قوعام • 30 شىلدە، 2020

قۇربان ايت – ۇلىق مەرەكە

86 رەت كورسەتىلدى

يسلام دىنىندە قاستەرلى ەكى مەرەكە بولسا، سونىڭ بىرەگەيى جانە ۇلىعى – قۇربان ايت. بۇل مەرەكەنىڭ نەگىزى سوناۋ پايعامبارلار اتاسى سانالاتىن يبراھيم پايعامباردىڭ اۋلەتىنەن باستاۋ الادى. تاريح مەن تاعلىمدى ۇشتاستىرعان قاسيەتتى مەرەكەنىڭ قۇندىلىعى دا تەرەڭدە جاتىر.

بارشا مۇسىلمان جاماعاتىنا ورتاق مەرەكەنىڭ ماڭىزى ەرەكشە. 3 كۇنگە سوزىلعان بۇل ايتتا مۇسىلماندار ءبىر بىرىمەن جاقىنداسىپ، جانجالداسقاندار تاتۋلاسىپ، مۇقتاج جاندارعا قول ۇشىن بەرىپ، مەيىرىم مەن ىزگىلىك ناسيحاتتالادى.

دەربەستىككە قول جەتكىزگەننەن بەرى ەلىمىز الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعىنان جاڭعىرۋىمەن قاتار، رۋحاني جانە مادەني ورەمىز دە كوتەرىلىپ كەلەدى. وسىنىڭ دالەلى رەتىندە تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ قولداۋىمەن مۇسىلمانداردىڭ ۇلىق مەرەكەلەرى ءاردايىم جوعارى دەڭگەيدە اتالىپ وتىلۋدە.  سوڭعى جىلدارى قازاق مۇسىلماندارىنىڭ تالاپ-تىلەگى ەسكەرىلىپ، قۇربان ايت ۇلتتىق مەرەكەلەردىڭ مارتەبەسىنە كوتەرىلىپ، بۇل ءدىني مەيرام مەملەكەتتىك دەڭگەيدە تويلانۋدا. وسىنداي پاراساتتى باستاما حالىقتىڭ اراسىندا دوستىق مەن بىرلىك بەكي تۇسۋگە سەپتىگىن تيگىزۋدە. ءبىز مۇنى ءداستۇرلى ءدىنىمىز يسلامعا كورسەتىلگەن اسا زور قۇرمەت دەپ بىلەمىز.

قۇربان ايتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – اللا رازىلىعى ءۇشىن قۇرباندىققا مال شالۋ. بۇل مەرەكە قارساڭىندا ميلليونداعان مۇسىلماندار ارافات جازىعىندا قۇلشىلىق ەتىپ، دۇعا وقيدى. الايدا، بيىل الەمدى دۇرلىكتىرگەن COVID-19 دەرتىنىڭ سالدارىنان قاجىلىق ماۋسىمى شەكتەلگەن بولاتىن. وسىعان بايلانىسى ساۋد ارابيا عۇلامالار كەڭەسى ادامنىڭ جانىن ساقتاۋ بارىنەن دە ماڭىزدى ەكەنىن العا تارتىپ، اۋىر بولسا دا قاجىلىققا سىرتتان مۇسىلمانداردى قابىلداماۋ تۋراسىندا شەشىم قابىلداعان. قالاي دەگەندە دە مۇنداي كەلەڭسىزدىكتەر ايتۋلى مەرەكەنى باسقا قىرىنان جان-جاقتى ۇلىقتاۋعا كەدەرگى بولا المايدى.

"قۇربان" ءسوزى اراب تىلىندە "جاقىنداۋ" دەگەندى بىلدىرەدى، ياعني جاساعان ساۋاپ ىستەر ارقىلى جۇرەكتى تازارتىپ، اللاعا جاقىنداي ءتۇسۋ. ال ءدىني تەرميندىك ماعىناسى "شارتتارىمەن ساناسا وتىرىپ، قۇلشىلىق نيەتىمەن مال باۋىزداۋ" دەگەنگە سايادى.  قۇربان ايتتا قۇرباندىققا مال شالۋ — حانافي ءمازھابىندا شاماسى جەتكەندەرگە عانا ءۋاجىپ، ياعني مىندەت.

ەڭ الدىمەن قۇرباندىق شالۋدىڭ ءمانىسىنىڭ كەڭدىگىن ۇعىنۋ ءۇشىن ءدىننىڭ نە ەكەنىن، قۇلشىلىقتىڭ نە ءۇشىن جاسالاتىنىن جاقسى بىلگەن ءجون. قۇربان شالۋ – اللاعا جاقىن بولۋ ءۇشىن، كۇنالار كەشىرىلۋ ءۇشىن، شۇكىر ەتۋ ءۇشىن جاسالۋى مىندەتتى. 

قۇربان ايت - قۇرباندىق شالۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. وندا ادامنىڭ ىشكى نيەتى، شىن پەيىلى، تاقۋالىعى، باسقالارعا جاناشىرلىعى تارازىعا تۇسەدى. سونداي-اق پەندەنىڭ پەندەشىلىگى مەن مارتتىگى، ساراڭدىعى مەن جومارتتىعى دا سىنالادى. بارشا مۇسىلمان جۇرتشىلىعىن ءبىر-بىرىنە جاناشىر بولۋعا، قامقورلىق جاساۋعا ، ءوزارا مەيىرىمدى بولۋعا شاقىرادى. قالىپتاسقان احۋالعا بايلانىستى، بيىلعى مەرەكەدە ءبىراز شەكتەۋلەر بار. دەگەنمەن، ءار وتباسى ءوز  شاڭىراعىندا مەرەكەنى اتاپ وتۋگە بولادى.

ەلىمىزدە كەز كەلگەن ءدىني مەرەكەنى جوعارى دەڭگەيدە اتاپ وتۋگە بارلىق جاعداي جاسالعان. كوپۇلتتى مەملەكەتتىڭ ۇستانىمى ءدىن وكىلدەرىنە ەركىندىك بەرگەن. اركىم ءوز ءدىنىن ەركىن ناسيحاتتاۋعا، ونىڭ قاعيدالارىن وقىتۋعا جانە مەرەكەلەرىن تويلاۋعا تولىققاندى مۇمكىندىك بەرىلگەن. بۇل ءوز كەزەگىندە قازاقستاننىڭ ەرەكشە مودەلى دەسە بولادى.    

قازاقستاندا باسىم كوپشىلىك حالىق يسلام وكىلدەرى بولعاندىقتان، ونىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋ تەك ءبىزدىڭ قولىمىزدا. يسلام ادىلەت پەن مەيىرىمدىلىككە نەگىزدەلگەن قوعامنىڭ ۇيىتقىسى بولىپ سانالادى.

قازاقستان ەلدەگى يسلامنىڭ ورنىن دارالاي وتىرىپ، شەتەلدىك يسلام وكىلدەرىمەن دە ىنتىماقتاسىپ جۇمىس ىستەيدى. ماسەلەن، 2003 جىلدان بەرى 6 مارتە وتكىزىلگەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ  سەزى بارىسىندا يسلام ءدىنى تاراپىنان ەگيپەت، ءۇندىستان، يندونەزيا، تۇركيا، يران، ليۆيا، ءباا، كۋۆەيت، قىتاي، رەسەي، قىرعىزستان، اقش، ساۋد ارابياسى جانە پاكىستان ەلدەرىنەن ءال-ازحار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جوعارعى يمامى شەيح مۇحاممەد سايد تانتاۋي، بۇكىلالەمدىك يسلام ليگاسىنىڭ باس حاتشىسى شەيح ابداللا بەن ابدەل مۋحسين ات-تۋركي جانە بۇكىلالەمدىك يسلامدى ۋاعىزداۋ قاۋىمداستىعىنىڭ باس حاتشىسى مۇحاممەد احماد اش-شاريف سىندى بەلگىلى ءدىن تۇلعالارى قاتىستى. سەزدىڭ دوڭگەلەك ۇستەلى يسلامنىڭ ءىرى اعىمدارى ليدەرلەرى مەن وكىلدەرىن، مەملەكەتتەردىڭ ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستارىنا، ساياسي ۇستانىمدارىنا قاراماستان قۇرمەتتى تۇلعالاردىڭ باسىن قوسىپ، دىنارالىق ديالوگ اياسىندا پىكىرلەرىمەن ءبولىسىپ، سۇحباتتاسۋعا 17 جىل اياسىندا مۇمكىندىك تۋدىرىپ كەلەدى.

الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى يگى باستامالارىن ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا 2019 جىلى ءساۋىر ايىندا اشىلعان كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى ن.نازارباۆ ورتالىعى دا ءبىر جىلدان ارتىق قىزمەتى اياسىندا يسلام ۇيىمدارى، ءدىني تۇلعالارمەن قارىم-قاتىناس ورناتىپ، بىرقاتار ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرىپ،  بىرلەسە جۇمىس ىستەپ كەلەدى.  

وسى ورايدا، كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى ن.نازارباەۆ ورتالىعى الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرى سەزى مەن حاتشىلىعىنىڭ قاتىسۋشىلارىن، سونداي-اق بارلىق ورتالىق  سەرىكتەستەرىن قۇربان ايت مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ، كۇللى مۇسىلمان قاۋىمى مەن الەم حالقىنا ىندەتتەن اماندىق، بەكەم بىرلىك، سابىرلىق پەن جارقىن بولاشاق تىلەيدى.

التاي ابيبۋللاەۆ،

"كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى  ن.نازارباەۆ ورتالىعى" كەاق باسقارما توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار

جارىس پەن تابىس

ەكونوميكا • بۇگىن، 00:00

اقىلدىڭ ازابى

تاريح • كەشە

مەيرامحانالار جانە پاندەميا

كوروناۆيرۋس • كەشە

جۇرت جاعاجاي ىزدەپ ءجۇر

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار