الماتىدا №7 قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحانادا گەموفيليا ورتالىعى اشىلدى
گەموفيليا – بۇل تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋ ءتۇرى. كوبىنە ول كەسەلمەن ەر بالالار اۋىرادى, قىزداردا سيرەك جاعدايدا گەموفيليانىڭ س ءتۇرى كەزدەسەدى. گەموفيليا زەرتحانالىق ادىستەر, ياعني قان قويىرتپالىعىنىڭ فاكتورلار سانى ارقىلى انىقتالادى.
الماتىدا №7 قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحانادا گەموفيليا ورتالىعى اشىلدى
گەموفيليا – بۇل تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋ ءتۇرى. كوبىنە ول كەسەلمەن ەر بالالار اۋىرادى, قىزداردا سيرەك جاعدايدا گەموفيليانىڭ س ءتۇرى كەزدەسەدى. گەموفيليا زەرتحانالىق ادىستەر, ياعني قان قويىرتپالىعىنىڭ فاكتورلار سانى ارقىلى انىقتالادى.
سوڭعى جىلدارى جۇرگىزىلگەن ستاتيستيكا بويىنشا الەمدە گەموفيليامەن 400 مىڭنان استام ادام اۋىرادى ەكەن. قازاقستاندا 771 ادام ەسەپتە تۇرسا, ونىڭ 284-ءى ەرەسەكتەر. الماتى قالاسىندا 69 ەرەسەك, وتىزعا جۋىق بالا تىركەلگەن. ەگەر بۇرىنعى جىلدارى اۋىرعان بالالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى اۋرۋ سالدارىنان ەرتە كوز جۇماتىن بولسا, قازىرگى كەزدە مەديتسينانىڭ مۇمكىندىگى ارتقان. زامان تالابىنا ساي مەديتسينا مەكەمەلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەمدەۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن يگەرىپ ەنگىزىپ وتىر. جەتكىلىكتى مولشەردە مەديكامەنتوزدى پرەپاراتتاردى قابىلداۋ جانە ناۋقاستى ساپالى ەمدەگەن جاعدايدا بۇل دەرتكە ۇشىراعان ادامدار قالىپتى ءومىر سۇرەدى.
بۇگىنگە دەيىن وسى قاۋىپتى دەرتتى ەمدەيتىن ءدارى-دارمەك تابىلماعانىمەن, اۋرۋ اعىمىن باقىلايتىن قۇرالدار ازىرلەندى. دەنساۋلىعى مىقتى ادامداردىڭ قانىنان پلازمالار دايىندالىپ, قان اعۋىن توقتاتاتىن ارنايى كونتسەنتراتتار جاسالادى. ەگەر, بۇرىن تۇقىمدارىندا گەموفيليانىڭ بار ەكەندىگىن ايەلدەردىڭ جۇكتىلىگى كەزىندە انىقتاۋ مۇمكىن بولماسا, قازىرگى كەزدە دارىگەرلەر جۇكتىلىكتىڭ ءبىرىنشى تريمەسترىندە ۇرپاققا اۋرۋدىڭ جۇققان-جۇقپاعاندىعىن انىقتاۋ مۇمكىندىگىنە قول جەتكىزىپ وتىر. ەگەر, وسى ۋاقىتقا دەيىن گەموفيليامەن اۋىرعان جاندار ورتا ەسەپپەن 35 جاسقا دەيىن ءومىر سۇرسە, جاڭا مەديكامەنتتەردىڭ كومەگىمەن ولاردىڭ ءومىرىن بىرنەشە ون جىلعا ۇزارتۋعا بولادى.
گەموفيليا ورتالىعىنىڭ اشىلۋ ءراسىمىنە قاتىسقان الماتى قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جانات قاجىمجانوۆانىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ورتالىق وتە قاجەت.
– گەموفيليامەن اۋىراتىن بالالارعا №2 قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىندا وتىز ورىندىق بولىمشە اشتىق, – دەدى شاھاردىڭ باس دارىگەرى. – گەموفيليا – وتە كۇردەلى, ەڭ قيىن ءارى ەمدەلمەيتىن كەسەل بولعاندىقتان, وسى اۋرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن كوتەرىپ ءجۇرگەن قازاقستاندا گەموفيليامەن اۋىراتىن ناۋقاس-مۇگەدەكتەردىڭ قوعامدىق ۇيىمىنا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز. بۇل جەردە وسىنداي جاۋاپتى ىسكە مۇرىندىق بولىپ, ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا كۇش سالعان №7 قالالىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى بولات بايماحانوۆتىڭ دا ەڭبەگىن اتاپ وتكىم كەلەدى. مۇندا قالاداعى وسى سالاداعى ەڭ بىلىكتى, كاسىبي دارىگەرلەر قىزمەت كورسەتەدى.
ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم – گەموفيليامەن اۋىراتىن ناۋقاس-مۇگەدەكتەر قاۋىمداستىعى بىرىككەن بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى تامارا رىبالوۆا دا ءوز قۋانىشىمەن ءبولىستى. ايتا كەتۋ كەرەك, بيىل قاۋىمداستىقتىڭ جۇمىس ىستەي باستاعانىنا ون جىل تولىپ وتىر.
– مەنىڭ ۇلىم ءتورت جاسىنان وسى اۋىر دەرتپەن اۋىردى, قازىر 42 جاستا, – دەدى تامارا گريگورەۆنا. – بىزدەرگە وتە قيىن بولدى. بالام تالاي رەت ءولىم اۋزىنان قالدى. قازىر بىزدەرگە كورسەتىلىپ جاتقان جاعداي ەۋروپالىق ەلدەردەگى جاعدايمەن بىردەي. قازىر قازاقستان گەموفيليا اۋرۋىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ءدارى-دامەكپەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە بۇكىل تمد ەلدەرىن, ونىڭ ىشىندە رەسەيدى, ءتىپتى, فرانتسيا مەن گەرمانيانى باسىپ وزىپ, شۆەتسيامەن تەڭەسىپ وتىر.
شىنىندا دا, ءتورايىمنىڭ گەموفيليامەن اۋىراتىن ناۋقاستارعا سىڭىرگەن ەڭبەگى وراسان. تامارا گريگورەۆنا 2003 جىلى پرەزيدەنتتىڭ اتىنا حات جازىپ, جاعدايدى تولىق تۇسىندىرەدى. سودان 2003 جىلى 12 جەلتوقساندا ۇكىمەتتىڭ گەموفيليامەن اۋىراتىن بالالارعا بيۋدجەتتەن 270 ملن. تەڭگە قارجى ءبولۋ تۋرالى قاۋلىسى شىعادى. سودان كەيىن بۇل اۋرۋدىڭ كۇردەلىلىگىن, ولارعا ەرەكشە جاعداي, كۇتىم قاجەتتىگىن ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا دارىگەرلەر كونفەرەنتسياسى وتكىزىلدى. قاۋىمداستىق ودان كەيىن ەرەسەكتەرگە اقشا ءبولۋ ماسەلەسىن كوتەردى. وسىنداي تالپىنىستاردىڭ ناتيجەسىندە ۇكىمەت, بۇگىندە وسى ماقساتقا جىل سايىن 8 ملرد. تەڭگە ءبولىپ وتىر.
ورتالىق – الماتى قالاسى ءۇشىن عانا ەمەس, رەسپۋبليكا بويىنشا بىردەن-ءبىر بىرەگەي ەمدەۋ ورنى. مۇندا ناۋقاستاردىڭ كىتاپشاسىن مۇراعاتتان تەز تاۋىپ, باقىلاۋدا ۇستاۋعا ءمۇمكىندىك بار. كۇندىزگى ستاتسيونار وزدەرىن ەركىن سەزىنىپ, كەشكە ۇيلەرىندە, وتباسى-وشاق قاسىندا بولۋىنا ىڭعايلى. اۋرۋحانا ءبىرىڭعاي ۇلتتىق جۇيە بويىنشا جۇمىس ىستەيتىندىكتەن, رەسپۋبليكانىڭ كەز كەلگەن تۇرعىنى كلينيكانىڭ قىزمەتىن تەگىن پايدالانا الادى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, اتالمىش اۋرۋحانا بازاسىندا وسىدان ءۇش اي بۇرىن كۇردەلى وتا – اعزا اۋىستىرۋ ورتالىعى اشىلعان-دى. جانات كاكىمسەيىتقىزىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل اۋرۋحانا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيانى يگەرۋ باعىتىندا ءساتتى قادامدار جاساۋدا.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
