باعدارلامالار • 31 شىلدە، 2020

«5-10-20»: نەسيە بەرۋ باستالدى

1360 رەت كورسەتىلدى

بيىل 11 مامىردا توتەنشە جاعداي جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «5-10-20» تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىن باستاۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەنى ءمالىم.

 

17 مىڭعا جۋىق زايم بەرىلەدى

باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا ىلە-شالا 390 ملرد تەڭگە قاراستىرىلىپ، ونىڭ 210 ملرد تەڭگەسى «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» ارقىلى يگەرىلەتىن بولعان. اتالعان بانك باسشىسى ءلاززات يبراگيموۆا وسى قارجىنىڭ العاشقى ترانشى بانككە تۇسكەنى تۋرالى جانە باسقا دا ماسەلەلەر جايلى «Egemen Qazaqstanǵa» حابارلادى.

– 90 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى العاشقى ترانش بانككە 27 شىلدە، ياعني دۇيسەنبى كۇنى كەلىپ ءتۇستى. وسىعان بايلانىستى، اكىمدىكتەر سالعان نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي بويىنشا بۇعان دەيىن ماقۇلداۋ العان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردا تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعان ازاماتتارعا نەسيە بەرىلە باستادى، – دەدى ءلاززات يبراگيموۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا، كەلەسى اپتادان باستاپ بانك 1990 جىلداردان 2009 جىلعا دەيىنگى ارالىقتا اكىمدىكتەردىڭ كەزەگىندە تۇرعان العاشقى 20 مىڭ ادامعا شاقىرتۋ جىبەرەدى. ولاردىڭ 6 مىڭعا جۋىعى – قازىرگى تاڭدا بانك سالىمشىسى. وسى 6 مىڭ ادامعا بانك SMS حابارلاما جولداۋعا ءتيىس. ال اكىمدىك كەزەگىندەگى قالعان 14 مىڭ ازاماتتىڭ بايلانىس اقپاراتىن انىقتاۋ ءۇشىن بانك ءوزىنىڭ www.hcsbk.kz رەسمي سايتىندا جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ولاردىڭ ءتىزىمى كورسەتىلگەن حابارلاما جاريالاۋدى جوس­پارلاپ وتىر.

90 ملرد تەڭگە قانشا ۋاقىت ىشىندە يگەرىلەدى؟ بۇل ساۋالعا «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق باسقارما توراعاسى:

– قاراجاتتىڭ يگەرىلۋى ال­عاشقى تۇرعىن ءۇي نارىعىن­داعى ۇسىنىسقا بايلانىستى. ءبىز «5-10-20» باعىتى بويىنشا باس­پانا الۋعا بولاتىن تۇرعىن ءۇي نىساندارى جايلى اقپاراتتى جاريالاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. سونداي-اق قۇرىلىس كوم­پا­نيالارىنىڭ نومىرلەرى دە كور­سەتىلەدى. قاراجاتتىڭ ەندىگى كەزەكتە اۋدا­رىلاتىن بولىگى، ياعني قالعان 120 ملرد تەڭگە العاشقى ترانش يگەرىلىپ بولعاننان كەيىن تۇسەدى، – دەدى.

ءلاززات يبراگيموۆا اتاپ وت­كەندەي، جالپى «5-10-20» باع­دارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماق­ساتىنا بولىنگەن 210 ملرد تەڭگە اياسىندا شامامەن 17 مىڭعا جۋىق زايم بەرۋ جوسپارلانعان.

جالپى، كەزەكتە تۇرعان ادامداردى ىرىكتەۋدىڭ نەگىزگى قاعيداسى – جاريالىلىق. بۇل «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى سياقتى نەسيە العاندار ءتىزىمىن جاريالاۋ ارقىلى جۇزەگە اسپاق.

ىرىكتەۋدىڭ ەكىنشى قاعيداسى – جەر-جەردەگى اكىمدىكتەردىڭ باس­پانا كەزەگىنە تۇرعان ادام­داردىڭ تەڭدىگى. ياعني ادامدار باعدارلاماعا كەزەككە تۇرعان جىلىنا بايلانىستى شاقىرىلادى. نەعۇرلىم ەرتەرەك تۇر­عاندار سوعۇرلىم ەرتە شاقى­رىلادى.

باعدارلامانىڭ نەگىزگى شارتتارى: ازاماتتىڭ جەكە باسپاناسى بولماۋى كەرەك; باسپانا كەزەگىندە تۇرۋعا ءتيىس; «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىندەگى» دەپوزيتىندە پاتەر قۇنىنىڭ 10 پايىزى كولەمىندە جيناعى بولۋ كەرەك. نەسيە 20 جىل مەرزىمگە 5 پايىزدىق ۇستەمەمەن بەرىلەدى. پاتەر باعاسى نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالالارىندا 18 ملن تەڭگەدەن اسپاۋعا ءتيىس. اتىراۋ، اقتاۋ، اقتوبە، شىمكەنت، تۇر­كىستان جانە قاراعاندى قالا­لا­رىندا ەڭ جوعارى شەكتى مەجە 15 ملن تەڭگە دەپ بەلگىلەندى.

 

يپوتەكا نارىعىن دامىتقان دۇرىس

«5-10-20» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى وپەراتورى «بايتەرەك» حول­دينگى ەكەنىن ايتا كەتەيىك. حول­دينگ باسشىسى ايدار ءارىپ­حانوۆ:

– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ءبىز سينگاپۋردىڭ Housing and Development Board مودەلى بويىنشا ءۇش ەنشى­لەس ۇيىمدى – بايتەرەك دەۆە­لوپمەنت، قازاقستاندىق يپو­تەكالىق كومپانيا جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا كەپىلدىك بەرۋ قورىن بىرىكتىرۋ ارقىلى تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارى سالاسىندا بىرىڭعاي وپەراتور قۇرۋ بويىن­شا جۇمىس جۇرگىزۋدەمىز. پرە­زيدەنت تاپسىرماسىمەن، جىل سوڭىنا دەيىن «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ» نەگىزىندە «وتباسى بانكى» قۇرى­لادى، ول تۇرعىن ءۇيدى ەسەپكە الۋ، كەزەككە قويۋ جانە تاراتۋ­دى ورتالىقتاندىرا وتىرىپ جۇزەگە اسىرادى. وعان قول جەت­كىزۋ ءۇشىن كەزەكتە تۇرۋ جۇيە­سىن اكىم­دىكتەردەن الىپ، باس­پاناسى جوق وتباسىلار ءۇشىن ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن «وتباسى بانكىنە» بەرۋ جوسپارلانۋدا. «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ» جەكە تۇلعالاردىڭ مەملەكەتتىك دەرەكتەر بازاسىنا تولىق قولجەتىمدىلىگىن ۇسىنۋ جوسپارلانۋدا، – دەدى.

ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ حا­­بار­لاۋىنشا، بيىلعى ماۋسىم ايىندا جاڭادان سالىنعان تۇر­عىن ۇيلەردەگى پاتەردىڭ شارشى مەترىنىڭ ورتاشا باعاسى 298،4 مىڭ تەڭگە بولدى. بۇل بىلتىرعى باعادان 5 پايىزعا جوعارى. ەلىمىزدە 2010 جىلمەن سالىستىرعاندا پاتەر 10 ەسە قىمباتتاپتى. رەسپۋبليكا بو­يىنشا ەڭ جوعارعى كورسەتكىش ەلورداعا تيەسىلى، شارشى مەتردىڭ قۇنى ماۋسىم ايىندا 373،3 مىڭ تەڭگەگە جەتتى. الماتى، شىمكەنت، اقتاۋ، اتىراۋ قالالارىندا دا جاڭا ۇيلەردىڭ شارشى مەترى 340-357 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا. پاتەر باعاسى سالىستىرمالى تۇردە ارزان قالالاردىڭ سو­ڭىن پەتروپاۆل، سەمەي، تال­دى­قورعان، تاراز قالالارى تۇ­يىن­دەيدى. ساراپشىلاردىڭ پا­يىم­داۋىنشا، جىلجىماي­تىن م ۇلىك نارىعىنداعى با­عا­نىڭ قۇبىلۋىنا «5-10-20» باعدارلاماسىنىڭ اسەرى بولا قويمايدى. 2018 جىلى «7-20-25» باعدارلاماسى قولعا الىنعان كەزدە باعا ارزاندايدى دەگەن بولجامدار جاسالىپ، كەيىن ونىڭ جاڭساق بولجام ەكەنى انىقتالعان-دى. بۇل جولى دا سولاي بولماق.

ەكىنشىدەن، رەسپۋبليكا­ بو­يىنشا جىلجىمايتىن مۇ­لىك سالۋ قارقىنى ەلدەگى دە­موو­گرافيانىڭ قارقىنىنان بىر­­نەشە جىلعا قالىپ كەلەدى. باسپانا باعدارلامالارى بويىنشا سالىنىپ جاتقان پاتەرلەر سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتە الماۋى مۇمكىن. قۇرىلىس ماتەريالدارى نارىعىنداعى احۋال دا شارشى مەتردىڭ قىمباتتاۋىنا اسەر ەتىپ تۇر.

قالاي بولعاندا دا، ەلىمىزدە يپوتەكا نارىعىنىڭ الەۋەتى، ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك احۋالعا تيگىزەتىن وڭ اسەرى زور. قا­زاقستان قۇرىلىس سالۋشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ۆلاديمير بوريسوۆ وسىلاي دەيدى.

– بۇعان دەيىنگى داعدارىستار كەزىندە كوپتەگەن ەلدىڭ ۇكى­مەت­تەرى ءبىرىنشى كەزەكتە ءىرى بيز­­نەسكە قولداۋ كورسەتكەن-ءدى. قا­زىرگى تاڭدا ەكونوميكاعا مۋل­­تيپليكاتيۆتى اسەر بەرەتىن سەكتورلاردى قولداۋعا باسىمدىق بە­رىلۋدە. قۇرىلىس سەكتورى وسىن­داي سالا دەۋگە بولادى. ءتۇرلى يپو­تەكالىق باعدارلامالارعا قا­تى­سۋعا مۇمكىندىك العان ازاماتتار اقشاسىن جاستىقتىڭ استىنا تىقپاي، باسپانا جاعدايىن جاق­سارتۋعا جۇمسايدى. تۇرعىن ۇيگە دەگەن سۇرانىس ارتسا، ءىجو-ءنىڭ 6،5 پايىزىن بەرىپ وتىرعان قۇرىلىس سالاسى داميدى، – دەيدى ول.

ال قۇرىلىستى دامىتۋ ءۇشىن يپوتەكا نارىعىنىڭ اۋقى­مىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان جۇ­مىستار جاسالعانى ءجون. بۇل ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە باستاپقى سالىمدى تومەندەتۋ كەرەك. سو­نىمەن قاتار بانكتەر باس­پانا نەسيەسىنىڭ پايىزدىق مول­شەرلەمەسىن تومەندەتكەنى ءجون. ەلىمىزدە بۇل باعىتتاعى جۇ­مىستار باستالدى دەۋگە دە بولادى. بۇعان دەيىن ەڭ تومەنگى پايىزدىق مولشەرلەمە 7 پايىز بولسا، «5-10-20» باعدارلاماسى بويىنشا ول 5 پايىزعا دەيىن ازايدى. ياعني بۇل باعدارلاما حالىقتى باسپانامەن قامتۋعا عانا ەمەس، قۇرىلىس سەكتورىنا دا وڭ ىقپالىن تيگىزۋگە ءتيىس.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار