رۋحانيات • 24 شىلدە, 2020

اۋەنى اۋەدە قالىقتاعان

891 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ابايشا ايتقاندا, «شەن تا­عىپ, شەكپەن كيۋدى» ماقسات ەتپەگەن ءبىر ازامات بولسا, ول وسى ءبىز ءسوز ەتكەلى وتىرعان كەرەكۋلىك بەلگىلى سازگەر قايىر­بەك ساتيەۆ اعامىز بولار... بالا شاعىنان ونەر دەسە­ ىشكەن اسىن جەرگە قويىپ, جاس­تاردى مۋزى­كا نا­رىمەن سۋ­سىنداتىپ, ۇس­تاز­دىق جولىندا دا وشپەس ءىز قال­دىردى ول.

اۋەنى اۋەدە قالىقتاعان

«جازمىشتان وزمىش جوق», قايىربەك اعا وتكەن جىلدىڭ شى­لىڭگىر شىلدەسىندە كەلمەستىڭ كە­مەسىنە ءمىنىپ كەتە باردى. ال ونىڭ ارتىندا ەرتىستىڭ پاۆلودار ول­كەسىن جان-تانىمەن ءسۇيىپ انگە قوس­قان ولمەس مۇراسى قالدى...

شىعىس قازاقستان ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ مۋزىكا فاكۋلتەتى­نىڭ تۇلەگى, 1994 جىلى ۇيىم­داس­تىرىلعان وبلىستىق كومپوزيتورلار وداعىنىڭ لاۋرەاتى, 2000 جىلى «جىل كومپوزيتورى» اتانعان, ۇزاق جىلدار پاۆلودارداعى ب.احمەتوۆ اتىنداعى پەداگوگيكالىق كوللەدج­دىڭ اعا وقىتۋشىسى بولعان كومپوزيتور قايىربەك ساتيەۆتىڭ ەسىمى كوپشىلىككە جاقسى تانىس ەدى.

«اق قايىڭ», «شاڭىراق», «پاۆ­لودارىم», «اكە تىلەگى», «ۇستازى­ما», «بوبەگىم», «نا يرتىشە», «ۆ ميرە ليۋبۆي», «اقمارال», «جاۋقازىن», «ستۋدەنت» سەكىلدى ونداعان ءان جازىپ, اسىرەسە سوڭعى ءۇش ءانى رەسپۋبليكالىق ءتۇرلى ونەر شارالارىندا ءجيى شىرقالعان تالانتتى كومپوزيتوردىڭ سوڭىندا تاماشا اندەرى مەن ء«انىم انگە جالعاسسىن» اتتى اندەر جيناعى, سونان سوڭ, ارينە, ءوزى ونەر الەمىنە شىڭداعان شاكىرتتەرى قالدى.

قايىربەك مۇفتان ۇلى 1948 جىلى ءنوۆوسىبىر قالاسىندا دۇنيە­گە كەلدى. قازاقتىڭ باسىنا ناۋبەت بولىپ تونگەن وتكەن عاسىردىڭ وتىزىنشى جىلدارىنداعى اۋىرت­پالىق قالياسقار اۋلەتىنە دە وڭاي تيمەگەن, اشارشىلىقتا رەسەيگە اۋىپ كەتكەن. كەيىن ءبىراز جىلدار ءوتىپ, ەل باۋىرىن كوتەرە باستاعان تۇستا بۇل اۋلەت ماي اۋدانىنىڭ اقشيمان اۋىلىنا كوشىپ كەلگەن ەكەن. قايىربەك مۇفتان ۇلى اۋىلدا ورتا مەكتەپ بولماۋى سە­بەپتى جوعارى سىنىپتى اۋدان ور­تا­لىعى كوكتوبەدەگى ينتەرناتتا وقىپ ءبىتىردى. وقۋشى كەزىنەن سىرنايدا ويناپ, كوركەمونەرپازدار ۇيىرمەسىنە قاتىستى. سوناۋ جىل­دارداعى وبلىستىق تەلەارنادا ۇيىمداستىرىلاتىن «مايرا» ات­تى ەل ىشىندەگى تالانتتاردى تا­نىتقان باعدارلاما ەل ەسىندە بولار. وسى باعدارلاما كوكتوبەلىك تا­لانتتى جاس بۋىندى تانىتتى, ولار­دىڭ قاتارىندا سىرنايشى, ءانشى قايىربەك ساتيەۆ تە بار ەدى.

قايىربەك اعا كوزى تىرىسىندە وب­­­لىستىق «سارىارقا سامالى» گا­­­زە­تىنىڭ شىعارماشىلىق ۇجى­مى­­مەن تىعىز قارىم-قاتىناستا بول­دى. ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا وسى باسىلىمدا ەڭبەك ەتكەن جۋرناليست قايرات ءابىلدانىڭ (قازىر رەسپۋبليكالىق «Egemen Qa­zaqstan» گازەتىنىڭ قىزمەتكەرى – اۆت.) سوزىنە جازعان «اق قايىڭ», «پاۆلودارىم» اتتى اندەرى كوپشى­لىك­تىڭ كوڭىلىنەن شىققان ەدى. ودان بەرىدە تالانتتى كومپوزيتور «سا­رى­­ارقا سامالى» گازەتىنىڭ 90 جىل­دىق مەرەيتويىنا ءان جازىپ, تارتۋ ەتتى.

«الەم ءان سالىپ تۇرادى, ول – تىل­سىم قۇدىرەتىنىڭ سازى. ونى تىڭداپ, ۇعىنۋ ءۇشىن سانا مەن سەزىم كەرەك. دۇنيە, ءومىر, تىرشىلىك – ۇشەۋى ءبىر ۇعىم. ۇشەۋى دە اننەن قۇرالعان. اسپانعا قارا, تىڭدا, كۇمبىر كۇي جەتەدى, جەلدى تىڭدا, سىبىر-كۇبىر... مەن كەيدە جول ءجۇرىپ كەلە جاتىپ, سايىن دالانىڭ دىبىسىن تىڭداعاندى ۇناتامىن. سوندايدا قۇلاعىما الدەبىر اۋەن كەلەدى. ءومىر – اۋەن, تىلسىمنىڭ ءانى – قۇدىرەتتىڭ كۇشى وسى عوي دەپ ويلايمىن», دەگەن ەدى ءبىر سۇحباتىندا قايىربەك اعا تولعانىپ وتىرىپ. راس, سازگەر اعانىڭ ءوز ورتاسىندا دا, شاكىرتتەرى, قالىڭ كوپشىلىك اراسىندا دا بەدەلدى, سىيلى, قۇر­مەتى بولەك ازامات ەدى.

ونەرگە, ءبىلىم سالاسىنا قىزمەت ەتىپ, شەن-شەكپەنگە ۇمتىلماي, ادىلدىكتى تۋ ەتىپ كوتەرگەن, ءومىر بويى جۇرەگى ءان دەپ سوققان قاي­رەكەڭدەي – قايىربەك ساتيەۆتەي ونەر قايراتكەرىنىڭ جارقىن بەينەسى ۇمىتىلمايدى دەپ سەنەمىز.

 

سايا مولدايىپ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى اقپارات سالاسىنىڭ ۇزدىگى

 

پاۆلودار

 

سوڭعى جاڭالىقتار