الەم • 03 تامىز، 2020

پاندەميا پاتشالىق قۇرعان پلانەتا

25 رەت كورسەتىلدى

پاندەميا پاتشالىق قۇرعالى جەر-جەردە ءتارتىپ تالاپتارى كۇشەيىپ جاتىر.

بەلگيا كورولدىگىنىڭ ازاماتتارى ءۇشىن 25 شىلدەدەن باستاپ بەتتى تۇمشالاۋ مىندەتتەلدى. تۇرعىندار بەتپەردەنى قوعامدىق ورىنداردا، 1،5 مەترلىك ارا قا­شىقتىقتى ساقتاۋ مۇمكىندىگى جوق جەر­لەر­دىڭ بارلىعىندا تاعىپ ءجۇرۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار دۇكەندەردى ساعات 22.00-دە جابۋ مىندەتتەلدى. وسىعان دەيىن تۇنگى 1-گە دەيىن جابىلمايتىن ورىندار باعىنۋعا ءماجبۇر، ايتپەسە ايىپپۇل تولەۋ قاراستىرىلعان.

* * *

ال مالايزيا ۇكىمەتى بارلىق ازاماتتارعا بىردەي تۇمشا تاعۋ ۆيرۋستان ساقتانۋدىڭ ءتيىمدى جولى دەپ، ونى بۇزعانداردى تۇرمەگە وتىرعىزباق. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ باس ديرەكتورى حيشام ابدۋل­لانىڭ «تۇرعىنداردىڭ بارىنە تۇمشا تاعۋ مىن­دەتتەلەدى. اسىرەسە حالىق كوپ جۇرەتىن ورىنداردا تاق­پاي ءجۇرۋ 235 دوللار ايىپ تولەۋگە نەمەسە تۇر­مە­گە وتىرۋعا الىپ كەلەدى»، دەگەن ءسوزىن The Straits Times جازادى.

* * *

كانادا جۇرتىنا دا COVID-19 ءبىراز سالماق سالدى. ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا، 116،5 مىڭ اۋرۋ جۇقتىرۋ تىركەلگەن.

SARS-CoV-2 كانادانىڭ بارلىق شتاتىنا جايىلىپ، 8941 ادامنىڭ تىرشىلىك تىنىسىن توقتاتقان. اسىرەسە كۆەبەك، ونتاريو شتاتتارى اۋرۋ قيىندىعىن ايقىن سەزىنىپ جاتقان كورىنەدى. ماسەلەن، كۆەبەكتە 59 458 ادام كۆي جۇقتىرسا، ونتاريودا 39 333 ازامات اۋرۋعا شالدىق­قان.

* * *

لاتىن امەريكاسى مەملەكەتتەرىن COVID-19-دىڭ شارپىعان جالىنى باسىلار ەمەس. ارگەنتينا، برازيليا، كولۋمبيا تۇرعىن­دا­رى اۋرۋ زاردابىن ايتارلىقتاي تارتۋدا.

ارگەنتينادا سوڭعى تاۋلىكتە 53 ادام دۇنيە سالىپ، ال پاندەميا باستالعاننان بەرى 5241 ادام قۇربان بولعان. ازامات­تار­دى امان ساقتاۋ جولىندا ارگەن­تينا ۇكىمەتى شەكتەۋ شارالارىن تامىزدىڭ 16-سىنا دەيىن ۇزارتىپ وتىر. ونىڭ ىشىن­دە كوپ مولشەردە ايىپ تولەۋ قاراس­تى­رىل­عا­نىمەن، ۆيرۋس جۇقتىرۋ باسەڭدەر ەمەس.

برازيليا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيستر­لىگىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا، ىندەت تاراعا­لى ەلدە اۋرۋ جۇقتىرعانداردىڭ سانى 2 707 877 ادامعا جەتكەن. ونىڭ 1 865 729-ى جازىلىپ شىققانىمەن، سوڭعى ءبىر كۇن ىشىندە 1088 ناۋقاس ومىرمەن قوش ايتىسىپتى.

كولۋمبيا پاندەميا پاتشالىق قۇر­عالى 10 330 ازاماتىنان ايرىلعان. كەشەگى كۇننىڭ وزىندە 225 پاتسيەنت SARS-CoV-2 سالعان قۇرساۋدان شىعا الماعانىن حابارلاعان كولۋمبيا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ەلدە 1،6 ملن ادامنىڭ ۆيرۋس­قا قارسى تەست تاپسىرعانىن جەتكىزدى.

* * *

ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى بوريس دجونسون COVID-19-عا قاتىستى شەكتەۋلەردىڭ ازىر­­گە الىنبايتىنىن قىنجىلا وتىرىپ جەت­كىز­دى، دەپ حابارلايدى Reuters.

«تامىزدىڭ باسىندا شەكتەۋلەردى الىپ تاستايمىز دەپ جوسپارلاعانىمىزبەن، جاعدايعا بايلانىستى ونى قالدىرۋدى ۇيعاردىق. بۇل كوپتەگەن ادام ءۇشىن اۋىر سوققى ەكەنىن بىلەمىز، بىراق اماندىق بارىنەن قىمبات. سوندىقتان ونداي تاۋەكەلگە بارا المادىق»، دەيدى بوريس دجونسون.

وسىلايشا، تۇماندى البيوندا 1 تامىزدان باستاپ كوپشىلىك كوڭىل كوتەرەتىن ورىندار اشىلادى. تەاترلاردا سپەكتاكلدەر قويىلىپ، ارتىستەر كو­رەر­­مەن­مەن قاۋىشىپ، 30 ادام جينالۋعا رۇقسات بەرە­تىن ءتۇرلى قابىلداۋلار مەن ۇيلەنۋ تويلارى وتكىزىلىپ، بوۋلينگ كلۋبتارى مەن كازينولار اشىلادى دەپ الاقاندارىن ىسقىلاپ كۇتىپ وتىرعانداردىڭ ۇمىتتەرىنە سۋ سەپكەندەي. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، شەكتەۋلەر ەكى اپتادان كەم بولمايدى جانە تامىزدىڭ 8-ىنەن باستاپ تۇمشا تاعىپ ءجۇرۋ رەجىمى كۇشەيتىلەدى.

* * *

افريكانىڭ وار، نيگەريا، گانا، الجير، كەنيا، كامەرۋن، كوت-د'يۆۋار، ەفيوپيا مەم­لە­كەت­تەرىنە دە COVID-19 ىندەتى اۋىر ءتيدى.

دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قارا قۇرلىقتاعى جاعدايعا الاڭداپ وتىر. ددۇ-نىڭ افريكاداعى وكىلدىگى كەشەگى كۇنى 908 344 ادامنىڭ اۋرۋ جۇقتىرىپ، پاندەميادان 19 308 جاننىڭ و دۇنيەلىك بولعانىن ايتتى. ال تامىز ايىنىڭ العاشقى كۇنى SARS-CoV-2 شىرماۋىنا 910 395 افريكالىق ءىلىنىپ، 19 331 ادامنىڭ كوز جۇمعانىن «Africa CDC» حابارلادى.

* * *

جاپوندىق «Kyodo اگەنتتىگىنىڭ» حابارلاۋىنشا، سوڭعى كۇندەرى جاپون ارالدارىندا ۆيرۋس جۇقتىرعانداردىڭ رەكوردتىق كورسەتكىشى تىركەلۋدە.

ماسەلەن، 30 شىلدە كۇنى 1305 جاپوندىق ۆيرۋس جۇقتىرسا، 31 شىلدەدە SARS-Cov-2 1578 ادامنان انىقتالعان. ال پاندەميا باستالعالى ەل كولەمىندە 37 مىڭ ادام ونىڭ تىرناعىنا ىلىنگەن ەكەن. بۇل ستاتيستيكاعا «Diamond Princess» لاينەرىندە ۆيرۋس جۇقتىرىپ، جاپونياعا كەلگەن تۋريستەردىڭ دە ەنگەنىن ايتا كەتكەن ءجون.

* * *

روبەرت كوح اتىنداعى بەرلين ينس­­تيتۋتى وتكەن تاۋلىكتە 955 ادامنىڭ ۆيرۋس جۇقتىرعانىن جا­زا­دى.

گەرمانيا جۇرتى دا SARS-CoV-2 ىندەتىمەن كۇرەسكە ءمان بەرىپ وتىر. گەرمانيا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ازاماتتارىنا يسپانيانىڭ كاتالونيا، ناۆاررا جانە اراگون ايماقتارىنا تۋريستىك ساپارعا بارماۋعا كەڭەس بەردى. 31 شىلدەدەگى مالىمەتكە قاراعاندا، گەرمانيا بويىنشا ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 209 653 بولىپ، 7 پاتسيەنت كوز جۇمعان. ال پاندەميا باستالعالى 9148 ادام ومىرمەن قوش ايتىسقان.

* * *

نيۋ-يوركتەگى كولۋمبيا ۋنيۆەر­سيتە­تىنىڭ عا­لىم­دارى انتيدەنەدەن جا­سالعان كوكتەيل شىعار­عاندارىن ايتتى.

COVID-19-دى ءتيىمدى جويادى دەگەن بۇل كوكتەيلدى ازىرگە جانۋارلاردا سىناپ كورگەن عالىمدار، قازان ايىندا كلينيكالىق تاجىريبەلەردى ادامدار اراسىندا جۇرگىزگىلەرى كەلەتىنىن مالىمدەدى. زەرتتەۋشىلەر پرەپاراتتىڭ ۆاكتسينانى الماستىرا الۋىمەن قاتار، ونىڭ ەمگە دە پايدالانۋعا بولاتىن امبەباپ كوكتەيل ەكەنىن جەتكىزدى.

سونداي-اق اقش بيلىگى COVID-19-بەن كۇرەستە ۆاكتسينا شىعارىپ، ونى جەتكىزىپ بەرەتىن «Pfizer» كومپانياسىنا 1، 95 ملرد دوللار تولەۋگە دايىن ەكەنىن ايتتى. ازىرگە ۆاكتسينا كلينيكالىق تەستى­لەۋ­دەن وتۋدە.

 

توپتامانى دايىنداعان

انار تولەۋحانقىزى،

«Egemen Qazaqstan»

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تاعى ءبىر اكىم قىزمەتىنەن كەتتى

ايماقتار • بۇگىن، 18:06

مەننيدىڭ تاعى ءبىر مارتتىگى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 16:32

ۇقساس جاڭالىقتار