بۇگىندە جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق جەدەل جاردەم مەن مەديتسينالىق مەكەمەلەر جۇمىسىنىڭ ناشارلىعىنا ءجيى شاعىمداناتىن بولدى. سونىمەن قاتار كوپشىلىكتى اۋرۋحانالارداعى توسەك-ورىندار مەن دارىحانالارداعى ءدارى-دارمەكتەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى دە الاڭداتىپ وتىر. راسىندا دا, اتالعان ماسەلە وبلىس حالقى ءۇشىن بۇگىنگى تاڭدا كۇردەلى بولىپ تۇر. قاۋىپتى ىندەتتىڭ قۇرىعىنا ءىلىنىپ قالۋدان قورىققان قاراپايىم تۇرعىندار اتالعان ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىن سۇرايدى. بۇل ورايدا وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات جۇمانقۇلوۆ پروۆيزورلىق ستاتسيونارداعى توسەك قورىنىڭ تولتىرىلۋى شامامەن 50 پايىزدى قۇرايتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق «دارىگەرلەر از بولعاندىقتان, ناۋقاستاردى قابىلداۋعا ۋاقىتتارى جەتپەۋدە», دەيدى ول. ال وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ باس دارىگەرلەر مەن ءدارىحانا باسشىلارىمەن كەزدەسۋىندە ادامدار اۋرۋحاناعا كەلىپ, قابىلداۋ بولىمىندە بىرنەشە ساعات كەزەك كۇتىپ وتىراتىنىن, ناۋقاستارعا قولايلى جاعداي جاساۋدىڭ ورنىنا اۋرۋحانالار ونى ودان سايىن ناشارلاتاتىنىن ايتقان بولاتىن. شىنىندا دا, قازىرگى كەزدە جەدەل جاردەم كولىگىن ۇيگە شاقىرۋ, جەرگىلىكتى ەمحاناعا بارىپ قارالۋ ماسەلەلەرى قيىن. ەگەر ادام ءال ۇستىندە جاتپاسا, جەدەل جاردەم ەشكىمنىڭ ۇيىنە بارمايدى. «باسى اۋىرىپ, بالتىرى سىزداعان» ادامعا كەڭەس بەرەتىن دارىگەرلەردىڭ ءوزى جەتىسپەيدى. ال دارىگەرلەر ءبازبىر ادامعا كەڭەس بەرگەن كۇندە دە ول دارىلەردىڭ ءدارىحانالاردان تابىلۋى قيىندىق تۋدىرادى. دارىگەرلەردىڭ كومەگىنسىز تۇرعىندار تاعى دا ءوز بەتىمەن ەش ەمدەلە المايدى.
جالپى, تۇرعىندار اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعان سوڭ دا تيىسىنشە ەم الا المايتىنىنا, ءدارى-دارمەكتەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە شاعىمدانۋدا. بۇل رەتتە «سق-فارماتسيا» جشس وكىلدىگىنىڭ باسشىسى ايجان تورتاەۆا وڭىردە پنەۆمونيامەن اۋىراتىن ناۋقاستاردىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى جۋىردا 25,3 ملن تەڭگەگە ءدارى-دارمەك شۇعىل جەتكىزىلگەنىن ايتتى. ول مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا ءدارى-دارمەكتەردى جەتكىزۋ جۇمىستارىنىڭ جالعاسا بەرەتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق تۇرعىندار دارىگەرلەردەن تۋىستارى تۋرالى دا اقپارات الا المايتىنىن ءجيى ايتادى. ءتىپتى, مۇنداي شاعىم وڭىردەگى پروۆيزورلىق ستاتسيونار بولىپ جابدىقتالعان وبلىستىق كوپسالالى بالالار اۋرۋحاناسى دارىگەرلەرىنىڭ دە ۇستىنەن تۇسكەن. الايدا اتالعان اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى ازات ءساتجانوۆ كەمشىلىكتەر بويىنشا جۇمىستار اتقارىلعانىن جەتكىزدى. بۇگىنگى تاڭدا اۋرۋحانادا جەدەل ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. شاعىمدانعان ءار تۇرعىن اتالعان ورتالىق ارقىلى ءوزىنىڭ شاعىمىن جەتكىزە الادى.
تۇرعىندار ءۇشىن تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە – جەدەل جاردەمدى كۇتۋ ۋاقىتىنىڭ بىرنەشە ساعاتقا سوزىلاتىنى. بۇل ماسەلەنى وبلىستىق مەديتسينالىق جەدەل جاردەم ستانساسى باس دارىگەرىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ۇلپان پىحىباەۆا ديسپەتچەرلىك قىزمەت جۇكتەمەسىنىڭ ەكى ەسەگە ارتقانىمەن بايلانىستىردى. بۇگىندە جەدەل جاردەم ستانساسىندا call-ورتالىق جانە كەڭەس بەرۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق قازىر ءدارىحانالاردا ۆيرۋسقا قارسى جانە دەنە قىزۋىن تۇسىرەتىن دارىلەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بايقالادى. بۇل رەتتە ءدارىحانالار جەلىسىنىڭ وكىلدەرى مۇنداي جاعدايدى تۇرعىنداردىڭ وزدەرى قالىپتاستىرىپ وتىرعانىن ايتتى. ولار ءدارى-دارمەكتەردى اۋىرماعان, ساۋ ادامداردىڭ ساتىپ الىپ جاتقانىن جەتكىزدى. شىنى كەرەك, بۇگىنگى تاڭدا تاراز قالاسىنداعى كوپتەگەن ءدارىحانانىڭ الدىندا ءدارى الۋ ءۇشىن كەزەك كۇتىپ سابىلعان كوپشىلىكتى اڭعارۋعا بولادى. ماسەلەن, ايتەكە بي كوشەسىندەگى ء«امىر جانە د» ءدارىحاناسىندا كەزەككە تۇرعان تۇتىنۋشىلاردىڭ قاراسى قالىڭ. اتالعان ءدارىحانا تاراز قالاسىنىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقاندىقتان دا بۇل جەرگە جۇرتشىلىق كوپ كەلەدى. مۇندا ساتىپ الۋشىلار نىسانعا ءبىر-بىردەن كىرىپ, تاۋارلاردى تەرەزە ارقىلى الۋدا. مۇنداي جاعداي ايتەكە بي كوشەسىندە عانا ەمەس, ء«امىر جانە د» ءدارىحاناسى ورنالاسقان «مىڭبۇلاق» شاعىن اۋدانىندا دا, جەلتوقسان كوشەسىندە دە كەزدەسەدى. سونىمەن قاتار قالاداعى «سادىحان», «جاسۇلان» سياقتى ءىرى ءدارىحانا جەلىلەرىندەگى دە جاعداي وسىنداي. ء«امىر جانە د» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ءامىر نۇرسەيىتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ءدارىحانا جەلىسىنىڭ قورى قالىپتاسقانمەن, ءبىر ايعا عانا جەتەدى ەكەن. اتالعان ءدارىحانالار جەلىسىنىڭ تاراز قالاسى بويىنشا 24 ءدارىحاناسى جۇمىس ىستەيتىن بولسا, بۇگىندە ولاردىڭ ەكەۋى عانا سۇرانىسقا سايكەس تاۋلىك بويى جۇمىس اتقارۋدا. ءدارىحانانىڭ قويمالارداعى قورلارىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرىڭعاي كومپيۋتەر جۇيەسى قالىپتاسقان. ء«بىز ءوزىمىز گليۋكوزا, اسكوربين قىشقىلى, فيزەرىتىندى شىعارامىز. ەگەر قاجەتتى پرەپارات بولماسا, وندا ساتىپ الۋشىلارعا ونىڭ انالوگىن ۇسىنامىز. تۇرعىندار پاراتسەتامول, ىستىقتى تومەندەتەتىن جانە ۆيرۋسقا قارسى پرەپاراتتاردى ءجيى سۇرايدى», دەيدى ءامىر نۇرسەيىتوۆ. دەگەنمەن, ءدارىحانادا قاراپايىم سىناپ تەرمومەترلەرى تاۋسىلىپ, تەك ەلەكتروندى تۇرلەرى عانا ساتىلۋدا. ءدال وسىنداي كورىنىس «قونىس ب» ءدارىحاناسىندا دا كەزدەسەدى. اتالعان ءدارىحانا قىزمەتكەرلەرى تۇتىنۋشىلار اراسىنداعى جانە ساتۋشىمەن ارا قاشىقتىقتىڭ ساقتالىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. كەلۋشىلەر ىشكە بىرتىندەپ كىرگىزىلەدى. «بىزدە ءدارى-دارمەكتەردى جەتكىزۋدە ماسەلە جوق. ۇنەمى پرەپاراتتاردىڭ ۇلكەن قورىن ساقتاپ وتىرامىز. تۇتىنۋشىلاردىڭ قاراسىنىڭ ءبىرشاما قالىڭداعانى بايقالادى. بىراق ازىرگە تاڭەرتەڭ اكەلىنگەن ءدارى-دارمەكتەردى كەشكە دەيىن ساتۋدامىز. تۇرعىندارعا پاراتسەتامولدىڭ انالوگتەرىن ۇسىنىپ وتىرمىز», دەيدى «قونىس ب» ءدارىحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى زاعيرا شاڭلاقباەۆا. سونىمەن قاتار ءدارى-دارمەكتەر مۇندا بارلىق زاڭنامالىق نورمالارعا سايكەس ساتىلادى. ونىڭ باعاسى سوڭعى ءۇش ايدا بار بولعانى 5 پايىزعا عانا ءوسىپتى.
ءدارىحانا قىزمەتكەرلەرى ءدارىنىڭ بارلىق ءتۇرىنىڭ جەتكىلىكتى, ولاردىڭ باعاسىنىڭ تۇراقتى ەكەنىن ايتۋدا. دەگەنمەن, كۇنى بويى ۇزىن-سونار كەزەكتە تۇرعان كوپشىلىكتىڭ سۇراۋىنداعى ءدارى-دارمەكتەر تابىلماي جاتىر. ماسەلەن, اسكوربين قىشقىلى, پاراتسەتامول سياقتى دارىلەر قاسقالداقتىڭ قانىنداي قات. قاي دارىحاناعا بارىڭىز, تاپپايسىز. كەرىسىنشە, تاراز قالاسىنىڭ اكىمى ايتقازى قارابالاەۆ «اۋىل-بەرەكە» بازارىن ارالاعاندا, سونداعى ساۋداگەرلەر وزگە دارىلەردى بۋما-بۋما قىلىپ ساتىپ وتىرعانىن اشكەرەلەگەن بولاتىن. بۇل كۇندە قاۋىپتى ىندەتتىڭ قىرسىعىنان قورىققان تۇرعىندار ءدارى ىزدەپ سابىلۋدا. كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندە ءدارى جەتىسپەۋشىلىگىنەن دەرت اسقىنىپ جۇرمەسىن دەگەن قاۋىپ بار.
جامبىل وبلىسى