العا, «نۇر وتان»! العا, قازاقستان!
كەشە تاۋەلسىزدىك سارايىندا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەزەكتەن تىس حV سەزى بولىپ, ونىڭ جۇمىسىنا ەلباسى – پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.
سەزد جۇمىسىن پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باۋىرجان بايبەك اشىپ, جۇرگىزىپ وتىردى. قۇرمەتتى ارىپتەستەر, ەلىمىز ءوزىنىڭ دامۋىنداعى جاڭعىرۋ كەزەڭىنە اياق باستى, دەپ باستادى ول ءوزىنىڭ ءسوزىن. وسىدان ءبىر جىل بۇرىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جاريالاپ, ەلىمىزدىڭ الدىنا بارىنشا دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا ەنگىزۋ تۋرالى جاڭا مىندەت قويدى. سوندىقتان, جاڭا اسۋلاردى باعىندىرۋعا بەرەكە مەن بىرلىك, تاۋەلسىزدىككە جاڭاشا كوزقاراس, اشىقتىق پەن ىنتا كەرەك.
العا, «نۇر وتان»! العا, قازاقستان!
كەشە تاۋەلسىزدىك سارايىندا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەزەكتەنتىس حV سەزى بولىپ, ونىڭ جۇمىسىنا ەلباسى – پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.
سەزد جۇمىسىن پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باۋىرجان بايبەك اشىپ, جۇرگىزىپ وتىردى. قۇرمەتتى ارىپتەستەر, ەلىمىز ءوزىنىڭ دامۋىنداعى جاڭعىرۋ كەزەڭىنە اياق باستى, دەپ باستادى ول ءوزىنىڭ ءسوزىن. وسىدان ءبىر جىل بۇرىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جاريالاپ, ەلىمىزدىڭ الدىنا بارىنشا دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا ەنگىزۋ تۋرالى جاڭا مىندەت قويدى. سوندىقتان, جاڭا اسۋلاردى باعىندىرۋعا بەرەكە مەن بىرلىك, تاۋەلسىزدىككە جاڭاشا كوزقاراس, اشىقتىق پەن ىنتا كەرەك. از عانا ۋاقىت ىشىندە ەلىمىزدە اۋقىمدى رەفورمالار باستالدى. قوعامدىق باقىلاۋ, حالىق الدىنداعى ەسەپ بەرۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اشىقتىعى, ءوزىن ءوزى باسقارۋ جۇيەسى ايتارلىقتاي جەتىلدىرىلدى. حالىقتىق پارتيا رەتىندە ءبىز دە بۇل جۇمىستارعا بەلسەندى تۇردە قاتىسىپ, قىزمەتىمىزدى جاڭعىرتۋىمىز قاجەت. سول سەبەپتى پارتيا كوشباسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ جاڭا دوكتريناسى ازىرلەندى. قۇجاتتى ىشكى پارتيالىق تالقىلاۋدىڭ اياسىندا ساياسي كەڭەس, بيۋرو, ۇكىمەت جانە پارتيامىزدىڭ پارلامەنتتەگى فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى ەكى اي بويى الىس ايماقتارعا بارىپ, پارتيانىڭ باستاۋىش ۇيىمدارىنداعى مۇشەلەرىمەن كەزدەسىپ, تالقىلاۋلار وتكىزدى. بۇگىنگى سەزدە دوكتريناعا قاتىستى سوڭعى پىكىرلەر ايتىلىپ, پارتيانىڭ باستى قۇجاتى قابىلداناتىن بولادى. ءسويتىپ, پارتيامىزدىڭ ءححى عاسىرداعى ميسسياسى مەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋ اۋقىمىنداعى ءرولى ايقىندالادى.
ودان ءارى باۋىرجان بايبەك سەزگە 1194 دەلەگات قاتىسىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. سونىڭ ىشىندە پارلامەنت دەپۋتاتتارى, باسقا دا ساياسي پارتيالار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ باسشىلارى, مەملەكەتتىك ورگاندار, ۇلتتىق حولدينگتەر مەن كومپانيالاردىڭ, ديپلوماتيالىق كورپۋس پەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, باق باسشىلارى مەن وكىلدەرى قاتىسىپ وتىرعانىن ايتتى.
سەزدى باستاۋعا قاجەتتى كۆورۋم بار, سوندىقتان ونىڭ جۇمىسىن اشۋعا رۇقسات ەتىڭىزدەر, دەدى ول. وسى ۇسىنىس داۋىسقا قويىلىپ, ءبىراۋىزدان قابىلدانعان سوڭ سەزد جۇمىسى اشىق دەپ جاريالاندى.
مەملەكەتتىك ءانۇران ورىندالعان سوڭ سەزدىڭ جۇمىس ورگاندارى سايلاندى. وسىدان كەيىن ب.بايبەك سەزدە قارالاتىن كۇن ءتارتىبىن جاريالادى. ءبىرىنشى ماسەلە «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ساياسي دوكتريناسى تۋرالى; ەكىنشى ماسەلە پارتيا جارعىسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى; ءۇشىنشى ماسەلە پارتيانىڭ ساياسي كەڭەسىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى; ءتورتىنشى, پارتيانىڭ باقىلاۋ-تەكسەرۋ ورگاندارىنىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرالى. وسى كۇن تارتىبىنە ەشقانداي قوسىمشالار مەن وزگەرىستەر ۇسىنىلماعان سوڭ ول داۋىسقا قويىلىپ, بەكىتىلدى. ودان ءارى سويلەۋشىلەر رەگلامەنتى دە داۋىسقا سالۋ ادىسىمەن انىقتالدى. سونىمەن بىرگە, ماندات كوميسسياسىنا تۇسكەن حاتتامالار بويىنشا سايلانعان دەلەگاتتاردىڭ وكىلەتتىگى دە داۋىسقا قويۋ تارتىبىمەن بەكىتىلدى.
وسىدان كەيىن سەزد كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەردى قاراۋعا كوشتى. ب.بايبەك دوكترينانى ەكى اي بويى تالقىلاۋ بارىسىندا كوپتەگەن سىندارلى ۇسىنىستار ءتۇسىپ, ونىڭ ءبارى قارالىپ, قۇجاتتىڭ سوڭعى رەداكتسياسى سەزگە ۇسىنىلىپ وتىرعانىن ايتتى. كەشەگى سەكتسيالىق تالقىلاۋلاردا سەزدە سويلەۋ ءۇشىن بىرنەشە ادام بەلگىلەندى, دەي كەلىپ, پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى العاشقى ءسوزدى پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ توراعاسى نۇرلان ورازالينگە بەردى (قايراتكەر قالامگەردىڭ ءسوزى گازەتتىڭ بۇگىنگى نومىرىندە بولەك جاريالانىپ وتىر).
كەلەسى ءسوز كەزەگى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلى, پارتيا دوكتريناسىن ازىرلەۋ جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ مۇشەسى, ۇلتتىق, قوعامدىق «التىن جۇرەك» سىيلىعىن ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى جۇلدىز وماربەكوۆاعا بەرىلدى. بۇگىن سىزدەردىڭ الدارىڭىزدا ءسوز سويلەۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. مەن ون جىلدان استام ۋاقىت بويى قايىرىمدىلىق قورىندا جۇمىس ىستەيمىن. ءوز جۇمىسىمدا «جالعىز اعاش ورمان ەمەس» دەگەن ۇعىممەن ءجيى ۇشىراسامىن. بىراق سول جالعىز اعاش كوپ ادامدارعا سايا دا بولا الادى ەكەن. بۇگىنگى تاڭدا قايىرىمدىلىق سالاسىنداعى جوبامىز بۇكىلحالىقتىق قوزعالىسقا ۇلاستى, دەدى ول. ودان ءارى ج.وماربەكوۆا پارتيا دوكتريناسىنىڭ تالاپتارىنا توقتالا كەلىپ, ءوزىنىڭ ويىنشا «مىقتى ۇلت» دەگەنىمىز مەملەكەت دامۋى مەن وركەندەۋىنە ۇلەس قوسۋعا دايىن تۇراتىن جاۋاپتى ازاماتتاردىڭ ۇيىمى ەكەنىن ايتتى. سوندىقتان دا بارشامىز قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرماي, ءوز ءومىرىمىزدى جاقسارتۋعا ۇمتىلىپ, قازاقستاننىڭ وركەندەۋىنە بەلسەنە اتسالىسۋىمىز كەرەك. سايىپ كەلگەندە, مەملەكەتتىڭ جەتىستىگى ونىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ جەتىستىگىمەن ولشەنەدى, دەدى شەشەن. ءسوز سويلەۋشى كەلەسى كەزەكتە ءوز جوباسىنىڭ بارىسى تۋرالى اڭگىمەلەدى. سوڭعى ون جىلدا, دەدى ول, «التىن جۇرەكتى» ازاماتتارىمىز 100 ميلليارد تەڭگەنىڭ قايىرىمدىلىق كومەكتەرىن جاساپ, كوپتەگەن الەۋمەتتىك نىساندار سالدى. وسى جىلدىڭ وزىندە اقتوبە وبلىسىنىڭ قوبدا اۋدانىندا 350 ورىندىق بالاباقشا, الماتى وبلىسىنىڭ جىلاندى اۋىلىندا 650 ورىندىق مەكتەپ, سپورت كەشەنى, مادەنيەت ءۇيى بوي كوتەردى. ارينە, مۇنىڭ ءبارى ەل دامۋىنا قوسىلعان از عانا ۇلەس. دەگەنمەن, يگىلىكتى ءىستىڭ ۇلكەن-كىشىسى بولمايتىنىن نىق سەنىممەن ايتا الامىن. بولاشاقتىڭ كىلتى – بەرەكەلى بىرلىكپەن جاسالاتىن تىرلىكتە, دەدى ج.وماربەكوۆا.
سونداي-اق, ول ءوز باستامالارىن ىسكە اسىرۋدا پارتيادان بىرنەشە رەت كومەك سۇراپ, ۇنەمى قولداۋ كورىپ كەلگەنىن ىرزالىقپەن اتاپ ءوتتى. بيىلدىڭ وزىندە عانا ءبىز «نۇر وتاننىڭ» قولداۋىمەن جەتىم بالالار اراسىندا فۋتبولدان ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق چەمپيونات وتكىزدىك. وعان ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 115 بالا قاتىستى. جەڭىمپاز اتانعان «ەسىل» بالالار ءۇيى يسپانياعا اپاراتىن تۋريستىك جولدامانى جەڭىپ الىپ, اتاعى جەر جاراتىن «بارسەلونا» كلۋبىمەن كەزدەستى. وسىنداي باقىتقا يە بولعان بالعىنداردىڭ جۇزدەرى شاتتىقتان قالاي بال-بۇل جانعانىن كورسەڭىزدەر عوي. ەندى وسىنداعى كەيبىر جەتكىنشەكتەردى كاسىبي فۋتبول كلۋبتارى وزدەرىنە تارتۋعا تىرىسىپ ءجۇر, دەدى ول. ءسوزىنىڭ سوڭىندا شەشەن ءوز تاعدىرىمىزدى جاقسارتۋ ءوزىمىزدىڭ قولىمىزدا ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.
ءسوز سويلەۋشىگە العىس ايتقان ب.بايبەك ەندىگى كەزەكتى پارتيانىڭ ساياسي دوكتريناسىن ازىرلەۋ توبىنىڭ مۇشەسى, ءماجىلىس دەپۋتاتى ماۋلەن اشىمباەۆقا ۇسىندى. بۇگىنگى سەزدىڭ كۇن تارتىبىنە پارتيامىز ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلەلەر ەنىپ وتىر, دەپ باستادى ءسوزىن دەپۋتات. سولاردىڭ ءبىرى ءارى نەگىزگىسى – ەلباسىمىزدىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنگەن پارتيامىزدىڭ ساياسي دوكتريناسىنىڭ جوباسى. وندا ەلىمىزدىڭ ستراتەگيالىق مۇددەلەرى مەن پارتيامىزدىڭ ماقساتتارىنا قاتىستى ناقتى ءارى ايقىن باسىمدىقتار بەلگىلەنگەن. وسى سەزدە ول قابىلدانسا, ساياسي دوكترينانىڭ باستامالار مەن باعدارلامالارعا ارقاۋ بولاتىنى ءسوزسىز.
دوكترينانى پارتيانىڭ جاڭا دامۋ كەزەڭىنە جول اشادى دەۋگە تولىق نەگىز بار. سوندىقتان ول جايىنداعى ءبىر-ەكى ويىمدى ورتاعا سالسام, دەگەن دەپۋتات, بىرىنشىدەن, ونىڭ وتە ۋاقتىلى قابىلدانىپ وتىرعانىن اتاپ كورسەتتى. ەكىنشىدەن, وتە وزەكتى ماسەلەلەر قاراستىرىلعانىن جانە ونىڭ پارتيا كوشباسشىسىنىڭ ەل الدىنا الەمدەگى وزىق 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ سىندى ستراتەگيالىق مىندەتىمەن ساباقتاسىپ جاتقانىن ايتىپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى, ءبىز بارلىق مۇمكىندىكتەرىمىزدى, رەسۋرستارىمىزدى ەلىمىزدىڭ ساپالى دامۋىنا بۇرۋىمىز قاجەت. وعان جەتۋ ءۇشىن اۋقىمدى ينۆەستيتسيالار مەن ەكونوميكالىق وسىمدەر كەرەك. بۇل رەتتە ادامي فاكتورلار العا شىعادى. الەمدىك تاجىريبە كورسەتكەندەي, مۇنداي ماقساتتاردى بەلسەندى, ءورشىل ۇلتتار عانا ورىنداي الادى. ال ونداي ۇلتتى ءبىرىنشى كەزەكتە بىرلىكتى تۋ كوتەرگەن دۇنيەتانىمدىق كوزقاراستار جاسايدى. سوندىقتان, قوعامىمىزعا ادامزاتتىق تۇرعىدان قاراي الۋىمىز وتە ماڭىزدى. بۇل, تۇپتەپ كەلگەندە, مەملەكەتىمىزدى جاڭعىرتۋىمىزدىڭ باستى فاكتورى. دوكترينا وسى ماقسات ءۇشىن جۇمىس ىستەۋى ءتيىس, دەگەن ماۋلەن ساعاتحان ۇلى: «دوكترينانىڭ ەرەكشەلىگى نەدە؟» دەگەن ريتوريكالىق ساۋال تاستاپ بارىپ ويىن جالعاپ, ول ونىڭ يدەولوگيالىق قۇجات بولۋىندا دەپ ءتۇيدى.
وسىدان كەيىن ول ءوز ءسوزىن دوكتريناداعى زاڭ ۇستەمدىگى ماسەلەسىنە قاراي بۇردى. قۇقىقتىڭ ۇستەمدىگى, زاڭنىڭ ۇستەمدىگى حالىققا قىزمەت ەتۋىمەن قۇندى. جانە ونىڭ زاماناۋي اعىمعا ىلەسۋى ماڭىزدى, بۇل ورايدا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى جۇمىستارىن جالعاستىرا بەرەدى. ەگەر قۇجاتتى سەزد قولدايتىن بولسا, ءبىزدىڭ الدىمىزدا اتقارىلاتىن وراسان جۇمىستار تۇر. وسىلاي دەگەن شەشەن ءارى قاراي دوكترينانىڭ ساياسي تۇعىرنامالىق تۇرعىداعى جاڭالىعىن ءسوز ەتتى. ول – پارتيانى ورتالىقتاندىرۋ ماسەلەسى ەكەن. ورتالىقتانعان باعىت بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ ءمۇددەسىن كوزدەۋى ءتيىس, ال وسىنداي كوپتەگەن يگىلىكتى ماقساتتاردى, جوسپارلاردى جۇزەگە اسىرۋداعى باستى ماسەلە – توپتاسقاندىق. بۇل قۇجاتتا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇستانعان ساياساتى جازىلعان. ەلدى بىرىكتىرۋ, باسەكەگە قابىلەتتى مەملەكەت قۇرۋ – باستى ماقسات.
دەپۋتات سوزىنەن كەيىن كەلەسى رەتتە ميكروفون «ەركە نۇر» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى, ۇجىمداعى باستاۋىش پارتيا ۇيىمىنىڭ ءتورايىمى فاريدا مەرحاميتقىزىنا ۇسىنىلدى. «تاۋەلسىزدىك – بار باقىتتىڭ باستاۋى. جەر جۇزىندەگى بار قازاقتىڭ جۇرەگى قازاقستان دەپ سوعادى. قازاقتىڭ جەرۇيىعى – قازاقستان», دەپ تەبىرەنە ءسوز باستاعان, بيزنەستىڭ كورىگىن قىزدىرىپ جۇرگەن ىسكەر قىز قىتايدان اتامەكەنگە قونىس اۋدارعان العاشقى ورالمان جاستىڭ ءبىرى. تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە ەلگە ورالۋ باقىتىنا يە بولعان ميلليونداعان قانداستارىمىزدىڭ اتىنان وزىڭىزگە باسىمدى يەمىن, دەگەن ول ءارى قاراي ءوزىنىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى ەكەنىن ايتتى. قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, دەدى ول كەلەسى كەزەكتە پرەزيدەنتكە قاراپ. 1999 جىلى اسسامبلەيانىڭ «دوستىق ۇيىندە» ءبىر كورمە ءوتتى. وندا سىزگە گۇل ۇسىنعان مەنىڭ كىشكەنتاي ءسابيىمدى قولىڭىزعا كوتەرىپ, باتاڭىزدى بەرىپ ەدىڭىز. سول جولى ۇلتتىق كيىمدى تىگۋدى قولعا العان مەنىڭ جۇمىسىمدى دا جوعارى باعالاعانسىز. مۇمكىن, سول ءسىزدىڭ باتاڭىزدىڭ شاپاعاتى شىعار, 5-6 تىگىن ماشينەسىنەن باستاعان جۇمىسىم ءوسىپ-ءوندى. قۇدايعا شۇكىر دەيمىن, الدىمنان قيىندىقتار دا شىقتى, بىراق ۇلتتىق ونەرگە دەگەن تالپىنىسىم قيىنشىلىقتاردى جەڭۋگە كۇش-قۋات بەردى. بۇگىندە «ەركە نۇر» كومپانياسى كوپ باعىتتا جۇمىس ىستەيدى.
مۇقاعالي اقىننىڭ: «كۇپى كيگەن قازاقتىڭ قارا ولەڭىن, شەكپەن جاۋىپ وزىنە قايتارامىن», دەگەنىندەي, مەن دە قازاقتىڭ ۇلتتىق ونەرىن ساندىقتىڭ تۇبىندە جاتقان جەرىنەن الىپ شىعىپ, قايتا جاڭارتىپ, حالىقتىڭ وزىنە قايتارۋدامىن. ءسىز, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, «قازاقستان-2050» ستراتەگياڭىزدا ەكونوميكالىق كلاستەر باعىتىن دامىتۋدى جولعا قويۋ قاجەتتىگىن كورسەتتىڭىز. كاسىپكەر رەتىندەگى ارمانىم ءارى ۇسىنىسىم – ءجۇن-توقىما ءىسىن مىقتى ءبىر كلاستەرگە اينالدىرۋ ەدى. ويتكەنى, ءبىز ەرتە زاماننان ءجىپ ءيىرىپ, ءجۇن باسقان قازاقپىز عوي. اكەدەن بالاعا, شەشەدەن قىزعا بەرىلگەن قاسيەتتى كاسىپتى بۇگىنگى كۇننىڭ تالابىمەن حالقىمىزدىڭ يگىلىگىنە اينالدىرساق, دەگەن ونىڭ ويىن كوپشىلىك وتە جىلى قابىلدادى.
تاتيانا نوۆيكوۆا – سەزگە قاتىسۋشى جاس دەلەگاتتاردىڭ ءبىرى. ول قالالىق ءماسليحاتتىڭ جاس دەپۋتاتى ەكەن. قوستانايدان كەلگەن ت.نوۆيكوۆا ءوزى ءۇشىن وسى جىلدىڭ وتە ەرەكشە جىل ەكەندىگىن ايتۋمەن ءسوزىن باستاعان. مەن 23 جاسىمدا قوستاناي قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى اتاندىم. قالا تۇرعىندارى ماعان ۇلكەن سەنىم ارتتى, سوندىقتان قازىر ءوزىمدى تەك وتباسىم الدىندا عانا ەمەس, مىڭداعان سايلاۋشىلارىمنىڭ الدىندا دا جاۋاپكەرشىلىك يەسى رەتىندە سەزىنەمىن. مەن ولاردىڭ وزىمە ارتقان ءۇمىتىن اقتاۋىم قاجەت. وكرۋگىمدە 9 مىڭداي ادام ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ پروبلەمالارى, شەشىلمەگەن تۇيىندەرى مەن سان سالالى ساۋالدارى بار. قوعامدىق كۇندەلىكتى قابىلداۋلارىمىزعا ونداعان ادامدار كەلىپ, پارتيادان قولداۋ كۇتەدى. ولاردىڭ وسىلايشا بىزگە جۇگىنۋى ءماسليحاتتار جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتەدى. سوندىقتان دا مەن ءاربىر دەپۋتات جۇمىسىنىڭ باستى قاعيداتى – ناقتى ادامعا ناقتى كومەك بولۋى ءتيىس دەپ ۇعىنامىن, دەدى ول.
قالامىزداعى جاستار ساياساتىنىڭ كۋراتورى رەتىندە جاستاردى تولعانتاتىن ماسەلەلەردى بىلەمىن دەپ ايتا الامىن, دەپ جالعادى ءسوزىن جاس دەلەگات. ءبىرىنشى كەزەكتە ول – ساپالى ءبىلىم, جاقسى جۇمىس, قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي. «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ وكىلدەرى جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىندا جۇمىس ىستەپ, جاستاردىڭ مۇددەلەرى مەن قۇقىقتارىن قورعاۋدا. ماسەلەن, قوستاناي قالاسىندا جاس دەپۋتاتتار 70 پايىزدى قۇرايدى. ال ەلىمىز بويىنشا ول كورسەتكىش 3 پايىز شاماسىندا. ءبىز ءوز ەلىمىزدىڭ ادامدارىن ەركىن, زاڭى مەن داستۇرلەرىن قۇرمەتتەيتىن, قۇندىلىقتارىن ۇلىقتاپ ۇستاناتىن ازاماتتار رەتىندە كورگىمىز كەلەدى. وسى تۇرعىدا جاستار ساياساتىنا دوكترينادا باسىمدىق بەرىلۋى ءوزىن اقتايتىنى ءسوزسىز. بۇل قازاقستاننىڭ بولاشاقتاعى وراسان تابىسىنىڭ سارقىلماس كوزى. وسىلاي دەگەن شەشەن ءارى قاراي تازا قازاق تىلىندە: «قازاقستان – مەنىڭ جەرىم, مەنىڭ وتانىم. مەنىڭ ويىمشا, ءاربىر ازامات ۇلتىنا قاراماستان, ءوز ەلىنىڭ سالت-ءداستۇرى مەن ءتىلىن قۇرمەتتەۋى ءتيىس. ويتكەنى, ءتىل – حالىق قازىناسى», دەپ بارىپ, ويىن ءارى قاراي جالعاستىردى.
قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, بىلتىرعى جىلدىڭ قاراشا ايىندا ءسىز جاستار الدىنا ناقتى مىندەتتەر قويعان بولاتىنسىز. سوعان بايلانىستى مىڭداعان ادامدار قۇلاق اسىپ, قازىردىڭ وزىندە ولار «ءساتتى قادام», «جاستار – وتانعا», «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلامالارىن ورىنداۋدا. بۇل ءاربىر جاستىڭ جوعارى ماقساتتارعا ۇمتىلۋىنا ىقپال ەتەدى.
ماسەلەن, اۋىلدا مادەنيەت ءۇيى بولماسا دا ۇيىرمەلەر اشىپ, سەنبىلىكتەر وتكىزىپ, قاريالارعا, ارداگەرلەرگە كومەكتەسىپ, وسىنداي كىشىگىرىم قادامدار جاساۋ ارقىلى قوعامىمىزدىڭ ادامگەرشىلىك بەت-بەينەلەرى وزگەرە تۇسۋدە. بۇل – وتە ماڭىزدى. وسىنداي جاسالعان شارۋالاردان ەلىنىڭ قامىن ويلار ازاماتتار ءوسىپ شىعادى. مەنى اتا-انام دا وسىنداي باعىتتا تاربيەلەدى. مەن ءوزىمدى تۋعان قالامنىڭ پاتريوتى رەتىندە سەزىنىپ, ونىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە ءوز ۇلەسىمدى قوسسام دەيمىن, دەگەن ونىڭ ءسوزىنىڭ سوڭى قول شاپالاقتاۋعا ۇلاستى.
كەلەسى ءسوز قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ «وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى» اق پرەزيدەنتى قانات توسەكباەۆقا بەرىلدى. «مەملەكەت ەلگە قىزمەت ەتەدى» سەكتسياسى اياسىندا وتكەن تالقىلاۋ بارىسىندا وعان قاتىسۋشىلار مەملەكەتتىك ورگاندار قوعامعا قىزمەت كورسەتۋدى كۇشەيتىپ كەلەدى دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, دوكترينادا: «مەملەكەت ازاماتتاردىڭ مۇددەلەرىنە قىزمەت ەتۋگە باعىتتالاتىن بولادى», دەپ ناقتى جازىلعان. مۇنداي قاعيدا ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا جۇزەگە اسۋدا. تاۋەلسىزدىك العان جىلداردا تۇرعىندار تۇرمىس جاعدايىنىڭ ارتۋى قوعام تۇراقتىلىعىنىڭ, ونىڭ داعدارىستارعا توتەپ بەرۋىنىڭ كەپىلى بولدى. پارتيا بىرىزدىلىكپەن وسى باعىتتا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. تۇرعىنداردىڭ ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتىنە, الەۋمەتتىك جانە زەينەتاقى تولەمدەرىنە قولجەتىمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ «نۇر وتان» جۇمىسى تيىمدىلىگىنىڭ ولشەۋىشى بولىپ تابىلادى. جەمىستى الەۋمەتتىك ساياسات ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدى ارتتىرادى, دەدى ول.
ق.توسەكباەۆتىڭ پايىمىنشا, الەۋمەتتىك ساياسات ماسەلەسىندە بيلىك پەن حالىق تەڭ قۇقىقتى ارىپتەس رەتىندە ارەكەت ەتۋلەرى ءتيىس. تەك مەملەكەت, جۇمىس بەرۋشى جانە ازاماتتاردىڭ ءوزارا ىنتىماعى بولعاندا عانا جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلمەك. وسى ورايدا «وقجەتپەس» باستاۋىش پارتيا ۇيىمى تۇراقتى نەگىزدە تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك از قورعالعان جىگىنە اتاۋلى كومەك كورسەتىپ كەلە جاتىر ەكەن. ۇستىمىزدەگى جىلى اتالعان ۇيىم تۇرمىسى تومەن وتباسى بالالارىن مەكتەپكە دايىنداپ, وڭىرلىك بۇلدىرشىندەر ۇيلەرىنە دەمەۋشىلىك قولداۋ ۇيىمداستىرىپتى.
ءوز ارىپتەستەرىمىزبەن تاجىريبە الماسۋدامىز جانە وزگە دە كاسىپ يەلەرىن ادامدار مۇددەسىن ءبىرىنشى ورىنعا قويۋعا شاقىرامىز, دەپ ءسوزىن ساباقتاعان شەشەن بۇل اسىرەسە, بيۋدجەتتىك مەكەمەلەردە جۇمىس ىستەيتىندەر ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن باسا ايتتى. مەملەكەتتىڭ ازاماتتار الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن باعالاۋ دا وسى جۇمىستارعا نەگىزدەلەدى. جۇمىس تيىمدىلىگى – تۇرعىندار سەنىمىنىڭ باستى كەپىلى. وتكەن جىلى استانادا «ە-سكورايا» جوباسى ىسكە قوسىلدى. جەدەل كومەك كولىكتەرىن ءىر-تەلەفون, GPS-باعىتتاۋ جانە مەديتسينالىق انىقتامالىقپەن جابدىقتاۋ ارقىلى جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلگەن.
بىرىنشىدەن, قالانىڭ الىس اۋداندارىنا 15 مينۋت ىشىندە جەتىپ, مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ۋاقىتىن قىسقارتتىق; ەكىنشىدەن, رەسۋرستىق شىعىندار ازايدى; ۇشىنشىدەن, ونلاين رەجىمى ارقىلى اۋرۋحانالار مەن ەمحانالاردان كونسۋلتاتسيا الۋعا مۇمكىندىك تۋعىزدىق. توتەنشە جاعدايدا ءاربىر سەكۋند ادام تاعدىرىن شەشەرىن ەسكەرسەك, جوبا جاڭاشىلدىق رەتىندە جاڭا يدەيالار مەن شىعارماشىلىق قادامدار ارقىلى ادامدارعا ءومىر سىيلاۋعا بولاتىنىن كورسەتتى, دەي كەلە, ق.توسەكباەۆ «ە-سكورايا» قازاقستاندا پاتەنتتەلگەنىن ەرەكشە ماقتان تۇتاتىنىن ەرەكشە ماقتانىشپەن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتىمىزدە ازاماتتار ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان. تابىستى بولۋ ءار ادامنىڭ تەك كوزدەگەن ماقساتتارى مەن اڭساعان ارمانىنا جەتۋ جولىنداعى قاجىرلىلىعىنا بايلانىستى.
قىزىلوردا وبلىسى جاڭاقورعان اۋدانى سۋناق اتا اۋىلىنىڭ اكىمى ازيا قىستاۋباەۆاعا ءسوز بەرىلدى. ول «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ سەزىندە ءسوز سويلەۋ مۇمكىندىگىنە يە بولعانى ءۇشىن تاعدىرىنا ريزا ەكەنىن ەرەكشە تەبىرەنىسپەن جەتكىزدى. قاسيەتتى سىر توپىراعىنان, قازاق حاندىعىنىڭ ورتالىعى بولعان سىعاناق قالاسىنىڭ ورنىنا قونىستانعان سۋناق اتا اۋىلىنان كەلگەن شەشەن ءوزىنىڭ باسىنان وتكەن جايتپەن دە بولىسە كەتكەندى ءجون كوردى. ول تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى بۇكىل حالىق قيىندىق كوردى, دەدى. «جۇمىسسىز قالعان كەزىمدە ءسىز, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, تۇسىمە ەنىپ, قولىمدى الىپ, جاعدايىمدى سۇرادىڭىز. بارلىق نارسەنى جاقسىعا بالايتىن قازاقپىز عوي. ارتىنشا ەلدىڭ جاعدايى تۇزەلىپ, ءوزىم اۋىل اكىمى بولىپ تاعايىندالدىم. سودان بەرى 20 جىل ءوتتى. قازىر قۋانساق تا, قينالساق تا اۋزىمىزعا اللا تاعالا, ەلباسى اماندىعى, حالىقتىڭ بىرلىگى تۇسەدى. قازاقستان – تابىستى مەملەكەت دەپ قايتالاعانمەن, استارىندا حالىقتىڭ قاجىرلى ەڭبەگى مەن بىرلىگى, ەڭ باستىسى, ەلباسىنا دەگەن ەرەكشە سەنىمى جاتىر.
مەملەكەتىمىز جاڭا دامۋ كەزەڭىنە قادام باسقاندىعىنا بايانداماشى بىرنەشە مىسال كەلتىردى. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى قابىلداندى. اكىمدەر سايلاۋى ءوتىپ, قۇزىرەتى كۇشەيتىلدى, دەدى ا.قىستاۋباەۆا. ونىڭ ايتۋىنشا, كۇنى كەشە اۋىلدىڭ ورتالىق ەكى كوشەسىنە اسفالت, ال ءۇش كوشەسىنە تاس توسەلىپتى. وسى رەتتە وكرۋگتە اۋىز سۋ ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىلگەندىگى, سوڭعى ءۇش جىلدا ءۇش اۋىلدا دا جاڭا مەكتەپتەر, مادەنيەت ءۇيى, سپورت جانە بالالار ويىن الاڭدارى سالىنعاندىعى اتاپ كورسەتىلدى. اسىرەسە, اۋىل ىرگەسىنەن ءوتىپ جاتقان «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» كولىك ءدالىزى مەن «بەينەۋ – بوزوي – شىمكەنت» گاز قۇبىرى كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا ىقپال ەتۋدە ەكەن. 2000-جىلدارى مەملەكەتتەن 120 مىڭ تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, جەتپەگەن جەرى اسارلاتىپ, ەڭبەك اۋىلىندا مەدپۋنكت سالىنىپتى. سوندا قاريالار 70 جىل بويى كەڭەس وكىمەتىنىڭ سالماعان دۇنيەسىنە تەك تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزدىك, سوعان مىڭ قايتارا شۇكىر, دەپ ريزا بولىسقاندىعى دا العا تارتىلدى.
قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى! ءسىز قاراپايىم جۇمىسشىدان ەلباسىنا دەيىنگى جەمىستى ەڭبەكتىڭ ونەگەلى جولىن كورسەتىپ كەلەسىز. مەن دە ەڭبەك جولىمدى مەحانيزاتور بولىپ باستاعانىمدى ماقتانىش ەتەمىن, دەدى ا.قىستاۋباەۆا ءسوزىنىڭ سوڭىنا قاراي. جەر-انانىڭ ەرىنبەي ەڭبەك ەتكەن ادامعا بەرەر ريزىعى مول. ەلباسى باستاپ, «نۇر وتان» قوستاپ, قازاقتىڭ التىن عاسىرى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتەيىك.
دەلەگاتتار پىكىر ءبىلدىرىپ بولعان سوڭ سەزدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءسوز سويلەدى.
مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتان كەيىن ءسوز العان «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باۋىرجان بايبەك: «ەلباسى قويعان ماڭىزدى مىندەتتەردى ورىنداۋ ماقساتىندا, ەلدى بىرىكتىرۋدە بار كۇش-جىگەرىمىزدى ايانباي جۇمسايمىز دەپ سەنىم بىلدىرۋگە رۇقسات ەتىڭىزدەر», دەدى سەزد قاتىسۋشىلارىنا قاراتا ايتقان سوزىندە. وسىلاي دەي كەلە, ول كۇن تارتىبىندە تۇرعان ماسەلەلەر بويىنشا قاۋلى قابىلداۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە: «سىزدەردىڭ قولدارىڭىزدا دوكترينا جوباسى بار. ول كەڭەيتىلگەن ساياسي كەڭەستە قابىلدانعان بولاتىن. سەزدە بىرقاتار جاقسى ۇسىنىستار كەلىپ ءتۇستى. ولاردىڭ ەڭ باستىسى, ساياسي دوكترينانى قابىلداۋ», دەي كەلە, پارتيا دوكتريناسىن قابىلداۋدى ۇسىندى. پارتيا توراعاسى ءبىرىنشى ورىنباسارىنىڭ بۇل ۇسىنىسىن سەزگە قاتىسۋشىلار تولىقتاي قولداپ, ناتيجەسىندە پارتيانىڭ جاڭا دوكتريناسى قابىلداندى.
بۇدان كەيىنگى كەزەكتە كۇن ءتارتىبىنىڭ ەكىنشى ماسەلەسى تۋرالى ءسوز قوزعاعان ب. بايبەك پارتيانىڭ اتريبۋتتارىن وزگەرتۋ ماسەلەسىنە توقتالدى. بۇل ورايدا, ول: «حالىقارالىق پراكتيكادا ساياسي پارتيالار وزدەرىنىڭ يدەولوگيالىق ۇستانىمدارىن كورسەتەدى. سوعان بايلانىستى ءبىزدىڭ ورتالىق يدەولوگيامىز دوكترينادا كورسەتىلگەن. ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ اراسىندا پارتيانى «نۇر وتان» پارتياسى دەپ اتايدى. سوندىقتان, پارتيانىڭ اتاۋىنان «حالىقتىق-دەموكراتيالىق» دەگەن ءسوزدى الىپ تاستاۋ ۇسىنىلدى. وسىعان وراي, ساياسي كەڭەستە پارتيانىڭ اتاۋىن قايتا وزگەرتۋ جونىندە ۇسىنىس ەنگىزىلدى. ەندى پارتيا «نۇر وتان» دەپ اتالادى». وسىلاي دەگەن ول پارتيانىڭ جاڭا اتاۋىنىڭ بەكىتىلگەنىن جاريا ەتتى.
بۇدان كەيىنگى كەزەكتە ب.بايبەك «نۇر وتان» ساياسي كەڭەسىنىڭ پارتيالىق سيمۆوليكانى دا وزگەرتۋدى ۇسىنعانىن اتاپ ءوتتى. «ماسەلەن, XV سەزدىڭ لوگوتيپىندە جاڭادان اتىپ كەلە جاتقان كۇن بەينەلەنگەن. بۇعان قوسا, تاۋدىڭ كورىنىسى بار. بۇل ءبىزدىڭ بيىك مۇراتتارىمىزدى بەينەلەيدى. ال قار بارىسى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ كورىنىسى. لوگوتيپتەگى «نۇر وتان» جازۋى پارتيانىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسىن كورسەتىپ وتىر. دەمەك, پارتيا ۇيىستىرۋشى ءرول اتقارۋى ءتيىس. سوندىقتان دا كەشە ساياسي كەڭەس وسى ەمبلەمانى قولداۋ جانە قابىلداۋ جونىندە ۇسىنىس بىلدىرگەن بولاتىن», دەي كەلە, پارتيانىڭ جاڭا ەمبلەماسىن قابىلداۋ جونىندەگى ماسەلەنى داۋىسقا سالدى. ونىڭ بۇل ۇسىنىسىن دا سەزگە قاتىسۋشىلار تۇگەلدەي قولدادى.
سەزد اياسىنداي, سونداي-اق پارتيا جارعىسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. بۇل وزگەرىستەر بويىنشا پارتيانىڭ مۇشەلىك جارناسى 94 تەڭگەدەن 187 تەڭگەگە ءوستى. ياعني, ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتىڭ 1 پايىزىنا دەيىن ۇلعايتىلدى. ستۋدەنتتەر ءۇشىن بۇل كورسەتكىش 9,3 تەڭگەدەن 19 تەڭگەگە ءوستى. ال جۇمىسسىزدار, بالا كۇتىمىمەن وتىرعان ايەلدەر مۇشەلىك جارنادان بوساتىلادى, دەدى ب. بايبەك بۇل ورايدا.
سونىمەن قاتار, پارتيا ساياسي كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا دا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بۇل ماسەلە كادرلىق وزگەرىستەرگە سايكەس, سونداي-اق, بىرقاتار فيليالدارعا جاڭا باسشىلاردىڭ كەلۋىنە بايلانىستى جۇزەگە اسىرىلدى. ساياسي كەڭەس پارتيانىڭ ورگانى بولعاندىقتان, بارلىق قوعام مۇشەلەرى جانە بارلىق وڭىرلەر قامتىلۋى ءتيىس. وسىعان وراي, ساياسي كەڭەسكە وزگەرىستەر ەنگىزۋ ۇسىنىلىپ, ول كەڭەيتىلگەن وتىرىستا تالقىلانعان بولاتىن, دەدى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. بۇدان كەيىنگى كەزەكتە «نۇر وتان» ساياسي كەڭەسىنىڭ قۇرامىنان بىرقاتار پارتيا مۇشەلەرى شىعارىلىپ, ونىڭ قۇرامى جاڭا ازاماتتارمەن تولىقتى. ساياسي كەڭەستىڭ جاڭا قۇرامىنا كىرگەن ازاماتتاردىڭ ىشىندە «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق پرەزيدەنتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ بار.
بۇگىندە پارتيانىڭ ساياسي كەڭەسى 49 پايىزعا جاڭارتىلىپ وتىر. ال ونىڭ قۇرامىنداعى ايەلدەر سانى 60 پايىزعا جەتتى. ياعني, ساياسي كەڭەستىڭ قۇرامىنداعى ايەلدەردىڭ پايىزدىق كورسەتكىشى 11 پايىزدان شامامەن 30 پايىزعا كوتەرىلدى, دەدى ب.بايبەك. بۇگىندە پارتيانىڭ قۇرامىندا تەك مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر عانا ەمەس, وزگە دە ماماندىق يەلەرى كوپ. ماسەلەن, پارتيا قۇرامىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ سانى 46 پايىزدان 28 پايىزعا دەيىن تومەندەگەن. ولاردىڭ ورنىنا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن مادەنيەت, ءبىلىم-عىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى وكىلدەرىنىڭ, سپورتشىلاردىڭ سانى ارتىپ وتىر. وسىعان وراي, پارتيانىڭ ساياسي كەڭەسىنىڭ جاڭادان تاعايىندالعان قۇرامىن قۇتتىقتاي كەلە, ولاردىڭ قىزمەتىنە تابىس تىلەيمىز, دەدى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
بۇدان كەيىنگى كەزەكتە ب.بايبەك پارتيا جارعىسىنا سايكەس, ساياسي كەڭەستىڭ تاعايىنداۋىمەن ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ مۇشەلەرىنىڭ قۇرامى دا قايتادان جاڭارتىلاتىنىن جەتكىزدى. وسىعان وراي, سەزد اياسىندا ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ قۇرامىنا دا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى, سونداي-اق, پارتيانىڭ باقىلاۋ-تەكسەرۋ ورگاندارىنىڭ بىرقاتار ماسەلەلەرى قارالدى.
ب.بايبەك مەملەكەت باسشىسىنا بارلىق دەلەگاتتار اتىنان سەزد جۇمىسىنا قاتىسقانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. بۇگىنگى سەزد پارتيا كولەمىندە عانا ەمەس, مەملەكەت تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ. ءسىزدىڭ بۇگىنگى باعدارلامالىق بايانداماڭىز پارتيا جۇمىسىنىڭ نەگىزگى ستراتەگيالىق ۇستانىمى بولىپ تابىلادى. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, بارلىق پارتيا مۇشەلەرى اتىنان ءسىز قويعان مىندەتتەرگە ساي بولىپ, ەلىمىز, جۇرتىمىز بولىپ, قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىمىزدى سالىپ, ايانباي ەڭبەك ەتۋگە سەنىم بىلدىرۋگە رۇقسات ەتىڭىز, دەدى ول.
سونداي-اق, سەزدە «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پارتيا ساياسي كەڭەسى بيۋروسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتىپ, وندا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ جاڭعىرتىلۋىنا, پارتيا اپپاراتىنىڭ جۇمىس تيىمدىلىگىن تۇبەگەيلى ارتتىرۋعا بايلانىستى ناقتى تاپسىرمالار بەرىلدى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
*سەزگە قاتىسۋشىلار لەبىزى
راۋىل احمەتجانوۆ,
«نۇر وتان» پارتياسى قوستاناي وبلىسى, جانگەلدين اۋداندىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى:
– پارتيانىڭ بۇل سەزى ەلىمىز ءۇشىن, بۇكىل قازاقستاندىقتار ءۇشىن ءجونى بولەك, ۇلكەن تاريحي وقيعا بولدى دەپ ەسەپتەيمىن. ەلباسى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سەزدە سويلەگەن سوزىندە وتكەن جىلى جاريا ەتىلگەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى قازاقستاندى الەمدە وزىق دامىعان وتىز ەلدىڭ قاتارىنان كورىنۋگە جەتكىزەتىن قۇجات ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان ستراتەگيانىڭ باستى ماقساتى وسى بولاتىنىن قاداپ ايتتى.
جوعارىدا ايتقانىمداي, پارتيانىڭ بۇل سەزى – ءبىز ءۇشىن تاريحي وقيعا. ويتكەنى, «نۇر وتان» پارتياسى قۇرىلعاننان بەرگى 15 جىل ىشىندەگى جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى شىعارىلىپ, پارتيانىڭ بولاشاقتاعى باعىت-باعدارى ايقىندالدى. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, قازاق ەلىن دامۋدىڭ دارا جولىنا باستاۋ ەلىمىزدەگى ەڭ قۋاتتى ساياسي كۇش – «نۇر وتان» پارتياسىنا جۇكتەلىپ وتىر.
ءابدىجاپپار قىستاۋباەۆ,
الماتى وبلىسى, بالقاش اۋدانىنداعى «بىرلىك» اگروفيرماسىنىڭ باس ديرەكتورى, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى:
– جاڭا عانا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ دوكتريناسى قابىلدانعانىنا كۋا بولدىق. قۇجاتتا پارتيانىڭ ءححى عاسىرداعى نەگىزگى ميسسياسى كورسەتىلگەن. دوكترينادا باستى يدەيا ەلىمىزدى وركەندەتۋ بولسا, ال تاۋەلسىزدىك – ەلىمىزدىڭ ەڭ باستى جەتىستىگى رەتىندە قاراستىرىلعان. تاۋەلسىزدىك العان جىلدان بەرگى كەزەڭدەر تاجىريبەسى كورسەتكەندەي, مىزعىماس بىرلىك پەن ىنتىماق قازاقستاندى بۇگىندە الەمگە تانىتتى. سونىڭ يگىلىك-شاپاعاتىن كورىپ كەلەمىز.
ەلباسى – پارتيا توراعاسى جاستار ەلىمىزدىڭ التىن قورى ەكەندىگىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلعان جانە الداعى ۋاقىتتا جۇزەگە اسىرىلاتىن كەشەندى باعدارلامالاردىڭ بارلىعى, ەڭ الدىمەن, جاستار ءۇشىن جاسالىپ جاتقانىن اتاپ كورسەتتى. سونىڭ ءبىرى – «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى بولىپ تابىلادى. سەبەبى, قازىرگى كەزدە مەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرەتىن جاستار بولاشاقتا ەل باسقارۋ ىسىنە ارالاسا باستايدى. ستراتەگيا يگىلىگىن جاستار كورەتىن بولادى.
ۆلاديمير رەدكوكاشين,
سەنات دەپۋتاتى:
– «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەزەكتەن تىس XV سەزىنىڭ ءوتۋى وسى ساياسي قۇرىلىمنىڭ مۇشەلەرى ءۇشىن دە, سونداي-اق ەلىمىز ءۇشىن دە ۇلكەن ماڭىزعا يە. اسىرەسە, «نۇر وتان». نۇرلى بولاشاق جولىندا!» اتتى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ساياسي دوكتريناسىنىڭ قابىلدانۋى ايتۋلى وقيعا بولدى. وندا «نۇر وتاننىڭ» ءححى عاسىرداعى ميسسياسى كورىنىس تاپقان. باستى جەتىستىك – تاۋەلسىزدىك, باستى يدەيا – ەلىمىزدى وركەندەتۋ, ساياسي تۇعىرناما – ورتالىقشىلدىق جانە ساياسي مۇرات – ەلباسى ەكەندىگى تايعا تاڭبا باسقانداي ناقتى جازىلعان. ساياسي دوكترينا پارتيانىڭ ءومىر ءسۇرۋ يدەولوگياسى عانا ەمەس, ول سونىمەن قاتار, ازاماتتارىمىز ءال-اۋقاتىن جانە ەلىمىزدىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا نەگىز قالايتىن باستى قۇجاتىمىز. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, ەلباسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جاريالاۋ ارقىلى ەلىمىزدى 30 دامىعان ەلدىڭ قاتارىنا قوسۋدى الدىمىزعا مىندەت ەتىپ قويىپ, سول ۇدەدەن شىعۋدىڭ جولدارىن ايقىنداپ بەردى.
ازامات ايتباي ۇلى,
اقمولا وبلىسى ەگىندىكول اۋدانىنىڭ اكىمى:
– «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ بۇل جولعى سەزىن تاريحي سەزد دەپ ايتۋعا بولادى. سەبەبى, بۇل سەزدە پارتيانىڭ ماڭىزدى قۇجاتى قابىلداندى. ال دوكترينادا ەلباسىنىڭ «2050» ستراتەگياسىندا كورسەتىلگەن ماسەلەلەر بويىنشا قالاي ىلگەرى جىلجۋىمىز كەرەكتىگى ايقىن جازىلعان. جاستار مەملەكەت باسشىسى جۇكتەگەن تاپسىرمالاردى ورىندايتىن نەگىزگى كۇش بولعاندىقتان, ولارعا ۇلكەن ءۇمىت ارتىلىپ وتىر. سول سەبەپتى, قۇجاتتا جاستار ماسەلەسىنە ۇلكەن كوڭىل بولىنگەن. ياعني, بۇل ماڭىزدى ساياسي قۇجاتتا جاستارمەن جۇمىستى كۇشەيتۋگە ۇلكەن ءمان بەرىلگەن. ەندىگى كەزەكتە ءبىز, جاستار پارتيانىڭ الدىنا قويىلعان ماقسات-مىندەتتەردى, وندا ايقىندالعان ماسەلەلەردى جۇزەگە اسىرۋعا ءبىر كىسىدەي جۇمىلا كىرىسۋىمىز كەرەك.جاستار وزدەرىنە ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن تولىقتاي سەزىنىپ, مەملەكەتتى العا جىلجىتۋ باعىتىندا ەڭبەك ەتۋى قاجەت.
جاسقايرات نۇروۆ,
پاۆلودار وبلىسى ماي اۋدانىنداعى شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى:
– بيىلعى جىلى ەڭبەگىمىز جەمىستى بولىپ, استىعىمىز جاقسى شىقتى. مەنىڭ جەتى مىڭ گەكتارداي ەگىستىك القابىم بار. كومباين, تراكتورلارىم جاڭا, جەتكىلىكتى. تەك اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنان ءالى كۇنگە استىقتى جيناپ بىتىرە الماي جاتىرمىز.
پرەزيدەنتتىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ باعدارلاماسى بويىنشا بىزدە كوپتەگەن ادامدار شاعىن نەسيە الىپ, وزدەرىنىڭ ىستەرىن جۇرگىزىپ جاتىر. «جايلاۋ» باعدارلاماسى بويىنشا مال الۋعا دا نەسيە الىپ جاتقاندار كوپ. ءبىزدىڭ دە 200-دەي جىلقىمىز, 500-دەي قويىمىز, 200 باس قارا مالىمىز بار. بۇلاردان باسقا, جانار ماي ستانساسى سياقتى قوسالقى تابىس كوزدەرى دە جوق ەمەس.
«نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ەل ءۇشىن كوتەرىپ جاتقان باستامالارىنىڭ ءبارىن دە قولدايمىن. ءبىزدىڭ ەلىمىز جەكە شارۋالارعا ۇلكەن قولداۋ كورسەتۋدە, سول ءۇشىن ەلباسىنا ريزامىز.
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» تىلشىلەر توبى.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
