سپورت • 31 شىلدە، 2020

كيبەرسپورت وليمپيادا باعدارلاماسىنا كىرۋگە لايىق پا؟

9 رەت كورسەتىلدى

حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتى (حوك) ءار ءتورت جىل سايىن وليمپيا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا وزگەرىس ەنگىزىپ، سپورتتىڭ جاڭا تۇرلەرىن قوسىپ وتىرادى. ماسەلەن، حوك 2016 جىلى تامىز ايىندا وتكەن كەزەكتى سەسسياسىندا توكيو وليمپياداسىنىڭ باعدارلاماسىنا كاراتە، سەرفينگ، بەيسبول، قۇزعا ورمەلەۋ جانە سكەيتبوردينگ سپورتىن ەنگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.

جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعى جوعارى

شىنى كەرەك، كوپ جانكۇيەر بۇل سپورت تۇرلەرىنىڭ تەك اتىن ەستىگەنى بولماسا، ەتەنە تانىس دەپ ايتا المايمىز. العاش كورگەن ساتىڭىزدە ء«ا» دەگەننەن وزىنە باۋراپ الاتىنداي ەش سيقىرى جوق سپورتتى نە ءۇشىن وليمپيا ويىندارىنا ەنگىزگەن دەپ تاڭدانۋىڭىز مۇمكىن. حوك اتالعان سپورت تۇرلەرىن وليمپيادا باعدارلاماسىنا بەكەرگە ەنگىزگەن جوق. ويتكەنى سەرفينگ نەمەسە سكەيتبوردينگ سپورتى ەرەسەك جانكۇيەرلەرگە قىزىقسىز بولسا دا، جاس­تار اراسىندا كەڭ تانىمال سپورت سانالادى. ال حوك وسىنداي سپورت تۇرلەرىن وليمپيادا باعدارلاماسىنا ەنگىزە وتىرىپ، جاستاردىڭ وليمپياداعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى.

جۋىردا بريتانيالىق The Economist باسىلىمى ەگەر حوك شىنىمەن وليمپيا ويىندارىنا جاستاردى قىزىقتىرۋدى ماقسات تۇتسا، وندا ۇلتتىق قۇرامالارعا كيبەرسپورت باسەكەسىنەن دە جارىسۋعا مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك دەگەن باستاما كوتەردى. ال وسىدان ەكى جىل بۇرىن يندونەزيادا جالاۋى جەلبىرەگەن جازعى ازيا ويىندارىندا كيبەرسپورتتان دەمونستراتسيالىق جارىس وتكەن ەدى.

كيبەرسپورت وليمپيا ويىندارىنداعى ات سپورتى نەمەسە قىسقى سپورتتاعى كەرلينگكە قاراعاندا ەداۋىر تانىمال. ستاتيستيكا بويىنشا، كيبەرسپورتتىڭ دۇنيە ءجۇزى بويىنشا 400 ملن-نان استام جانكۇيەرى بار ەكەن، ولاردىڭ 201 ملن-ى بوس ۋاقىتىندا قىزىعۋشىلىق تانىتسا، 253 ملن كورەرمەن تۇراقتى قارايدى. ساراپشىلاردىڭ بولجامىنا سۇيەنسەك، بۇل كورسەتكىش ەكى جىلدان كەيىن 600 ملن-نان اساتىن كورىنەدى. بەينە ويىنداردى تاماشالايتىن جانكۇيەرلەردىڭ 60%-دان استامى – 18-35 جاس ارالىعىندا.

كوپ ادام كيبەرسپورت دەپ اتايتىن بەينەويىندار شىنايى سپورت بولا المايدى دەپ ەسەپتەيدى. بىراق كاسىپقوي ليگا سياقتى جاسالعان ونلاين ويىندار ستاديوندى تولتىرا الاتىن زاماناۋي سپورتپەن تەڭ دارەجەدە باسەكەگە تۇسە الادى. ماسەلەن، ورتا ەسەپپەن العاندا الەمدە 200-گە جۋىق تەننيسشى عانا ءىرى تۋرنيرلەرگە قاتىسۋ ارقىلى تابىس تابۋى مۇمكىن. ال نەبارى 5 ادامنان قۇرالعان كوماندالار Fantasy League (كيبەرسپورت باسەكەلەرىنىڭ ءبىرى) جارىسىنا قاتىسا وتىرىپ، مىڭنان اسا ادام اجەپتاۋىر پايداعا كەنەلەدى. اتالعان ليگانىڭ وتكەن جىلعى فينالىن 44 ملن-عا جۋىق جانكۇيەر تاماشالاعان.

جاڭادان ويلاپ تابىلعان سپورت ءتۇرىن الەمگە كەڭىنەن تانىتۋ ءاردايىم قيىن بولعان. ماسەلەن، 1314 جىلى انگليا كورولى ەدۋارد II ەر بالالارعا ساداقتان وق اتىپ ۇيرەنۋى كەرەك ەكەنىن ايتىپ، فۋتبول ويناۋعا تىيىم سالعان ەدى. ال XIX عاسىردا اقش-تا كەيبىر ۇيىمدار بەيسبولدى ازارت ويىنى دەپ قارسى شىققان. ال قازىر ەكەۋى دە الەمدەگى ەڭ تانىمال سپورت سانالادى.

كيبەرسپورت تا زاماناۋي سپورت سياقتى كاسىبيلىك پەن جىلدامدىقتى تالاپ ەتەدى. كاسىپقوي ويىنشى سەكۋندىنا بەس ءتۇرلى ارەكەتتى جاساپ ۇلگەرۋى كەرەك. سونىمەن قاتار بەينەويىندار ات سپورتىنا قاراعاندا ارزان ءارى شۇعىلدانعانعا وڭاي.

 

قارسىلار مەن جاقتاۋشىلار ءۇشىن

كيبەرسپورتتى سىناۋشىلار بەينەويىنداردى زورلىق-زومبىلىققا، اسكەري ۇرىسقا جانە تاعى باسقا ارام پيعىلعا يتەرمەلەيدى، ال وليمپيادانىڭ ماقساتى – الەمدە تىنىشتىق ورناتۋ دەيدى.

وليمپيا ويىندارىنىڭ تاريحىنا زەر سالاتىن بولساق، اسكەري رۋحتاعى سپورت تۇرلەرىنە وليمپيادا باعدارلاماسىندا ورىن جوق دەگەن تالاپ جوق. مىسالى، ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى 708 جىلدا نايزا لاقتىرۋ، ەركىن جانە گرەك-ريم كۇرەسى سەكىلدى سپورت تۇرلەرى باعدارلاماعا ەنگەن جانە بۇگىنگى كۇنگە دەيىن وليمپيادا باعدارلاماسىندا بار. ول از دەسەڭىز، نىسانا كوزدەۋ مەن سەمسەرلەسۋ سپورتى كىرەتىن زاماناۋي بەسسايىس تا – ەڭ العاش اسكەرلەردى سوعىسقا دايىنداۋ ءۇشىن ويلاپ تابىلعان سپورت.

بۇدان بولەك، كيبەرسپورت جانكۇيەرلەرى فۋتبول نەمەسە شايبالى حوككەي كورەر­مەن­دەرى سەكىلدى قالا كوشەلەرىندە جانجال­داسىپ، تارتىپسىزدىك ورناتپايدى. سونىمەن قاتار بەينەويىنداردىڭ ءىرى كومپانيالارعا تيەسىلى ەكەنى دە ەش كەدەرگى ەمەس. ويتكەنى وليمپيادا ارقىلى دا ترانسلياتسيا مەن دەمەۋشىلەردىڭ قولداۋىمەن ملرد-تاپ تابىس تابا الادى. ءبىر جاعىنان كوم­مەر­تسيالىق رۋحتىڭ بولۋى ويىنداردىڭ جوعا­رى كوڭىل كۇيدە جانە ويىن-ساۋىق تۇرىندە وتەتىنىنە كەپىلدىك بەرەدى. جانە دە كيبەرسپورت وليمپيا باعدارلاماسىنا ەنسە، ويىندى جاساپ شىعاتىندار تاعى دا قىزىقتى ءارى تارتىستى ويىنداردى جاساۋعا ۇمتىلادى.

كيبەرسپورت وليمپيا ويىندارىنىڭ قۇرامىنا ەنىپ، بىراق ءوزىن اقتاماسا دا حوك ەشتەڭە جوعالتپايدى. ويتكەنى كەلەسى وليمپيادا باعدارلاماسىنان شىعارا سالادى. بۇعان دەيىن دە مۇنداي جاعدايلار كوپتەپ كەزدەسكەن. ماسەلەن، كروكەت، ارقان تارتۋ، جەكەلەي سينحروندى ءجۇزۋ سياقتى سپورت تۇرلەرى وليمپيادا باعدارلاماسىنا كىرىپ، كەيىننەن شىعىپ قالعان.

 

قازاقستانداعى كيبەرسپورتتىڭ جاعدايى قانداي؟

ەلىمىزدە بەينەويىندار 2018 جىلى رەسمي تۇردە سپورت ءتۇرى دەپ تانىلدى. كيبەرسپورت جاناشىرلارىنىڭ قۇرعان Qazaq Cybersport Federation رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تاراپىنان قولداۋ مەن ىقىلاسقا يە بولعان.

رەسمي دەرەك بويىنشا قازاقستاندا 500-گە جۋىق كاسىبي كيبەرسپورتشى بار. بىراق ولاردىڭ بارلىعى حالىقارالىق ارەنالاردا ونەر كورسەتىپ ءجۇر دەي المايمىز. قازاق كيبەرسپورت فەدەراتسياسىنىڭ (قكف) ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەۆگەني بوگاتىرەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا، ەلىمىزدە تابىس تاۋىپ جۇرگەن 30-عا جۋىق كاسىبي كيبەرسپورتشى بار كورىنەدى.

– ناقتى كىمنىڭ كاسىبي كيبەرسپورتشى، ال كىمنىڭ اۋەسقوي ويىنشى ەكەنىن ايتا المايمىز. سەبەبى ولاردىڭ كاسىبي دەڭگەيىن ايقىندايتىن ءادىستى ءالى دايىنداپ جاتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا كيبەرسپورتشىلارعا دا رەسمي تۇردە «سپورت شەبەرى» نەمەسە «سپورت شەبەرىنە ۇمىتكەر» دەگەن اتاق بەرۋدى ويلاستىرىپ وتىرمىز، – دەيدى ە.بوگاتىرەۆ.

بۇگىندە ەلىمىزدە 10-عا جۋىق كوماندا حالىقارالىق باسەكەلەردە باق سىناپ ءجۇر. سولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ تانىمال كوماندانىڭ ءبىرى – Avangar. 2017 جىلى كوماندا قۇرىلعان كەزدە رەسەيلىك سپورتشىلار ونەر كورسەتكەن بولاتىن. ال بيىلدان باستاپ بۇل كوماندادا تەك قازاقستاندىق ورەندەر باق سىنايدى. 2019 جىلعا دەيىنگى دەرەك بويىنشا، Avangar نەگىزگى بەس ءىرى دودانىڭ ۇشەۋىندە باس جۇلدە ولجالاعان. ەكى باسەكەدە ەكىنشى ورىن يەلەنگەن. 2018 جىلى CIS Minor Championship 2018 – Boston جانە IEM Katowice 2018 PUBG، 2019 جىلى BLAST Pro Series Moscow 2019 تۋرنيرىندە توپ جارعان. سونداي-اق اتالعان كوماندا Counter-Strike: Global Offensive جارىسى بويىنشا الەمدىك رەيتينگتە ۇزدىك وندىققا كىرەدى، قازىر 7-ورىندا تۇر.

Esportsearnings سايتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، قازاقستاندىق ويىنشىلاردىڭ جالپى تابىسى 2 ملن دوللاردى قۇراعان، بۇل كورسەتكىشپەن قازاقستان الەمدە 40-ورىندا تۇر. ال اقش ويىنشىلارى 131 ملن دوللار تابىسپەن كوش باستاپ كەلەدى. ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ اراسىندا قازاقستان كيبەرسپورتتان الدا تۇر.

سوڭعى جاڭالىقتار

قحل: ۆيزا بەرمەي جاتىر

حوككەي • بۇگىن، 15:18

COVID-19 ادامنان يتكە جۇققان

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 14:15

قيىن كەزەڭ ارتتا قالدى - مينيستر

قازاقستان • بۇگىن، 11:14

جىراقتا وتكەن جيىرما جىل

وقيعا • بۇگىن، 08:16

وليمپيادا رەيتينگى جاڭاردى

سپورت • بۇگىن، 07:52

3ZHAŃAÁDET چەللەندجى

قوعام • بۇگىن، 07:42

ءومىردىڭ جالىنان ۇستاعان...

رۋحانيات • بۇگىن، 07:39

احاڭدى الاڭداتقان حلۋدوۆ

تانىم • بۇگىن، 07:35

قيال قۇشاعىنداعى ايشا

قوعام • بۇگىن، 07:23

ۇقساس جاڭالىقتار