سپورت • 20 شىلدە، 2020

كەشىگىپ جەتكەن جۇلدەلەر

1437 رەت كورسەتىلدى

قازاقستاندىق سپورتشىلار ءتورت جىلدا ءبىر كەلەتىن، بايراقتى باسەكەلەردىڭ شوقتىعى ەڭ بيىگى سانالاتىن وليمپيا ويىندارىنا 1994 جىلدان بەرى تۇراقتى قاتىسىپ كەلەدى. جەرلەستەرىمىزدىڭ ەڭ العاش ليللەحاممەردە وتكەن قىسقى وليمپيا ويىندارىندا باق سىناعانى بەلگىلى. مۇنداي ءىرى دوداعا العاش قاتىسىپ تۇرسا دا، قازاقستاننىڭ دا الپاۋىت ەلدەردىڭ سپورتشىلارىمەن ءبىر دەڭگەيدە باق سىناسا الاتىنىن بايقاتتى. ەكى جىلدان كەيىنگى اتلانتاداعى الاماندا دا ۇل-قىزدارىمىز ايانىپ قالعان جوق.

24 جىلدىڭ ىشىندە قازاق ەلىنىڭ وعلان­دارى بۇگىنگە دەيىن التى جازعى وليمپيا ويىنىندا باق سىناپ، ەلىمىزدىڭ نامىسىن لايىقتى دەڭگەيدە قورعاپ كەلەدى. ويت­كەنى جەرلەستەرىمىز شيرەك عاسىرعا جۋىق ۋاقىتتىڭ ىشىندە 70-كە جۋىق وليمپيادانىڭ جۇلدەسىن ەل قورجىنىنا سالدى. وكىنىشكە قاراي دوپينگ داۋىنا بايلانىستى بىرنەشە مەدالدى كەرى قايتارۋعا ءماجبۇر بولدىق. ەسەسىنە شەتەل سپورتشىلارى دوپينگپەن ۇستالعانىنىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ دە سپورتشىلار كەشىگىپ جەتكەن جۇلدەلەرىنە قول جەتكىزدى.

ماسەلەن، كۇنى كەشە حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتى (حوك) 2012 جىلى لوندوندا جالاۋى جەلبىرەگەن XXX جازعى وليمپيا ويىندارىندا 5-ورىن العان داڭقتى بالۋانىمىز داۋلەت شابانبايعا وليمپيادانىڭ قولا جۇلدەسىن تابىستادى. قانداسىمىز لوندون بوز كىلەمىندە 120 كيلو سالماقتا باق سىناپ، قولا جۇلدە ءۇشىن بولعان بەلدەسۋدە رەسەيلىك بيليال ماحوۆتان 3:1 ەسەبىمەن جەڭىلىپ قالعان ەدى. ال وسى سالماقتا وزبەكستاندىق ارتۋر تايمازوۆ توپ جارىپ، گرۋزين بالۋانى داۆيد مودزماناشۆيلي كۇمىسپەن كۇپتەلگەن. الايدا جارىس كەزىندە الىنعان دوپينگ سىناماسى قايتا تەكسەرۋدەن وتكەن سوڭ التىن مەن كۇمىستى بولىسكەن ەكى سپورتشىنىڭ  تىيىم سالىنعان پرەپاراتتى قولدانعانى بەلگىلى بولدى. ءسويتىپ قولا مەدال يەلەنگەن يراندىق بالۋان كومەيل گاسەمي مەن بيليال ماحوۆ وليمپيادا چەمپيونى اتاندى. ال وسى بالۋانداردان جەڭىلگەن داۋلەت شابانباي مەن اقش سپورتشىسى تەرۆەل دلاگنەۆ اۆتوماتتى تۇردە لوندون وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەسىن يەلەندى.

سونىمەن قاتار 2016 جىلى حوك ءۇش قا­زاقستاندىق سپورتشىعا بەيجىڭ وليم­پيا­داسىنىڭ مەدالى بەرىلەتىنىن مالىمدەدى. كەيىننەن ءبىر ساڭلاعىمىزدىڭ وليمپيادا چەمپيونى، ەكەۋىنىڭ جۇلدەگەر اتانعانى بەلگىلى بولدى.

2008 جىلى بەيجىڭدە ۇيىمداستىرىلعان ءتورت جىلدىقتىڭ باستى باسەكەسىندە اۋىر ­اتلەت اللا ۆاجەنينا 75 كيلو سالماقتا 266 (199+147) كيلو زىلتەمىردى باسىنان اسى­رىپ، كۇمىس جۇلدەگەر اتانعان-دى. ارا­دا ءبىراز جىل وتكەندە سول ۋاقىتتا باس جۇل­دەنى ولجالاعان قىتايلىق سپورتشى لەي تساونىڭ تىيىم سالىنعان پرەپارات قول­دانعانى دالدەنىپ، حوك جانە CAS (سپورتتىق اربيتراج سوت) ونى سپورتتان شەتتەتتى. سودان سوڭ حالىقارالىق اۋىر اتلە­تيكا فەدەراتسياسى (IWF) جۇلدەلەردى قاي­تادان رەتتەپ، اللا ۆاجەنيناعا وليم­پيادانىڭ التىنىن تابىستادى. بۇگىندە ۆاجەنينا رەسەي ازاماتتىعىن العان جانە سول ەلدە تۇرىپ جاتىر.

بەيجىڭدەگى باسەكەدە جۇلدەگە سىنىق سۇيەم قالعاندا ءسۇرىنىپ، جارىستى ءتورتىنشى ورىنمەن اياقتاعان ولگا رىپاكوۆا 8 جىلدان سوڭ كۇمىس جۇلدەگەر بولىپ شىعا كەلدى. ءۇش قارعىپ سەكىرۋدەن وليمپيادانىڭ كۇمىسى مەن قولاسىن يەلەنگەن تاتيانا لەبەدەۆا مەن كريسوپيگي دەۆەتتسي دە دوپينگپەن ۇستالىپ، جۇلدەلەرىنەن ايىرىلدى. ءبىر قىزىعى، رىپاكوۆا وليمپيا ويىندارىنىڭ تولىق جۇلدە جيىنتىعىن يەلەنگەن ەلىمىزدەگى ءبىرىنشى سپورتشى اتاندى. ونىڭ قورجىنىندا ەندى لوندون وليمپياداسىنىڭ التىن، بەيجىڭنىڭ كۇمىس جانە ريونىڭ قولا جۇلدەسى بار.

2016 جىلعا دەيىن گرەك-ريم كۇرەسىنەن بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتانىپ كەلگەن نۇرباقىت تەڭىزباەۆتىڭ دا قولاسى اراعا 8 جىل سالىپ كۇمىسكە اۋىستى. ويتكەنى حوك بەيجىڭدە ەكىنشى ورىن العان ازەربايجاندىق ۆيتالي راگيموۆتىڭ ناتيجەسىن جوققا شىعارىپ، قازاق بالۋا­نىنا كۇمىس جۇلدەنى تابىستادى. ايتا كەتەيىك، تەڭىزباەۆ وليمپيا ويىندارىنىڭ جارتىلاي فينالىندا ءدال وسى راگيموۆتەن 8:1 ەسەبىمەن جەڭىلگەن ەدى.

ال 2012 جىلعى لوندون وليمپيا­دا­سىندا 69 كيلو سالماقتا سىنعا تۇسكەن اۋىر ­اتلەت اننا نۋرمۋحامبەتوۆا قوسسايىس قورىتىندىسى بويىنشا 251 (115+136) كيلو زىلتەمىردى كوتەرىپ، نەبارى بەسىنشى ورىنمەن ەلگە ورالعان بولاتىن. الايدا ارادا ءتورت جىل وتكەندە قولا جۇلدە مەن ءتورتىنشى ورىن العان بەلارۋس ەلىنىڭ ەكى سپورتشىسى – مارينا شكەرمانكوۆا (قولا) مەن دينا سازانوۆەتستىڭ (4-ورىن) دوپينگ قولدانعانى انىقتالىپ، شكەر­مانكوۆادان حوك جۇلدەسىن قايتارىپ الدى. وسىلايشا، بەسىنشى ورىندا قالىپ قوي­عان نۋرمۋحامبەتوۆا 2016 جىلى وليم­پيادانىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى.

وسىدان ءتورت جىل بۇرىن برازيليا­نىڭ ريو-دە-جانەيرو قالاسىندا وتكەن وليم­پيا ويىندارىنىڭ اۋىر اتلەتتەر سايى­سىن­دا 85 كيلو سالماق دارەجەسىندە ونەر كور­سەتكەن دەنيس ۋلانوۆ جارىستى ءتورتىن­شى ورىنمەن قورىتىندىلاعان بولاتىن. قوسسايىستا ول 390 (175+215) كيلو سال­ماقتى ەڭسەردى. ءۇشىنشى ورىنعا تابان تى­رەگەن رۋمىنيالىق گابريەل سينكرايان­نىڭ دا ناتيجەسى ءدال سونداي ەدى. دەسەك تە سين­كرايان سالماعىنىڭ ازدىعى ارقاسىندا قولا مەدالدى ەنشىلەدى.

ريو وليمپياداسى اياقتالعاننان كەيىن بىرقاتار زىلتەمىرشىنىڭ دوپينگ قول­دان­عانى انىقتالدى. سولاردىڭ قاتارىن­دا گابريەل سينكرايان دا بار. ءىستىڭ اق-قاراسى انىقتالعاننان كەيىن رۋمى­نيالىق زىلتەمىرشى وليمپيادانىڭ قولا جۇل­دەسىنەن ايىرىلىپ، ۇلكەن سپورتتان بىر­نەشە جىلعا شەتتەتىلدى. ءسويتىپ ريوداعى دودانىڭ قولا مەدالى دەنيس ۋلانوۆقا تابىس ەتىلدى.

الماقتىڭ دا سالماعى بار دەگەندەي، حا­لىق­ارالىق وليمپيادا كوميتەتى دە قازاق­ستاننىڭ ءبىراز مەدالىن كەرى قايتارىپ الدى. وكىنىشكە قاراي، قازاق سپورتشىلارى جەڭىپ العان 2008 جىلعى بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ 5 جۇلدەسىن، 2012 جىلعى لوندوندا وتكەن دودانىڭ ءتورت بىردەي التىنىن اراعا جىلدار سالىپ حوك ءوزىنىڭ لايىقتى يەلەرىنە تابىستادى.

اتاپ ايتار بولساق، اۋىر اتلەتتەردەن يليا يلين (التىن)، زۋلفيا چينشانلو (التىن)، مايا مانەزا (التىن)، سۆەتلانا پودوبەدوۆا (التىن)، يرينا نەكراسوۆا (كۇمىس)، ماريا گرابوۆەتسكايا (قولا)، بالۋانداردان تايمۋراز تيگيەۆ (كۇمىس) جانە اسەت مامبەتوۆ (قولا) جۇلدەلەرىنەن ايى­رىلدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

«كيىك جاپپاي قىرىلىپ جاتىر»..

ايماقتار • بۇگىن، 14:15

پنەۆمونيادان 5 ادام قايتىس بولدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 10:00

شقو-دا تۇرعىندار ەۆاكۋاتسيالاندى

ايماقتار • 09 ءساۋىر، 2021

تاسقىن قاۋپى اۋەدەن زەرتتەلدى

ايماقتار • 09 ءساۋىر، 2021

الماتىدا تاۋ باۋرايى وتقا وراندى

ايماقتار • 09 ءساۋىر، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار