كوروناۆيرۋس • 04 تامىز، 2020

ستاتيستيكانىڭ دالدىگى ىندەتكە قارسى ءىس-شارالاردى ناقتىلايدى

31 رەت كورسەتىلدى

قاۋپى سەيىلمەگەن زاۋالدىڭ تيگىزىپ جاتقان زاردابى وراسان. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەشە تۋيتتەردەگى پاراقشاسىندا وسى دەرتتەن قايتىس بولعان ازاماتتاردىڭ قازاسى قابىرعاسىنا باتاتىنىن، كوروناۆيرۋس پەن وكپە قابىنۋىنان كوز جۇمعانداردىڭ سانى ءالى دە جوعارى ەكەنىن ايتتى. پرەزيدەنتتىڭ پارمەنىمەن تامىزدان باستاپ پاندەميانىڭ تارالۋ اۋقىمىن ناقتى باعامداۋ ءۇشىن كوروناۆيرۋس پەن وكپە قابىنۋىنىڭ ستاتيستيكاسى بىرىزدەندىرىلدى.

كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس، EQ

شىرعالاڭ شاقتا وكپەسى قا­بىن­عانداردىڭ قاتارى تىم كوبەيىپ، سونىڭ سالدا­رىنان قايتىس بولعاندار از بولمادى. بىراق پنەۆمونياعا شال­دىق­قاندار­دان پتر-تەست ناتيجەسىندە كۆي انىق­­تال­ماعاندىقتان، بۇل ناۋقاستار سovid-19 بويىنشا جالپى ستاتيستيكاعا الىنبادى. الايدا كوپشىلىك مۇندا ءبىر كىلتيپان بارىن، دەم جەتپەي جانى قىسىلعانداردىڭ كۇرت كوبەيۋىنە وسى بالەكەت ىندەتتىڭ ىقپال ەتكەنىن ايتىپ دابىل قاقتى.

بۇل ماسەلە مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ نازارىنان تىس قالمادى. سودان ستاتيس­تيكانى بىرىزدەندىرۋ قولعا الىنىپ، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى 1 تامىزدان باستاپ كۆي-گە شالدىققانداردىڭ دەرەگىن جاڭا ادىسپەن جيناقتاي باستادى. اۋرۋلاردىڭ حالىقارالىق جىكتەمەسىنىڭ جاڭا كودتارى نەگىزىندە زەرتحانادا انىقتالعان كۆي مەن پتر-تەست ناتي­جەسى تازا بولعانىمەن، پنەۆمونياعا شالدىققان ناۋقاستار بىرگە ەسەپكە الى­نادى. كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن كود­تاۋ الگوريتمىنە سايكەس، قازىر زەرتحانادا انىقتال­عان جاعدايلارعا U07.1 كودى جانە راستالماعان نەمەسە ىقتي­مال جاعدايلارعا U07.2 كودى قولدا­نىلادى. ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كود قويىلعان ناۋ­قاستار سovid-19 جۇقتىرعان دەپ ەسەپ­تە­لەدى.

ستاتيستيكانى جاڭا ادىسپەن جۇرگىزۋ­دىڭ جاي-جاپسارىن دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسوي ورتالىق كوممۋ­نيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا ايتىپ بەردى.

«دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ كەڭەسىمەن ءبىز 2020 جىلدىڭ 1 تامىزىنان باستاپ كۆي مەن پنەۆمونيا بويىنشا ستاتيستيكانى بىرىكتىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىق. كوپ ادام ددۇ بۇل تۋرالى 18 شىلدەدە حابارلاسا، قازاقستان ستاتيستيكانى نەلىكتەن 1 تامىز­دان باستاعالى جاتىر دەيدى.

سەبەپ مىنادا: بىزگە كودتاۋ مەن پا­تسيەنتتەردى تىركەۋ جۇيەسىنىڭ سەنىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ الگو­ريتمىن ازىرلەۋ ءۇشىن قازىرگى اقپا­رات­تىق جۇيەنى باپتاپ، جاڭا ما­لى­مەتتەردى ەنگىزۋ ءۇشىن پەر­سو­نال­دى دايىنداۋعا ەكى اپتاعا جۋىق ۋاقىت كەرەك بولدى. بۇل – وتە كۇردەلى ءارى كوپ كۇشتى تالاپ ەتەتىن
شارۋا. پتر-تەستتەن انىقتالعان ناتيجەنى تىركەۋ وڭاي بولعانىمەن، راستالماعان كوروناۆيرۋس پنەۆمونياسىن انىق­تاۋ قيىن. ءبىزدىڭ الدىمىزدا از ۋاقىتتىڭ ىشىندە دارىگەرلەردى كو­روناۆيرۋس پنەۆمونياسىنىڭ بەل­گىلەرىن انىقتاپ، ونى ەسەپ جۇيەسىنە تىركەۋ مىندەتى تۇردى. ءبىز بۇل جۇمىستى اتقاردىق. ەندىگى كەزەكتە ددۇ-نىڭ سوڭعى ستاندارتتارىنا سايكەس ناۋقاستاردىڭ ءبارىن تىركەۋگە دايىنبىز»، دەدى ا.تسوي.

جوعارىدا حالىقارالىق جىك­تە­مە بويىنشا كوروناۆيرۋس جاع­داي­لارىن كودتاۋ الگوريتمىنە قىسقاشا توقتالدىق. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، قازىر U07.1 كودىن راستالعان جاعدايلار ءۇشىن، ال U07.2 كودىن راستالماعان نەمەسە ىقتيمال جاعدايلار كەزدەسكەندە قولدانامىز. بۇل رەتتە ءبىرىنشى كودتىڭ انىقتاماسى وتە ايقىن. بىراق U07.2 كودى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ ەپيدەميالىق بەلگىلەرىنە بايلانىستى، ياعني پاتسيەنت اۋرۋ جۇقتىرعان ادامدارمەن بايلانىستا بولعانى، سونداي-اق دەنە قىزۋى، قۇرعاق جو­تەل، ينتوكسيكاتسيا، تىنىس الۋ جەتكى­لىك­سىزدىگى سياقتى كلينيكالىق بەلگى­لەرىنە قاراي ايقىندالادى. بۇل ءادىس اۋرۋعا قاتىستى احۋالدى دۇرىس بولجاپ بىلۋگە، قاجەتتى رەسۋرستاردى، مەدي­تسي­نالىق كادرلار مەن توسەك ورىن­داردى، مەديتسينالىق بۇ­يىمدار­دى، ءدارى-دارمەكتى دۇرىس جوسپارلاپ، ستا­تيس­تيكانىڭ اشىق­تىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇم­كىندىك بەرەدى.

 

جۇقتىرعانداردىڭ 70 %-عا جۋىعى جازىلدى

«ەندى ساندار تۋرالى ايتايىن. مەن وسىناۋ كوپ اقپاراتقا باس قاتىرماي، قىسقاشا عانا جەتكىزۋگە تىرىسايىن. بۇگىنگى تاڭدا رەسپۋبليكادا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرۋدىڭ 92 662 جاعدايى تىركەلدى. ءيا، بۇل سان ۇرەي تۋدىرۋى دا مۇمكىن. الايدا ولار­دىڭ 67 پايىزدان كوبى اۋرۋدان ساۋى­عىپ شىقتى. مۇنداي جاعىمدى كورسەتكىشتەر باياۋ بولسا دا ءوسىپ كەلەدى. جاعداي باتىس قازاقستان، الماتى، تۇركىستان، قوستاناي، اقمولا جانە ماڭ­عىستاۋ وبلىستارىندا، سونداي-اق استا­نادا وڭالىپ كەلەدى. وسىلايشا قازاق­ستاندا كۆي جۇقتىرۋ بويىنشا جاعداي تۇراقتالدى دەپ تولىق سەنىممەن ايتا الامىز. ىندەتتىڭ شارىقتاۋ شەگى­نەن وتتىك. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – بۇكىل ادام ءۇشىن، بۇكىل دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ءۇشىن وتە قيىن سىناقپەن كەلگەن وسى پوزيتسيانى ۇستاپ قالۋ»، دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

 

15 ستاتسيونار جابىلدى

سونىمەن قاتار الەكسەي تسوي تاعى ءبىر جاعىمدى جاڭالىق رە­تىندە ينفەك­تسيالىق جانە پرو­ۆي­زور­لىق توسەكتىك ورىنداردىڭ بوساي باستاعانىن اتاپ ءوتتى. وسى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ەل­دەگى كەيبىر اۋرۋحانادا جاعداي قاتتى ۋشىعىپ كەتكەن ەدى. بۇگىنگى تاڭدا ستاتس­يونارلاردىڭ 34 پايىزىندا عانا ناۋ­قاستار جاتىر. بۇعان توسەكتىك ورىن­دارىنىڭ قورىن 48 997-گە دەيىن ارتتىرۋ ەسەبىنەن قول جەتكىزىلىپ وتىر. وسى­لايشا قازاقستاننىڭ 7 وڭىرىندە 15 ستا­­تسيونار جابىلىپ، قايتا قۇرى­لىم­­دالدى.

مۇنداي وڭ ديناميكا جەدەل جاردەم قىزمەتى سالاسىندا دا بايقالادى. ماۋ­سىم ايىنىڭ سوڭىندا رەسپۋبليكادا جەدەل جاردەم قىزمەتىن شاقىرۋدىڭ جاعدايى 30 مىڭعا دەيىن جەتىپ ەدى. كارانتيننىڭ سوڭعى ەكى اپتاسىندا جەدەل جاردەم قىزمەتىنە جۇگىنۋدىڭ جالپى جاعدايى ەكى ەسە ازايدى.

«دارىگەرلەردىڭ التىنعا بەرگى­سىز ەرە­جەسىن ەستە ۇستاعان ابزال: اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە، ءاردايىم اۋىرماۋدىڭ امالىن ىزدەگەن دۇرىس. ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە بۇل سovid-19 اۋرۋىنا تىكەلەي بايلانىستى ءتامسىل. كوپ ادام مەديتسينا قىز­مەتكەرلەرىنە وتەماقى بەرەر كەزدە تامىزعا، ياعني كوروناۆيرۋس پەن پنەۆمونيا ستاتيستيكاسى بىرىكتىرىلگەنگە دەيىن انىقتالعان ادامدار ودان سىرت قالماي ما دەگەن سۇراق قويىپ جاتىر. ءبىز بۇل باعىتتا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر­مىز. مىندەتتى تۇردە ماسەلەنى ءجىتى زەرت­تەيمىز. ءاربىر جاعداي جەكە تالدانادى. ارىپتەستەرىمىزدىڭ ەشقايسىسى بۇل ماسەلە بويىنشا الاڭداماي-اق قويسىن. كوپ ۋاقىت وتپەي كۇز كەلەدى. بۇل ستاتيس­تيكادا وتەماقى مەن تولەم­اقى عانا ەمەس، ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە رەسۋرستاردى ءبولۋ، بولجاۋ، دياگنوستيكا مەن اۋرۋ­­حا­ناعا جات­قى­زۋ ماسەلەلەرى قام­تىلادى. بۇل مىندەتتەر – قازىر­گى ۋاقىتتا باستى ماڭىزعا يە»، دەدى الەكسەي تسوي.

سونىمەن قاتار جيىنعا ددۇ-نىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى، دوكتور كەرولاين كلا­رين­ۆال قاتىسىپ، جاڭا جىكتەمەگە قاتىستى كەڭىنەن ايتىپ بەردى.

 

ددۇ جوعارى باعالادى

«دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساق­تاۋ ۇيىمى قازاقستاننىڭ ددۇ-نىڭ جاڭا جىكتەمەسىن سovid-19 اۋرۋىنا شال­دىعۋ كۇدى­گى بار پاتسيەنتتەر ءۇشىن پاي­دالا­نۋ تۋرالى شەشىمىن جوعارى با­عالايدى. بۇل – الەم بويىنشا مالى­مەتتەردى جيناۋدى ستاندارتتاۋ ءۇشىن وتە ماڭىزدى قادام. قايتا سارالاۋ كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى جاعدايىنىڭ كوبەيۋىن كورسەتەتىنىنە قاراماستان، بۇل ەپيدەميالىق پروتسەستى جاقسى تۇسىنۋگە، رەسۋرستاردى جاقسىراق بولۋگە، ۇلتتىق جانە ايماقتىق دەڭگەيلەردە جاۋاپتاردى ءدال جوسپارلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ناۋقاستار مامانداندىرىلعان اۋرۋ­حانالاردا ەمدەلۋگە جەدەل قول جەتكىزە الادى. ددۇ قازاق­­س­تاننىڭ اق­پارات الماسۋدا تانىت­قان اشىقتىعىن قولدايدى. ۆيرۋس ءالى دە حالىق اراسىندا تارالۋدا. تەك ورتاق كۇش-جىگەرمەن وسى پاندەميانى ەڭسەرە الامىز. ءار ادامنىڭ قوسقان ۇلەسى وتە ماڭىزدى. دۇنيەجۇزىلىك دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ ۇيىمى ۇكى­مەت­­پەن جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيس­ت­ر­لىگىمەن جۇمىستى جال­عاس­­تى­رادى»، دەدى كەرولاين كلا­رين­ۆال.

سۇراق-جاۋاپ بارىسىندا جۋر­نا­ليستەر كوروناۆيرۋس پەن پنەۆ­مو­نيانىڭ جالپى ستاتيستيكاسى نەگە بىرىكتىرىلمەدى دەگەن ساۋالدى ءجيى قويدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اجار عينيات بۇل ستاتيستيكانى بىرىكتىرۋ قيىنعا سوق­پايتىنىن، تەك حالىق ەكەۋىنىڭ ارا-جىگىن ءتۇسىنىپ، پتر-تەستتەن كۆي انىقتالماسا دا بەيقام جۇرۋ­گە بولمايتىنىن ۇعىنۋ ما­ڭىز­­دى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

3 تامىزداعى جاعداي بويىن­شا ءبىر تاۋلىك ىشىندە كورونا­ۆي­رۋس ين­فەك­تسيا­سىنىڭ 1069 زەرت­حا­نالىق راستال­عان جاعدايى جانە پتر-تەستتەن انىق­تالماعان كوروناۆيرۋس پنەۆمونيا­سى­نىڭ 798 جاعدايى تىركەلدى. بۇل رەتتە راس­تالعان كوروناۆيرۋس ينفەكتسيا­سى­نان ءولىم-ءجىتىم كۇنىنە 34 جاع­داي­دى قۇ­رادى، ال زەرتحانالىق راستالماعان كۆي ءتارىزدى پنەۆمونيادان ءبىر كۇندە 21 ادام كوز جۇمدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا دوللار قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:37

ۇقساس جاڭالىقتار