2013 جىلعى 10 شىلدە, استانا, ۇكىمەت ءۇيى
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» 2004 جىلعى 9 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى 4-بابىنىڭ 12) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى:
قوسا بەرىلىپ وتىرعان ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعانىنان كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى س.احمەتوۆ
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 10 شىلدەدەگى
№714 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى 4-بابىنىڭ 12) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى جانە ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى.
2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى:
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما – جۇمىس ىستەپ تۇرعان وبەكتىلەر, رەكونسترۋكتسيالاناتىن, جاڭعىرتىلاتىن جانە جاڭادان سالىنىپ جاتقان وبەكتىلەردىڭ جوبالارى بويىنشا, ەلەكتر جانە جىلۋ جەلىلەرىندەگى ەنەرگەتيكالىق جابدىقتارداعى تەحنولوگيالىق بۇزىلۋلار مەن اۆاريالاردى تەكسەرۋ كەزىندە, سونداي-اق ولارداعى وندىرىستىك جاراقات الۋ جاعدايلارىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنە سايكەستىلىگىنە جۇرگىزىلەتىن ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى ساراپتاما;
جىلۋ ەنەرگياسىن بەرۋ – جاسالعان شارتتارعا سايكەس ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ جىلۋ جەلىلەرى بويىنشا جىلۋ ەنەرگياسىن تاسىمالداۋ جونىندە كورسەتەتىن قىزمەتى;
تۇتىنۋشى – ەلەكتر جانە (نەمەسە) جىلۋ ەنەرگياسىن شارت نەگىزىندە تۇتىناتىن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا;
ەلەكتر قوندىرعىسى – ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋگە, تۇرلەندىرۋگە, ترانسفورماتسيالاۋعا, بەرۋگە, تاراتۋعا جانە ونى ەنەرگيانىڭ باسقا تۇرىنە اۋىستىرۋعا ارنالعان ماشينالاردىڭ, اپپاراتتاردىڭ, جەلىلەر مەن قوسالقى جابدىقتاردىڭ (ولار ورناتىلعان قۇرىلىستار مەن ءۇي-جايلارمەن بىرگە) جيىنتىعى;
ۋاكىلەتتى ورگان – ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىندا باسشىلىقتى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتىك ورگان;
ساراپشى ۇيىم – ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى ماسەلەلەرى بويىنشا ەنەرگەتيكالىق ساراپتامانى جۇرگىزۋگە اككرەديتتەلگەن ۇيىم;
زەرتتەلەتىن ۇيىم – ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋگە ساراپشى ۇيىممەن شارت جاساسقان جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا.
2. ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ ءتارتىبى
ەنەرگەتيكالىق ساراپتامانى «1», «2», «3» ساناتتارىنا سايكەس ساراپشى ۇيىمدار جۇرگىزەدى:
ەلەكتر قوندىرعىلارىنىڭ 500 كۆا (كيلوۆولتامپەر) دەيىن جانە ودان جوعارى جانە (نەمەسە) جىلۋ قوندىرعىلارىنىڭ 1 گكال/ساع (ساعاتىنا گيگاكاللوريا) دەيىن جانە ودان جوعارى قوسىلعان قۋاتى بار ەنەرگيا ءوندىرۋشى, ەنەگيا بەرۋشى ۇيىمدارعا جانە ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىن تۇتىنۋشىلارعا ەنەرگەتيكالىق ساراپتامانى 1-ساناتتاعى ساراپشى ۇيىمدار جۇرگىزەدى;
ەلەكتر قوندىرعىلارىنىڭ 500 كۆا (كيلوۆولتامپەر) دەيىن جانە (نەمەسە) جىلۋ قوندىرعىلارىنىڭ 1 گكال/ساع (ساعاتىنا گيگاكاللوريا) دەيىن قوسىلعان قۋاتى بار ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىن تۇتىنۋشىلارعا ەنەرگەتيكالىق ساراپتامانى 2-ساناتتاعى ساراپشى ۇيىمدار جۇرگىزەدى;
ەلەكتر قوندىرعىلارىنىڭ 100 كۆا (كيلوۆولتامپەر) دەيىن جانە (نەمەسە) جىلۋ قوندىرعىلارىنىڭ 1 گكال/ساع (ساعاتىنا گيگاكاللوريا) دەيىن قوسىلعان قۋاتى بار ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىن تۇتىنۋشىلارعا ەنەرگەتيكالىق ساراپتامانى 3-ساناتتاعى ساراپشى ۇيىمدار جۇرگىزەدى.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما ساراپشى جانە زەرتتەلەتىن ۇيىمدار اراسىندا ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋگە جاسالعان شارت نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى.
ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ سۇراۋ سالۋى بويىنشا ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما مىناداي جاعدايلاردا جۇرگىزىلەدى:
1) ەلەكتر ستانتسيالارىنداعى, ەلەكتر جانە جىلۋ جەلىلەرىندەگى, ەنەرگەتيكالىق جابدىقتارداعى تەحنولوگيالىق بۇزىلۋلار مەن اۆاريالاردى تەكسەرۋ كەزىندە, سونداي-اق ولارداعى وندىرىستىك جاراقات الۋ جاعدايلارىندا;
2) تەحنولوگيالىق بۇزىلۋ – تۋرا سول جابدىقتىڭ ەكى اي ىشىندە ەكى رەتتەن استام I-دارەجەلى ىستەن شىعۋى كەزىندە;
3) ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىن ءوندىرۋ ءۇشىن شارتتى وتىننىڭ ۇلەستىك شىعىسىنىڭ نەمەسە وزىندىك قاجەتتىگىنە جۇمسالاتىن ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستار شىعىنىنىڭ ارتۋى كەزىندە.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما وسى قاعيدالارعا 1, 2, 3 جانە 4-قوسىمشالارعا سايكەس ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ جوسپارى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
جۇرگىزىلگەن ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما ناتيجەسى بويىنشا ساراپتامالىق قورىتىندى جاسالادى, وندا ساراپتاما جۇرگىزۋ نىساناسى بويىنشا دالەلدى, نەگىزدەلگەن جانە ساراپشىلاردىڭ تولىق تۇجىرىمدارى كورسەتىلەدى.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما قورىتىندىسىنىڭ ءماتىنى كىرىسپە, كونستاتاتسيا جانە قورىتىندى بولىمدەردەن تۇرادى.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما قورىتىندىسىنىڭ كىرىسپە ءبولىمى قۇجاتتى ازىرلەۋ ورنى مەن كۇنى تۋرالى مالىمەتى, ساراپتاما جۇرگىزىلەتىن ۇيىمنىڭ تولىق اتاۋىن, باسشىسىنىڭ لاۋازىمىن, تەگى مەن اتى-ءجونىن, ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ اتاۋى مەن ۋاقىتىن, سونداي-اق ەنەرگەتيكالىق وبەكتىنىڭ تەكسەرىلەتىن جابدىقتارىنىڭ تىزبەسىن قامتيدى.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما قورىتىندىسىنىڭ كونستاتاتسيا بولىمىندە زەرتتەلەتىن جابدىقتاردىڭ جانە ەنەرگەتيكالىق وبەكتىنىڭ ءىس-جۇزىندەگى جاي-كۇيى, ساراپشى ۇيىم انىقتاعان جانە ساراپتاما جۇمىستارى كەزىندە جويىلعان بۇزىلۋلار مەن كەمشىلىكتەر تۋرالى اقپارات كورسەتىلەدى.
قورىتىندى بولىمدە نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنىڭ ناقتى تارماعىنا سىلتەمە جاساي وتىرىپ, ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تالاپتارىنا سايكەسسىزدىگىن جويۋ جونىندەگى ءىس-شارالار باياندالادى.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما قورىتىندىسىن ساراپشى ۇيىمنىڭ باسشىسى بەكىتەدى جانە مورمەن كۋالاندىرادى.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما قورىتىندىسى ءۇش دانادا رەسىمدەلەدى: ءبىر داناسى زەرتتەلەتىن ۇيىمعا بەرىلەدى, ەكىنشى داناسى ۋاكىلەتتى ورگانعا جىبەرىلەدى, ءۇشىنشى داناسى ساراپشى ۇيىمدا ساقتالادى.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارىنا 1-قوسىمشا
ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىن ءوندىرۋ جونىندەگى ۇيىمدارعا ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ جوسپارى
1. ەلەكتر ستانتسياسى (قازاندىق) تەحنيكالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ نەگىزگى جانە قوسالقى ەنەرگەتيكالىق جابدىقتاردىڭ جيناعى مەن قۇرامى بويىنشا جوبالىق (پاسپورتتىق) دەرەكتەرگە سايكەستىگى.
2. نەگىزگى جانە قوسالقى ەنەرگەتيكالىق جابدىقتاردىڭ, عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيىن باعالاۋ (فيزيكالىق توزۋى, جوبالىق نەمەسە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وزگەرتىلگەن تەحنيكالىق سيپاتتامالارعا سايكەستىگى).
3. ەنەرگيا وبەكتىلەرىن تەحنيكالىق پايدالانۋ دارەجەسىنىڭ قولدانىستاعى سالالىق نورماتيۆتىك قۇجاتتار تالاپتارىنا سايكەستىگى, مىناداي جابدىقتار بولعان كەزدە:
ستانتسيالىق جىلۋ قوندىرعىلارى;
كۇلدى ۇستاپ قالاتىن جانە كۇل جويۋ جۇيەلەرى;
جىلۋ ەلەكتر ستانتسيالارىنىڭ قۇبىر جولدارى;
جىلۋ اۆتوماتيكاسى جانە ولشەۋ قۇرىلعىلارى;
رەتتەۋ جانە تۋربينالاردىڭ بۋ تاراتۋ جۇيەلەرى;
سۋ جىلىتۋ جانە بۋ ەنەرگەتيكالىق قازاندارى;
گاز شارۋاشىلىعى;
مازۋت شارۋاشىلىعى;
وتىن-كولىك جابدىقتارى;
مۇنارالىق گراديرنيالار;
وندىرىستىك عيماراتتار, قۇرىلىستار جانە اۋماقتار;
تابيعات قورعاۋ وبەكتىلەرى;
رەلە قورعانىس, اقاۋعا قارسى اۆتوماتيكا جانە بايلانىس قۇرىلعىلارى;
سۋ تۋربينالىق جابدىقتار;
ەلەكتر تەحنيكالىق جابدىقتار (گەنەراتورلار, ەلەكتر قوزعالتقىشتارى, كۇشتىك جانە ولشەۋ ترانسفورماتورلارى, رەاكتورلار, كوممۋتاتسيالىق اپپاراتتار);
كومپرەسسورلىق, اككۋمۋلياتورلىق, ەلەكتروليزدىك قوندىرعىلار.
4. اقاۋسىز جۇمىستى جانە قىزمەت كورسەتۋدىڭ قاۋىپسىز شارتتارىن قامتاماسىز ەتەتىن تەحنيكالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق شارالار بولعان جانە ولار ورىندالعان كەزدە, ونىڭ ىشىندە:
ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ شەشىمدەرى بويىنشا ءىس-شارالاردى ورىنداۋ;
تەحنولوگيالىق بۇزىلۋلاردى تەكسەرۋ اكتىلەرى بويىنشا ءىس-شارالاردى ورىنداۋ;
جەدەل جانە ديسپەتچەرلىك ءتارتىپتى ساقتاۋ بويىنشا تالاپتاردى ورىنداۋ.
5. كاسىپورىن جۇمىسىنىڭ جانە ولاردى جاقسارتۋ بويىنشا قابىلداناتىن شارالاردىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىن باعالاۋ.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارىنا 2-قوسىمشا
جىلۋ ەنەرگياسىن بەرۋشى جانە تاراتۋشى ۇيىمدارعا ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ جوسپارى
1. جىلۋ جەلىلەرى تەحنيكالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ ەنەرگەتيكالىق جابدىقتاردىڭ جيناعى مەن قۇرامى بويىنشا جوبالىق (پاسپورتتىق) دەرەكتەرگە سايكەستىگى.
2. ەنەرگەتيكالىق جابدىقتاردىڭ, عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيىن باعالاۋ (فيزيكالىق توزۋى, جوبالىق نەمەسە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وزگەرتىلگەن تەحنيكالىق سيپاتتامالارعا سايكەستىگى), مىناداي جابدىقتار بولعان كەزدە:
ماگيسترالدى جانە تاراتۋشى جىلۋ جەلىلەرى;
اۋداندىق قازاندىقتاردىڭ جانە سورعى ستانتسيالارىنىڭ جابدىقتارى;
باك-اككۋمۋلياتورلار.
3. وبەكتىلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋ دارەجەسىنىڭ قولدانىستاعى سالالىق نورماتيۆتىك قۇجاتتار تالاپتارىنا سايكەستىگى, مىناداي جابدىقتار بولعان كەزدە:
جىلۋ جەلىلەرى (ماگيسترالدى جانە تاراتۋ);
باك-اككۋمۋلياتورلار;
سۋ جىلىتۋ قازاندىقتارى;
كۇلدى ۇستاپ قالاتىن جانە كۇل جويۋ جۇيەلەرى;
گاز شارۋاشىلىعى;
مازۋت شارۋاشىلىعى;
اۆتوماتيكا جانە ولشەۋ قۇرىلعىلارى;
وندىرىستىك عيماراتتار, قۇرىلىستار;
تابيعات قورعاۋ وبەكتىلەرى.
4. اقاۋسىز جۇمىستى جانە قىزمەت كورسەتۋدىڭ قاۋىپسىز شارتتارىن قامتاماسىز ەتەتىن تەحنيكالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق شارالار بولعان جانە ولار ورىندالعان كەزدە, ونىڭ ىشىندە:
ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ شەشىمدەرى بويىنشا ءىس-شارالاردى ورىنداۋ;
تەحنولوگيالىق بۇزىلۋلاردى تەكسەرۋ اكتىلەرى نەگىزىندە ازىرلەنگەن ءىس-شارالاردى ورىنداۋدىڭ ۋاقتىلىلىعى جانە تولىقتىعى.
5. كاسىپورىن جۇمىسىنىڭ جانە ولاردى جاقسارتۋ بويىنشا قابىلداناتىن شارالاردىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىن باعالاۋ.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارىنا 3-قوسىمشا
ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋشى ۇيىمعا ەنەرگەتيكالىق
ساراپتاما جۇرگىزۋ جوسپارى
1. ەلەكتر جەلىلەرى تەحنيكالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ جوبالىق نەمەسە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وزگەرتىلگەن دەرەكتەرگە (كەرنەۋ سىنىپتارى بويىنشا ۇزىندىعى, 35 كيلوۆولت جانە ودان جوعارى قوسالقى ستانتسيالار ترانسفورماتورلارىنىڭ, 6-10/0,4 كيلوۆولت ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانتسيالاردىڭ سانى جانە بەلگىلەنگەن قۋاتى) سايكەستىگى.
2. ەنەرگەتيكالىق جابدىقتاردىڭ, عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيىن باعالاۋ (فيزيكالىق توزۋى, جوبالىق نەمەسە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وزگەرتىلگەن تەحنيكالىق سيپاتتامالارعا سايكەستىگى), مىناداي جابدىقتار بولعان كەزدە:
ەلەكتر تاراتۋ جەلىلەرى;
35 كيلوۆولت جانە ودان جوعارى ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانتسيالاردىڭ, 6-10/0,4 كيلوۆولت ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانتسيالاردىڭ جانە 6-10 كيلوۆولت تاراتۋ بەكەتتەرىنىڭ جابدىقتارى.
3. وبەكتىلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋ دارەجەسىنىڭ قولدانىستاعى سالالىق نورماتيۆتىك قۇجاتتار تالاپتارىنا سايكەستىگى, مىناداي جابدىقتار بولعان كەزدە:
اۋە ەلەكتر تاراتۋ جەلىلەرى;
كابىلدى ەلەكتر تاراتۋ جەلىلەرى;
كومپرەسسورلىق جابدىقتار;
ءورت ءسوندىرۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەرى;
تاراتۋ قۇرىلعىلارىنىڭ جابدىقتارى;
وندىرىستىك عيماراتتار, قۇرىلىستار;
كۇشتىك ترانسفورماتورلار جانە ماي رەاكتورلارى;
ەلەكتروليزدىك قوندىرعىلار;
رەلەلى قورعانىس جانە اۆتوماتيكا قۇرىلعىلارى, اۆارياعا قارسى اۆتوماتيكا جانە بايلانىس.
4. اقاۋسىز جۇمىستى جانە قىزمەت كورسەتۋدىڭ قاۋىپسىز شارتتارىن قامتاماسىز ەتەتىن تەحنيكالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق شارالار بولعان جانە ولار ورىندالعان كەزدە, ونىڭ ىشىندە:
1) ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ شەشىمدەرى بويىنشا ءىس-شارالاردى ورىنداۋ;
2) تەحنولوگيالىق بۇزىلۋلاردى تەكسەرۋ اكتىلەرى نەگىزىندە ازىرلەنگەن ءىس-شارالاردى ورىنداۋدىڭ ۋاقتىلىلىعى جانە تولىقتىعى.
5. كاسىپورىن, ونىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرى جۇمىسىنىڭ جانە ولاردى جاقسارتۋ بويىنشا قابىلداناتىن شارالاردىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىن باعالاۋ.
ەنەرگەتيكالىق ساراپتامانى جۇرگىزۋ قاعيدالارىنا 4-قوسىمشا
ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋشىعا ەنەرگەتيكالىق
ساراپتاما جۇرگىزۋ جوسپارى
1. ەلەكتر جەلىلەرى تەحنيكالىق كورسەتكىشتەرىنىڭ جوبالىق نەمەسە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وزگەرتىلگەن دەرەكتەرگە (كەرنەۋ سىنىپتارى بويىنشا ۇزىندىعى, 35 كيلوۆولت جانە ودان جوعارى قوسالقى ستانتسيالار ترانسفورماتورلارىنىڭ, 6-10/0,4 كيلوۆولت ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانتسيالاردىڭ سانى جانە بەلگىلەنگەن قۋاتى) سايكەستىگى.
2. ەنەرگەتيكالىق جابدىقتاردىڭ, عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردىڭ تەحنيكالىق جاي-كۇيىن باعالاۋ (فيزيكالىق توزۋى, جوبالىق نەمەسە بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وزگەرتىلگەن تەحنيكالىق سيپاتتامالارعا سايكەستىگى), مىناداي جابدىقتار بولعان كەزدە:
1) ەلەكتر تاراتۋ جەلىلەرى;
2) 35 كيلوۆولت جانە ودان جوعارى ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانتسيالاردىڭ, 6-10/0,4 كيلوۆولت ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانتسيالاردىڭ جانە 6-10 كيلوۆولت تاراتۋ بەكەتتەرىنىڭ جابدىقتارى.
3. وبەكتىلەردى تەحنيكالىق پايدالانۋ دارەجەسىنىڭ قولدانىستاعى سالالىق نورماتيۆتىك قۇجاتتار تالاپتارىنا سايكەستىگى, مىناداي جابدىقتار بولعان كەزدە:
1) اۋە ەلەكتر تاراتۋ جەلىلەرى;
2) كابىلدى ەلەكتر تاراتۋ جەلىلەرى;
3) كومپرەسسورلىق جابدىقتار;
4) ءورت ءسوندىرۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەرى;
5) تاراتۋ قۇرىلعىلارىنىڭ جابدىقتارى;
6) وندىرىستىك عيماراتتار, قۇرىلىستار;
7) كۇشتىك ترانسفورماتورلار جانە ماي رەاكتورلارى;
8) ەلەكتروليزدىك قوندىرعىلار;
9) رەلەلى قورعانىس جانە اۆتوماتيكا قۇرىلعىلارى, اۆارياعا قارسى اۆتوماتيكا جانە بايلانىس.
4. اقاۋسىز جۇمىستى جانە قىزمەت كورسەتۋدىڭ قاۋىپسىز شارتتارىن قامتاماسىز ەتەتىن تەحنيكالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق شارالار بولعان جانە ولار ورىندالعان كەزدە, ونىڭ ىشىندە:
1) ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ شەشىمدەرى بويىنشا ءىس-شارالاردى ورىنداۋ;
2) تەحنولوگيالىق بۇزىلۋلاردى تەكسەرۋ اكتىلەرى نەگىزىندە ازىرلەنگەن ءىس-شارالاردى ورىنداۋدىڭ ۋاقتىلىلىعى جانە تولىقتىعى;
3) جەدەل جانە ديسپەتچەرلىك ءتارتىپتى ساقتاۋ بويىنشا تالاپتاردى ورىنداۋ.
5. كاسىپورىن, ونىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرى جۇمىسىنىڭ جانە ولاردى جاقسارتۋ بويىنشا قابىلداناتىن شارالاردىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىن باعالاۋ.