وسى اۋىلدا جاستار تاربيەسىنە, رۋحاني قۇندىلىقتى قادىرلەۋگە ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان عابدۋللا ءىززاتوۆ دەگەن ازامات تۇرادى. «ورىنبەت يشان» مەشىتىنىڭ باس يمامى عابدۋللا ءىنايات ۇلى – ەلى ءۇشىن ات ۇستىنەن تۇسپەگەن جولبارىس جۇرەكتى جانقوجا باتىردىڭ ءپىرى بولعان دارمەنقۇل يشاننىڭ ۇرپاعى. قازىر ونىڭ قولىندا كەزىندە باباسىنا باتىر سىيعا تارتقان قىلىش ساقتالىپ تۇر.
ەل اۋزىنان جەتكەن دەرەكتەردە ەلىن جاۋعا تالاتپايمىن دەپ جەتپىس جىل ات ارقاسىنان تۇسپەگەن جانقوجا باتىردىڭ سەنىمدى سەرىگىنىڭ ءبىرى سايەكە يشان بولعانى ايتىلادى. كەيىن سايەكە حاننىڭ شاقىرۋىمەن حيۋاعا اتتانىپ, قازىرەت لاۋازىمىن يەلەنىپ, ورنىنا دارمەنقۇل يشاندى قالدىرادى. دارمەنقۇل بابا دا باتىردىڭ قاسىندا 40 جىلعا تارتا ءجۇرىپتى. بەس ۋاقىت نامازىن قازا قىلماعان باتىر يشاننىڭ باتاسىن الماي جاۋعا شاپپاعان دەسەدى.
پاتشالىق رەسەي دەندەي ەنە باستاعان تۇستا جانقوجا باتىرعا حيۋا حانىنان جاۋشى جەتىپتى. ءبىراز تارتۋ-تارالعى ارقالاي كەلگەن ول جايعاسىپ بولعان سوڭ «باتىر ورىستارعا قارسى عازاۋات باستاسا, قولداۋعا ءبىز دايىنبىز» دەگەن حانىنىڭ قولقاسىن جەتكىزسە كەرەك.
يشاننىڭ ۇرپاعى عابدۋللا ءىززاتوۆ ەل اۋزىندا ساقتالعان وسى وقيعا جايلى مىناداي ءبىر قىزىق دەرەك ايتتى.
– باتىر حاننىڭ سالەمىن جەتكىزگەن جانعا پىرىمەن اقىلداساتىنىن ايتىپ, ءسال مۇرسات سۇرايدى. سوندا قۇران كىتاپ اشقان دارمەنقۇل يشان باتىرعا: «حاننىڭ بۇل تىلەگىن قۇپ الماعانىڭ ءجون-اۋ, ءدىنىمىز ءبىر بولسا دا ولار وسى جولى بۇعىپ قالىپ, ءبىزدى وققا بايلاعالى وتىر. شاريعاتتا سىيلىقتى قابىلداۋ بار, حادياسىن الىپ, ءوزىمىز حابار بەرەمىز دەپ شىعارىپ سالىڭىز» دەگەن اقىل قوسىپتى. ءپىرىنىڭ ايتقانىن قۇپ العان باتىر ەرتەسى جاۋشىلاردى جولعا سالسا كەرەك. حاننان كەلگەن تارتۋدىڭ اراسىندا اسىل تەمىردەن سوققان قوس قىلىش تا بار ەكەن. سونىڭ ءبىرىن باتىر الىپ, ەكىنشىسىن ۇستالاردىڭ ءپىرى ءداۋىت پايعامبار قولداسىن دەگەن نيەتپەن دارمەنقۇل يشانعا بەرىپتى, – دەيدى عابدۋللا ءىنايات ۇلى.
جانقوجانىڭ قازاسىنان كوپ كەيىن كوز جۇمعان يشاننىڭ قىلىشى ۇرپاقتارىندا قالسا كەرەك. سولاردىڭ ءبىرى وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارى وسى وڭىردە قىزىلدارعا قارسى وتكەن اساندار كوتەرىلىسىندە وسى قارۋدى ۇستاپ شىعىپتى. تولقۋ كۇشپەن باسىلىپ, كەڭەس وكىمەتىنىڭ ۇجىمداستىرۋ ساياساتىنا, ەسەپسىز الىم-سالىققا قارسى باس كوتەرگەندەر, ولارعا باس بولعان قوجا-مولدالار اياۋسىز جازالانا باستاعاندا يشاندار اۋلەتىنىڭ الدىن كورگەن مۇريتتەرى قىلىشتى ورتاسىنان سىندىرىپ, مۇقيات وراپ, كومىپ تاستاعان ەكەن. كەيىن زامان تۇزەلە باستاعاسىن قازىپ الىپ, قايتا جالعاتىپتى. قىلىشتىڭ وزدەرىندە بولۋىن قالاعانمەن دارمەنقۇل يشان تۇستەرىنە ەنىپ, «امانات زاتتى ۇرپاقتارىما قايتارىڭدار» دەگەن ايان بەرگەن دەسەدى. وسىلايشا, وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىنان كەيىن عانا, اراعا جۇزدەگەن جىلدار سالىپ قۇندى جادىگەر ءوز يەسىن تاپتى.
قىزىلوردا
