ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن كەزەكتى ءباسپاسوز جيىنىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسوي الدىمەن ءدارى-دارمەك جەتىسپەي جاتقانىن ايتقان جۇرتتىڭ كوڭىلىنە دەمەۋ بولاتىن دەرەكتەردى العا تارتتى.
جەر-جاھانعا ورتاق جاۋ – Covid-19 ىندەتىمەن كۇرەستە حالىقارالىق ارىپتەستەر ۇنەمى ءبىر-بىرىمەن كەڭەسىپ, قولداۋ كورسەتىپ وتىر. ءمينيستردىڭ مالىمەتى بويىنشا قازاقستانعا باۋىرلاس وزبەكستان ەلىنەن 2 ملن ماسكا مەن 2 ملن قولعاپ كەلدى. سونداي-اق جاقىندا رەسەيدەن ءبىر توپ مەديتسينا مامانى كەلىپ, كومەك قولىن سوزدى. بۇعان قوسا ەلىمىز رەسەيگە ارنايى بورت جىبەرىپ, ىندەتپەن كۇرەستە قاجەتتى ءدارى-دارمەك پەن قورعانىس قۇرالدارىن الدىرادى. پرەپاراتتار تيەلەتىن تاعى ءبىر بورت ۇندىستانعا قاراي جول تارتپاق. وسىلايشا, ۆەدومستۆو فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالارعا قولعابىس ەتىپ, ءدارىحانالار الدىنداعى دۇربەلەڭدى باسۋعا كۇش سالىپ جاتىر.
ء«دارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋگە باسىمدىق بەرىلىپ جاتىر. ءبىز ءدارى-دارمەك نارىعىن دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن قاۋىمداستىقتارمەن, سونداي-اق بولشەك ساۋدامەن اينالىساتىن كوتەرمە كومپانيالارمەن جۇيەلى كەلىسسوزدەر جۇرگىزدىك. قازاقستاندا مەملەكەتتىك ءدارىحانالار جوقتىڭ قاسى, تەك كەيبىر مەديتسينالىق ۇيىمداردا قاراستىرىلعان. دۇربەلەڭ تۋدىرىپ وتىرعان – جەكە ءدارىحانالار. جاقىندا ءبىز پرەپاراتتاردى تەزدەتىپ نارىققا قوساتىن كوپتەگەن ءراسىمدى جىلدامداتاتىن بۇيرىقتارعا قول قويدىق. قازىردىڭ وزىندە كوتەرمە ساۋدا قويمالارىنان ءدارى-دارمەكتەر بولشەك ساۋدا جەلىلەرىنە جەدەل تۇردە ءتۇسىپ جاتىر», دەدى ا.تسوي.
Facebook الەۋمەتتىك جەلىسىندە قاتار ەلىنەن گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە كەلگەن پرەپاراتتار ءدارىحانالاردا ساتىلىپ جاتقانى تۋرالى ايتىلىپ, داۋ تۋعان ەدى. مۇنداي سەكەمدى ويعا دارىحانالارعا اكەلىنىپ جاتقان قوراپتارعا Qatar Airlines دەپ جازىلعانى جەتەلەپ وتىر.
جۋرناليستەردىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرۋ بارىسىندا وسى ماسەلەگە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ليۋدميلا بيۋرابەكوۆا توقتالدى. ول قاتاردان گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە كوستيۋم, كوزاينەك, ماسكا, باحيل سياقتى قورعانىش قۇرالدارى كەلگەنىن, ولاردىڭ اراسىندا دارىلىك زاتتار بولماعانىن ايتتى. ال بۇل كەلگەن زاتتار ازىرشە بىرىڭعاي ديستريبيۋتەردە ساقتاۋلى تۇر ەكەن. جاقىن ارادا مەديتسينا ۇيىمدارىنا تاراتىلماق.
مينيسترلىككە قاراتا قويىلعان ساۋالداردىڭ اراسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعانداردان بولەك پنەۆمونيامەن اۋىرىپ جاتقاندار ماسەلەسى كوتەرىلدى.
«2020 جىلدىڭ سوڭعى التى ايىندا وكپە قابىنۋى بويىنشا 1 172 ءولىم-ءجىتىم تىركەلدى. 2019 جىلدىڭ التى ايىندا 1 780 ادام قايتىس بولعان ەدى. بۇل – جالپى سيپاتتاعى وكپە قابىنۋى. تولىقتاي العاندا بيىل وكپە قابىنۋىنا شالدىعۋ وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 50 پايىزعا جوعارى بولىپ تۇر. ءبىز وكپە قابىنۋىنا بايلانىستى ساراپتاما جاساماقپىز. كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ ەڭ اۋىر تۇرىنە قولدانىلاتىن ەم-دوم ءتۇرى پنەۆمونيانى ەمدەۋگە دە قولدانىلادى. سونىمەن قاتار الەمدە دە وكپە قابىنۋىنا شالدىعۋ دەرەكتەرى وتكەن جىلعى ستاتيستيكاعا قاراعاندا بيىل ءبىرشاما جوعارى», دەدى ا.تسوي.
مينيستر كوروناۆيرۋس دەرتىنە شالدىققاندار رەسمي ەسەپتەن كوپ بولۋى مۇمكىن ەكەنىن راستادى. ويتكەنى قازىرگى ۋاقىتتا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ الدىندا بارلىعىن 100 پايىز تەستىلەۋ مىندەتى تۇرعان جوق. وسى اۋرۋدىڭ العاشقى بەلگىلەرى بار تىكەلەي ناۋقاستارعا باسىمدىق جاسالىپ وتىر.
جالپى, مينيسترلىك وكپە قابىنۋىنا شالدىققاندار سانىن دا كورسەتپەك. تاياۋ ۋاقىتتا تۇراقتى تۇردە ناقتى مالىمەتتەردى ۇسىنىپ وتىرادى. بۇعان پنەۆمونيانىڭ دا ءورشۋى سەبەپ بولىپ تۇر. سوڭعى كەزدە ءولىم-ءجىتىم دە بار. ۆەدومستۆو باسشىسى بۇعان قاتىستى دەرەكتەردى سايتتا نەمەسە اقپارات كوزدەرىندە جاريالاۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن, كەلەسى اپتادا ناقتى مالىمەتتەر ۇسىنۋعا تىرىساتىنىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار مينيستر الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءتۇرلى كەڭەسكە جۇگىنىپ, ءوز بەتىنشە ەم-دوم جاساۋدىڭ دا قاۋىپتى ەكەنىن العا تارتتى. ول باس اۋىرىپ, دەنە قىزۋى كوتەرىلگەندە بىردەن انتيبيوتيكتەر قابىلداۋعا بولمايتىنىن, ونىڭ كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن, سونداي-اق ينتەرنەتتەن قاراپ, قولدان جاساعان تىنىس الۋ قۇرالدارىن قولدانعاندا ابايلاۋ كەرەك ەكەنىن ايتىپ ساقتاندىردى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اجار عينياتقىزى وكپەسى قابىنعان ناۋقاستار ءدارى-دارمەكتى دارىگەردىڭ رەتسەپتىمەن اقىسىز الۋعا بولاتىنىن, ۋچاسكەلىك دارىگەرلەر انتيبيوتيكتەر مەن قىزۋ تۇسىرەتىن دارىلەردى جەتكىزىپ بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل ءۇشىن ارنايى ءموبيلدى توپتاردىڭ جۇمىسى ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. ەل بويىنشا ەمحانالار جانىنان حالىققا مەديتسينالىق قىزمەتتەردى كەشەندى تۇردە كورسەتەتىن 465 امبەباپ ءموبيلدى توپ قۇرىلادى. ال نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى 31 ەمحانا جانىنان ارقايسىسىندا 2-3-تەن ءموبيلدى توپ قۇرىلعان. جەدەل جاردەم ستانسالارىندا دا ءموبيلدى توپ قۇرۋ ءۇشىن كەلىسىمشارت جاساۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ولار مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىمەن كەلىسىمشارت جاساپ, سول ءموبيلدى توپتاردىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتەتىن قاراجات تابۋى كەرەك.
جيىن بارىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى كارانتين شارالارىنىڭ سوزىلۋىنا بايلانىستى پىكىرىن ايتتى.
«باستاپقىدا كارانتيندى ۇزارتۋعا قاتىستى ۇسىنىس ەنگىزىلدى. وندا رەجىمنىڭ بارىنشا ىڭعايلى جانە ىندەتتىڭ تەز تاراۋىمەن كۇرەسۋگە قاۋقارلى بولعانى, بيزنەس-قوعامداستىق جۇمىسى تۋرالى ۇسىنىس-تىلەكتەر ەسكەرىلدى. كەز كەلگەن باعالاۋ ينكۋباتسيالىق كەزەڭمەن, ياعني 14 كۇنگە بايلانىستى بولۋى ءتيىس. قازىر ءبىز قانداي دا ءبىر ارالىق ناتيجەلەردى كورىپ وتىرمىز, بىراق ناقتى ناتيجەنى ءبىز ەكىنشى اپتاعا جاقىنىراق نەمەسە باعالاۋ جۇرگىزگەننەن كەيىن بىردەن كورە الامىز. شەكتەۋ شارالارىنىڭ جالعاسۋى نەمەسە كۇشەيتىلۋى كارانتين اياقتالعاننان كەيىن تۇسىنىكتى بولادى. ءبىز بۇل ماسەلەنى ەل عالىمدارى جانە شەتەلدىك ارىپتەستەرىمىزبەن بىرگە پىسىقتاۋدامىز», دەدى مينيستر.