىمەن, قازاقستاندىقتاردىڭ ءبىلى­مىنە جانە ءوزىن-ءوزى الەۋمەتتىك, تابيعي تۇرعىدا جاقسى سەزىنۋىنە بايلانىستى”, دەگەن ەدى. بۇگىنگى كۇنى گۋمانيتارلىق سالانىڭ ءبىلىم بەرۋ, عىلىم, مادەنيەت, دەنساۋلىق ساقتاۋ, سپورت, باق سياق­تى تارماقتارىن جەكە-جەكە تالداپ, ولاردىڭ دامۋىنا ساراپتاما جاساۋ قاجەت بولىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ تارماعى بويىنشا ەلباسى نۇرسۇلتان نا­زارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن “بالاپان” باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ قولعا الىندى. بۇل – بۇلدىرشىندەردى مەك­تەپ­كە دەيىنگى مەرزىمدە وقىتۋ مەن تاربيەلەۋگە ارنالعان باعدارلاما. قازىر ەلدەگى بالاباقشالار سانى 230-عا دەيىن ارتتىرىلدى جانە 979 مينيورتالىقتار اشىلدى. ورتا ءبىلىم بەرۋ بويىنشا 12 جىلدىق وقىتۋ ۇلگىسىنە كوشۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىستار جۇرگى­زىلۋدە. دارىندى بالالاردىڭ قابىلەتىن ودان ءارى دامىتا ءتۇسۋ ىسىنە قاتتى نازار اۋدارىلۋدا. وسى باعىتتا “تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ ينتەللەكتۋالدىق مەكتەپتەرى” اشىلدى, “100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا” باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇمىستارى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ: “ولار ەكونوميكانىڭ قاجەتتىلىگىنە ساي ستاندارتتارعا سايكەس بولۋى كەرەك” دەگەن تاپسىرماسىن باسشىلىققا الىپ, ىسكە اسىرىلۋدا. ەلباسى جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا دا قاتاڭ تالاپتار قويدى. ول تۋرالى پرەزيدەنت: “جوعارى ءبىلىمنىڭ ساپاسى ەڭ جوعارى الەمدىك ستاندارتتاردىڭ تالابىنا ساي بولۋى كەرەك. جوو-لاردان الەمدىك الدىڭعى قاتارلى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ رەيتينگتەرىنىڭ قاتارىنا جەتۋگە تىرىسۋ تالاپ ەتىلەدى”, دەگەن ەدى. وسىعان بايلانىستى قازاقستاندىق جوو-لار بولون پروتسەسىنە ەنۋ جۇمىستارىن بەلسەندى جۇرگىزە باستادى. 30 جوو ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ۇلى حارتياسىنا قول قويدى, 37-سىندە قوس ديپلومدى ءبىلىم بەرۋ قولعا الىندى. حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ بارلىق تابىستىڭ قاينار كوزى ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان, سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىمەن 2009 جىلى عانا 15 مىڭنان ارتىق سپورتتىق شارالار وتكىزىلىپ, وعان 2,5 ملن. ادام تارتىلدى. ال تيىمدىلىگى جوعارى جانە باسە­كەلەستىككە توتەپ بەرە الاتىن تۋريستىك يندۋستريانى دامىتۋ ءۇشىن قاپشاعاي سۋ قويماسىندا “جاڭا ىلە”, ششۋچە-بۋراباي ايماعىندا “بۋراباي”, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا “كەندىرلى” حالىقارالىق تۋريستىك ورتالىق­تارى سالىنۋدا.  ءبىزدىڭ ەلدىڭ وكىلدەرى حالىقارالىق تۋريستىك شارالارعا قاتىسىپ وتىرادى, ەلدىڭ ىشىندە دە بىرقاتار شارالار وتكىزىلدى. اقپاراتتىق كوممۋنيكاتسيانى دامىتۋ بويىنشا دا ايتارلىقتاي تابىسقا قول جەتكىزدىك. وسى سالانى دامى-تا ءتۇسۋ ماقساتىمەن قالالىق مۋلتيسەرۆيستىك جۇيە جانە بۇرىنعى ۆولوكوندى-وپتيكالىق ينفراقۇرىلىم­نىڭ نەگىزىندە كولىك جۇيەسى سالىنۋدا. “قازاقتەلەكوم” اق “تەلەكوممۋنيكاتسيالار جۇيەسىن Next ءGeneratىon Network تەحنولوگياسىنا اۋىستىرۋ” جوباسىن ىسكە اسىرۋدا. 2009 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا “كارنەگي مەللون” ۋنيۆەرسيتەتىمەن ليتسەنزيالىق كەلىسىمى بار حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتى قۇرىلدى. مۇنداعى وقۋ پروتسەسى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس جۇرگىزىلىپ, وندا اقپاراتتىق كوممۋنيكاتسيانىڭ جوعارى بىلىكتى ماماندارى دايىندالاتىن بولادى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە حالىقتىڭ باق ارقىلى الاتىن اقپاراتىنىڭ دەڭگەيى جەتكىلىكتى دارەجەدە جوعارى. اقپاراتتىق حابارلار 182 تاقىرىپتىق باعىت بويىنشا 92 مەديا-جوسپاردا بەرىلەدى. سونىمەن بىرگە, ۇزاق­مەرزىمدىك اقپارتتىق كومپانيالار قۇرىلۋدا. مەملە­كەتتىك تاپسىرىس الاتىن رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا تاقىرىپتىق ايدارلار مەن حابارلار ۇيىمداستىرىلعان. بۇل جۇمىسقا ەلدەگى 77 جەتەكشى باسىلىم, 6 ەلەكتروندى باق, سونىڭ ىشىندە “قازاقپارات” اقپاراتتىق اگەنتتىگى, “حابار” اگەنتتىگى, “قازاقستان” رترك, “31 كانال” تا, “راحات تۆ” تا, “قازاق راديوسى” تارتىلعان. “حابار” تەلەارناسىنداعى “ەل اعالارى”, “لينيا سۋدبى”, “قازاق راديوسىنداعى” “وتىرار كىتاپحاناسى”, “اتامەكەن اسپانى” باعدارلامالارى اتاپ وتۋگە تۇرارلىق. گۋمانيتارلىق سالاداعى پروبلەمالاردى شەشۋ – ول ءاربىر ادام مەن قوعام مۇشەلەرىنىڭ ءبارىنىڭ پروبلەماسىن شەشۋ دەگەن ءسوز. ءبىزدىڭ مەملەكەت وسىنى ەشقاشان ۇمىتپايدى.