تۇڭعىش رەت ءوتىپ وتىرعان اۋىل جاستارىنىڭ حالىقارالىق كونگرەسىنە جەتى مەملەكەتتەن, اتاپ ايتقاندا, ۆەتنام, موڭعوليا, قىتاي, تۇركيا, رەسەي, بەلارۋس, قازاقستاننان 200-گە تارتا دەلەگات كەلىپ, ەكى كۇن بويى اۋىل جاستارىن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايلارىن جاقسارتۋ, باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى. حالىقارالىق كونگرەسس جۇمىسىنا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆ, قارجى ءمينيسترى بولات جامىشەۆ, ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى مۇرات ابەنوۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ, شەتەلدەردەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەر, حالىقارالىق ۇيىمدار وكىلدەرى, مەملەكەتتىك ورگاندار, رەسپۋبليكالىق جاستار ۇيىمدارىنىڭ كوشباسشىلارى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جەتەكشىلەرى, بارلىق وبلىستاردان دەلەگات بولىپ كەلگەن اۋىل جاستارى قاتىستى.
تۇڭعىش رەت ءوتىپ وتىرعان اۋىل جاستارىنىڭ حالىقارالىق كونگرەسىنە جەتى مەملەكەتتەن, اتاپ ايتقاندا, ۆەتنام, موڭعوليا, قىتاي, تۇركيا, رەسەي, بەلارۋس, قازاقستاننان 200-گە تارتا دەلەگات كەلىپ, ەكى كۇن بويى اۋىل جاستارىن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايلارىن جاقسارتۋ, باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى. حالىقارالىق كونگرەسس جۇمىسىنا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆ, قارجى ءمينيسترى بولات جامىشەۆ, ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى مۇرات ابەنوۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ, شەتەلدەردەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەر, حالىقارالىق ۇيىمدار وكىلدەرى, مەملەكەتتىك ورگاندار, رەسپۋبليكالىق جاستار ۇيىمدارىنىڭ كوشباسشىلارى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جەتەكشىلەرى, بارلىق وبلىستاردان دەلەگات بولىپ كەلگەن اۋىل جاستارى قاتىستى.
ءبىرىنشى كۇنى پلەنارلىق ءماجىلىستى ءوڭىر باسشىسى ب.ساپارباەۆ اشىپ, شەتەلدەردەن جانە قازاقستاننىڭ بارلىق وبلىستارىنان كەلگەن دەلەگاتتاردى قۇتتىقتادى. «ەلباسى قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعى ءبىزدىڭ جاستارىمىزدىڭ قولىندا» دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن, – دەدى بايانداماشى. – ەندەشە, العاش رەت ءوتىپ وتىرعان كونگرەستە جاستاردىڭ پروبلەماسى, اۋىل جاستارىن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋ ورىندى ءسوز بولماق. شىعىس قازاقستاندا قازىرگى كەزدە 14 پەن 29 جاس ارالىعىندا 359 مىڭ جاس تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە اۋىل جاستارى 138 مىڭنان اسادى. قازىر وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارىندا «جاستار ورتالىعى» جۇمىس ىستەپ تۇر. وسكەمەن مەن سەمەيدە جاستارعا ارنالعان تۇرعىن ۇيلەر سالىندى. «فەرمەرلەر مەكتەبى», «بالالار مەن جاستاردى قولداۋ ورتالىعى» جانە «اقىلدى قالا» جاستار كەشەنى جالىنداعان جاستاردىڭ سۇيىكتى دەمالىس ورنىنا اينالىپ وتىر».
ا.مامىتبەكوۆ ءوز سوزىندە قازىرگى كەزدە ادامزاتتىڭ كوبەيىپ كەلە جاتقانىن, 2050 جىلى جەر بەتىندە 9 ميللياردتان استام ادامنىڭ بولاتىنىن, سول كەزدە ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋدە ۇلكەن پروبلەمالاردىڭ ورىن الاتىنىن ايتىپ ءوتتى. دەمەك, ءبىز نە ىستەۋىمىز كەرەك؟ ول ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعىن جەتىلدىرۋىمىز, ازىق-ت ۇلىكتىڭ مىقتى بازاسىن جاساۋىمىز كەرەك. دەمەك, بىلىكتى دە ءبىلىمدى ماماندار ازىرلەۋ قاجەت. بۇل كۇندەرى جوعارى وقۋ ورىندارىندا 135 مىڭ جاس ءبىلىم الىپ جاتىر, ونىڭ 10 مىڭنان استامى اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندارى بولماق. «ديپلوممەن –اۋىلعا!» باعدارلاماسى بويىنشا وتكەن جىلى عانا ەلىمىزدە مىڭداعان جاس اۋىلدارعا بارىپ, جۇمىسقا ورنالاستى. ولارعا ءبىر ايلىق مولشەرىندە كوتەرمە سىيلىق بەرۋدە, پاتەرمەن قامتاماسىز ەتۋدە ءبىرشاما ىستەر تىندىرىلعانىمەن, ءالى دە بولسا اۋىلداردا جاستار دەمالاتىن ورىن, كلۋبتار مەن سپورت الاڭدارى از, دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى.
الماتى وبلىسىنىڭ مويناق اۋىلىنان اسەم وسكەنباەۆا «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىمەن كەلگەنىن, كومەك العانىن, الايدا, اقپاراتتىق تەحنولوگيانى قولدانۋدا كەمشىلىكتەر بار ەكەنىن, اۋىل جاستارىنىڭ دەمالاتىن ورنى از ەكەنىن ايتسا, اباي اۋدانىنداعى جاستاردى قولداۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى مەيىرجان سماعۇلوۆ وڭىردە 555 شارۋا قوجالىعىنىڭ جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن, ونىڭ ىشىندە 18 جاستىڭ قوجالىقتى باسقاراتىنىن, جاستار ورتالىعىنىڭ ولارمەن تىعىز قارىم-قاتىنىستا ەكەنىن ايتا كەتتى. اۋدانداعى ءاربىر كاسىپكەر كەم دەگەندە ءبىر جاستى جۇمىسقا قابىلداسا وڭ بولار ەدى, دەدى ول. اۋىل جاستارىنا تەگىن ءبىلىم الۋ ءۇشىن كۆوتانى كوبەيتۋ ماسەلەسىن كوتەردى.
شەتەلدەن كەلگەن قوناقتار ءوز مەملەكەتتەرىندە جاستار پروبلەماسىنىڭ قالاي شەشىلىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن «بايەر» كومپانياسى ۇيىمداستىرعان بايقاۋدىڭ جەڭىمپازدارى ارنايى سەرتيفيكاتپەن ماراپاتتالدى.
كونگرەستىڭ ەكىنشى كۇنى دەلەگاتتار اۋىل جاستارىن جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ جانە بوس ۋاقىتتارىن ءتيىمدى پايدالانۋ بويىنشا پىكىرتالاس وتكىزدى. شەمونايحا اۋدانىنداعى «قامىستى» شارۋا قوجالىعىندا بولىپ, جاستارعا جاسالىپ جاتقان الەۋمەتتىك جاعدايمەن تانىستى. مۇندا جاستار دەمالاتىن ورىن, تۇرعىن ءۇي سالىنعان. استانادان كەلگەن قوس مينيستر وسكەمەن – شار تەمىر جولى ۇستىنەن قاتىنايتىن الىپ كوپىردىڭ اشىلۋ راسىمىنە قاتىسىپ, فەرمەرلەرگە ارنالعان گاسترونومداعى ارزان ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن كوردى. تۇستەن كەيىن الماتى, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى جانە پاۆلودار وبلىستارى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرگە سالىناتىن سالىق مولشەرىن وڭتايلاندىرۋ ماسەلەسىنە ارنالعان ايماقتىق سەمينارعا قاتىستى.
وڭداسىن ەلۋباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىعىس قازاقستان وبلىسى.
سۋرەتتە: حالىقارالىق كونگرەسكە قاتىسۋشىلار.
سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور.
