پىكىر • 24 شىلدە، 2020

قيىندىقتا دەمەۋ بولايىق!

85 رەت كورسەتىلدى

قازىرگىدەي قيىن ءارى كۇردەلى ۋاقىتتا قانداي مەملەكەت تەز ارادا، بارىنشا از شىعىنمەن داعدارىستان شىعا الادى؟ ول ءۇشىن مەملەكەتتىڭ بايىپتى باسشىسى، مىقتى باسقارۋ جۇيەسى بولۋى كەرەك. مۇنداي توتەنشە جاعدايدا، ەڭ باستىسى، باسقارۋشىنى ەل بولىپ دەمەپ، بارىنشا قولداۋ ماڭىزدى. بىلايشا ايتقاندا: «ەلىم دەيتىن ەرگە، ەرىم دەيتىن ەل» كەرەك.

كۇنى كەشە عانا سايلانعان پرەزي­دەن­تى­مىز­دىڭ قانداي ازامات ەكەنىن جۇرت جاقسى بىلەدى.

ول كىسىنىڭ ەل باسقارۋ كەزەڭى­مەن اسا كۇردەلى وقيعالار تۇسپا-تۇس كەلدى. اينا­لا­سى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ەلىمىزدە نەلەر بولمادى؟!

الدىمەن ارىس قالاسىندا قويما جا­رىلدى، ۇشاق اپاتقا ۇشىرادى، ماقتا­ارال­دى تاسقىن سۋ باستى، ال ارتى الەمدى السى­رەت­­كەن كوروناۆيرۋس ىندەتىنە الىپ كەلدى. ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ تاري­­حىندا بولماعان توتەنشە جاع­دايعا تاپ بولدىق.

وسىنىڭ ءبارى پرەزيدەنتىمىزگە وڭاي ءتيىپ جاتقان جوق. ول دا ەت پەن سۇيەكتەن جارال­عان ادام. ونى ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. تاع­دىر سىناعى شىعار. «جاراتۋشى سى­ناق­تى كوتەرە الاتىن ادامىنا عانا بەرەدى»،  دەيدى. ەلىمىز ءۇشىن جانىمەن شىرىلداپ، بار مۇمكىندىكتەردى جاساۋدا.

ونى بارلىعىمىز كورىپ-ءبىلىپ وتىرمىز.

زاماناۋي ءبىلىمى كەمەل، الىس­تى بولجاي الاتىن حالىق­ارا­لىق دەڭگەيدەگى باسشى. ەڭ الدى­مەن، تازا ادام. مۇنى باسا ايتۋ قا­جەت.

ال تازالىق – قانداي قوعامدى بولماسىن تىعىرىقتان الىپ شىعار شۋاقتى جول.

مىنە، وسىنداي كۇردەلى جاع­دايدا ەلدى قيىن­دىقتان الىپ شى­عاتىن مىقتى اتقا­رۋ­­شىلار، قازىرگى تىلمەن ايتقاندا پرەزي­دەنت­­تىڭ كومانداسى بولۋى كەرەك. ولار ەلگە شىن بەرىلگەن، جاناشىر جاندار بولۋى ءتيىس.

بىراق اتقارۋشى بيلىك وسال­دىق تانىتىپ وتىر. كۇردەلى كەزدە كۇرە جول تابا الماي ابدىراپ قالدى. ۇكىمەتتىڭ ۇيىتقى بولا الماۋىنان قاتەلىكتەر كەتتى. بۇل ەسكى جۇيەنىڭ دارمەنسىزدىگىن دالەلدەپ بەردى.

پرەزيدەنتتىڭ ءوز سوزىمەن ايت­قان­­دا: «بىزگە مەملەكەتتىك باس­­قا­رۋدى قايتا جا­ساق­­تاۋ قا­جەت. جاڭاشا باعىتتا ويلاي الا­­­­تىن جاڭا ورىنداۋشىلارعا مۇمكىن­دىك بە­رى­لەدى. ولار – ءبىلىم­دى، بەلسەندى، ىسكەر جانە ادال ازاماتتار».

قازىر كوپشىلىك ۇكىمەت پەن بي­لىك­تىڭ بارلىق قۇرى­لىم­دا­رىندا تەز ارادا وزگە­رىستەر ەنگىزۋدى تالاپ ەتۋدە. دۇرىس! بىراق مۇنى تەز جاساي سالۋ وڭاي شارۋا ەمەس. مەملەكەتتىك قىز­مەتتە ۇزاق جىلدار جۇمىس ىس­تەگەن ادام رەتىندە ايتاتىن­ىم، بىزدە تەك تەوريالىق قانا ەمەس، سونىمەن بىرگە، پراك­تي­كال­ىق تاجىريبەسى بار دايىن كادر­لاردىڭ سانى وتە از. ەگەر ادام ادەمى سوي­لەسە، ول ونىڭ كەز كەلگەن سالانى باسقا­رىپ كەتە الاتىندىعىن بىلدىر­مەي­دى. ءتىپتى باس­شىلىق لاۋازىمداردى ايتپاعاننىڭ وزىندە، مينيس­ترلىك­تە قاراپايىم قىزمەت­كە ءتيىس­تى مامان تابۋ كەيدە وتە قيىن.

دەگەنمەن قالاي بولعان جاع­داي­دا دا مەم­لەكەتتىك باس­قا­رۋ جۇيەسىن قايتا قۇرۋ قاجەت جانە سولاي بولادى. ول جۇيە ءادىل جانە اشىق بولۋى كەرەك. بۇل جۇمىستى پرە­زيدەنتىمىز قازىردىڭ وزىندە باستاپ كەتتى.

ءبىزدىڭ ەلدىڭ ەكونوميكاسى كوبىنەسە ۇلكەن بيزنەسمەندەر مەن الپاۋىت وليگارح­تار­عا نەگىزدەلگەن. ولاردىڭ كوپشى­لى­گى وزدەرىنىڭ مۇددەلەرىن قور­عاي­تىنى بەلگىلى. ەگەر وزگە دامىعان ەلدەردەگىدەي ەل ەكونوميكاسى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلە­سىندە بولعاندا، جاعداي مۇلدە باسقاشا بولار ەدى. ال ەندى الگى الپاۋىتتاردان قان­داي دا ءبىر كۇردەلى وزگەرىستەردى تالاپ ەتەر بولساق، وندا ولار ۇشاقتارىنا ءمىنىپ، شەتەل اسىپ كەتپەيتىنىنە كىم كەپىل؟

اشىعىن ايتۋ كەرەك، قازىرگى نارىقتىق زا­ماندا ونداي ءىرى ينۆەستورلارعا بارلىق مەم­لەكەتتەر تالاسۋعا بار. ال وسىدان كەيىن ەل ەكونوميكاسى ءبىر كۇننىڭ ىشىندە قۇل­دىراپ شىعا كەلمەي مە؟ سوندىقتان دا، اراعا التىن كوپىر سالا وتىرىپ، ءبىر جاق­تى جاعداي مەن ەلگە ۇتىمدى شەشىم جاساۋ ەل پرەزيدەنتىنىڭ باستى مىندەتى ەكە­نىن ءتۇسىنۋىمىز قاجەت.

بۇل جۇمىستا پرەزي­دەن­تى­مىزگە كۇش پەن قۋات، جالىندى جىگەر بەرەتىن حالىقتىڭ وزى­نە دەگەن رياسىز سەنىمى مەن ەلبا­سى­نىڭ قولداۋى. سوندىقتان ءبىز ءبارىمىز ءبىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول شىعارا وتى­رىپ، جاقسى نيەتپەن باسشىمىزدى ەل بولىپ قولداپ، جىگەرلەندىرىپ دەمەۋ بەر­گە­نىمىز ابزال.

كەيبىرەۋىمىز ءوز وتباسىمىزدى باسقارا الماي وتىرىپ، مەملەكەت باسشىسىنا قيسىنسىز سوزدەر ايتامىز.

پرەزيدەنت – ءبىر عانا قازاقتى ەمەس، ميلليونداردان تۇراتىن قازاق ەلىن باسقارىپ وتىرعان تۇلعا. وسىنى ەستەن شىعارماساق ەكەن.

ارينە قوعامىمىزدا وزگە­رىس­تەر بولۋ كەرەك. بولادى دا. قازاقستان دامىعان دەموك­راتيا­لىق مەملەكەتكە اينالۋى حاق. بىراق ءبىز وعان رەۆوليۋتسيالىق جولمەن ەمەس، ەۆوليۋتسيالىق جول­مەن كەلۋىمىز كەرەك.

ەگەردە ايتىپ وتىرعان بىتەۋ جارانىڭ بەتى اشىلىپ كەتسە، بۇدان دا قيىن، بۇدان دا كۇر­دە­لى كەزەڭگە تاپ بولارىمىز انىق. ساراپشىلاردىڭ باعام­داۋىن­شا، ەگەر دە قازاقستاندا جاعداي ۋشىعىپ كەتەر بولسا، ەلىمىز كەم دەگەندە 25 جىلعا كەيىن شەگى­نە­دى. دەمەك، جاقسى ءومىر دە، ءبىز ارمان­داعان ادەمى زامان دا جوق بولادى. ال بيلىك دارمەنسىزدىككە ۇرىنسا، ءبىزدى جان-جاقتان قورشاپ وتىرعان الپاۋىت كورشى­لە­رىمىز ش­ەت وبلىستارىمىزدى ءبولىپ اكەتپەۋىنە كىم كەپىل؟ بۇل – اششى شىندىق. بىزگە، ءبىز­دىڭ بالالارىمىزعا بۇل قاجەت پە؟ ارينە جوق. سون­دىق­تان حالىقتىڭ بىرلى­گىن بەكەم ۇستاپ، مەملەكەتتىلىگىمىزدى قالاي دا نى­عاي­تۋىمىز قاجەت.

«مىنا زامان توي تويلاتىن ەمەس، وي ويلايتىن زامان»، دەپ پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى اتاپ وتكەن بولا­تىن. تۇ­سىنگەن ادامعا راسىندا دا وي سالار ءسوز. ارقاشان قازاق ەلىندە جاستارعا اقىل بەرەتىن، ەلدى بىرىكتىرەتىن زيالى قا­ۋىم وكىل­دە­رى بولاتىن.

ەل باسىنا كۇن تۋعان ۋاقىت­تا، ءتان اۋىرۋىمەن بىرگە جانى كۇيزەلگەن ەلدى سابىرعا شاقى­رىپ، ساليقالى ءسوز ايتاتىن زيالى قاۋىم، عالىمدار، ونەر قاي­رات­كەر­لە­رى ەمەس پە ەدى. جار استىن­دا جاۋ بارىن الىستان بولجاپ، ەلگە اقىل ايتاتىن سول زيالى­لارىمىز وسىندايدا ەل شەتىنە شىعىپ، ەل باسقارۋ جولىندا ساليقالى ءسوز ايتسا دەيمىن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان زاماناۋي كەشەندى باس­قا­رۋ جولىن حالىققا تۇسىندىرۋگە اتسالىساتىن ەل اعالارى كوبەيسە يگى.

قيىن-قىستاۋ زاماننان ەلىمىز امان شى­عىپ دامۋدىڭ داڭعىل جولىندا بولايىق، اعايىن! دەنىمىز ساۋ، باسىمىز امان، جۇرە­گى­مىز تازا بولسىن!

 

اقىلبەك كۇرىشباەۆ،

ۇعا اكادەميگى،

س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار

ورازانىڭ ءار ءساتى ساۋاپ

رۋحانيات • كەشە

ءسوزدىڭ جەتى بوياۋى

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار