كارانتيندى كۇشەيتۋ – اسا قاجەتتى شارا

تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تار­تىلعان لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ قا­تا­رىندا قاراعاندى وبلىسى اكى­مىنىڭ ەسىمى بولعان جوق. ال ارقا توسىندەگى قازىرگى ەپيدەميالىق جاعدايدى ءماز دەپ ايتا المايمىز. قولداعى بار دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, ىندەتكە قاتىستى اۋرۋشاڭدىقتىڭ ەلىمىز بويىنشا ءوسىمى 2,4 % بولسا, قاراعاندى وبلىسىندا بۇل كورسەتكىش 4,4 پايىزدىڭ مۇعدارىندا ەكەن.

وتكەن جولى پرەمەر-ءمينيستر­دىڭ الدىندا ەسەپ بەرگەن وبلىس­تىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك ءوڭىر ەكو­نو­ميكاسىنىڭ ەلىمىز بويىنشا الدىڭعى ورىنداردىڭ بىرىندە كەلە جاتقانىن ايتقان بولاتىن. «اعىمداعى جىلدىڭ 5 ايىنىڭ قو­رىتىندىسى بويىنشا وبلىستىڭ نە­گىزگى الەۋمەتتىك-ەكونو­ميكالىق كور­سەتكىشتەرىنىڭ وڭ سەرپىنى قام­­تاماسىز ەتىلدى: ونەركاسىپتە (103,2%), اۋىل شارۋاشىلىعىندا (102,8%), قۇرىلىستا (124,9%), كولىك سالا­­­سىندا (77,4%), ساۋدادا (88,7%). ونەر­­كاسىپتىڭ ناقتى كولەم يندەكسى 103,2% قۇرادى. بۇل وتكەن جىلدىڭ ساي­كەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 10%-عا جوعارى», دەپ بايانداعان-دى ءوڭىر باسشىسى.

مۇنى ەسكە الىپ وتىرعان سەبە­بىمىز, ەل پرەزيدەنتى وسى جايتتى ەس­كەر­گەندىكتەن, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمىنە وڭ قاباق تانىتقان سياقتى سول كەڭەس وتىرىسىندا. ايتپەگەندە...

ءيا, بۇگىنگى تاڭدا ارقا ءتوسى ىندەت­تىڭ تارالۋى بويىنشا الماتى مەن نۇر-سۇلتان قالالارىن عانا العا جىبە­رىپ, وزگەلەردەن كوپ ىلگەرى كەتكەن. سوڭعى تۇسكەن دەرەكتى سويلەتەر بولساق, وڭىردە 2268 ادامنىڭ «جامان تۇماۋ» جۇقتىرعانى رەسمي تۇردە راستالىپ وتىر.

قازا بەرسە, كوروناۆيرۋس ينفەك­تسيا­سىنىڭ بۇلايشا كەڭ تارالۋىنا كىنالى سەبەپتەر كوپ-اق. ماسەلەن, «قازاقمىس» كومپانياسىنا قاراستى «نۇرقازعان» دەپ اتالاتىن كەنىشتە كارانتين تالاپتارىنىڭ ورەسكەل بۇ­زىلۋىنىڭ سالدارىنان جۇزدەگەن جۇ­مىسشى كۆي-ءدىڭ شەڭگەلىنە ىلىگىپ, مىڭ­داعان ادام ەڭبەك ەتەتىن ۇجىم  ىن­­دەتتىڭ ءىرى وشاعىنا اينالىپ شىعا كەلدى.

جالپى, كوروناۆيرۋس دەرتىنىڭ ەل ىشىنە كەڭىنەن تارالۋىنا ادامداردىڭ ەسكەرتۋ بىتكەنگە قۇلاق اسپاعان كەرەن­اۋ­لىعى مەن نەمقۇرايدىلىعى تى­كەلەي سەبەپكەر بولىپ وتىرعانى بەلگىلى. اينالانى «جامان تۇماۋ» جايپاپ جاتقاندا, ءبىزدىڭ كەيبىر اعايىندار تىعىلىپ توي جاساپ ءجۇر. توي ءوز الدىنا, اۋرۋدىڭ ورتشە قاۋلاپ, بەلەڭ الۋىنا تاعى ءبىر ءجون-جوسىق ەرەكشە «ەڭبەك» ءسىڭىرىپ جاتىر. ول – ولىككە بارۋ, جەرلەۋگە قاتىسىپ, قۇدايى استا بولۋ.

ءيا, ءومىر بولعان سوڭ ءولىم-ءجىتىمنىڭ ۇشىراسىپ تۇراتىنى زاڭدىلىق. جا­قىنى قايتىس بولسا, «وي, باۋىرىمداپ» ات قويعان بۇگىنگى قازاقتىڭ ىندەت-سىندەتكە قارايتىن ءتۇرى كورىنبەيدى. كوروناۆيرۋس جۇقتىرۋدىڭ ءجۇز پايىز ىقتيمال ەكەنىن ءبىلىپ تۇرىپ, باسىن بايگەگە تىگىپ كەلەدى. بارماسا – ۇيات. ال ۇيات دەگەنىڭىز قازاق ءۇشىن ولىممەن تەڭ...

تاياۋدا, جاس ولىك شىققان ءۇيدىڭ بىرىندە بولعانىمىز بار. قازالى وتباسىنا وبلىستىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ادامدا قيساپ بولمادى. جىلاپ-سىقتاپ, قۇشاقتاسىپ, كوڭىل ايتىپ جاتقان جۇرت. بەتپەردە تاققان ءبىر دە ءبىر جان كوزىمىزگە تۇسپەدى. بۇل جەردە, الگى, الەۋمەتتىك قاشىقتىق تۋرالى ايتۋدىڭ ءوزى ارتىق. مارقۇمدى جەرلەپ بولعاننان كەيىن, داعاراداي مەشىتتە قۇدايى اسى بەرىلدى. ونداعى ادام سانىنىڭ ءوزى ەكى جۇزدەن اسىپ جىعىلدى. ءۇيدىڭ جابىعىنان ىندەت سىعالاپ تۇرعاندا, مارقۇمدى اقىرعى ساپارىنا جونەلتىپ كەلگەن قاۋىم القا-قوتان وتىرا وتىرا قالىپ مولدا قۇران وقىپ بولعاننان كەيىن, قاننەن-قاپەرسىز اس-سۋ ءىشىپ جاتتى...

وسىنىڭ ءبارىن كورىپ وتىرىپ, جۇمىر باسقا مىناداي وي كەلەدى: ادامى قايتىس بولعان ءۇيدىڭ نەمەسە اۋلەتتىڭ ۇلكەنى وسىنداي جاعداياتتا بار جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الىپ, ولىككە كەلمەكشى جاميعاتقا باسۋ اي­تىپ, ادام سانىن شەكتەۋى كەرەك سياقتى. «بارماسام, ۇيات بولادى», دەگەن الىس-جاقىن تۋىسقا رۇقساتىن بەرىپ, ريازالىعىن بىلدىرسە. قالاي بولعان كۇندە دە, شۇعىل تۇردە بىردەڭە ىستەمەسە بولمايتىن ءتۇرى بار...

جالپى, جاعداي تىعىرىققا تى­رەل­گەن وسىنداي كەزدە مولدا-يمام­داردىڭ تىم-تىرىس قالعانى تۇسى­نىكسىز. بىزدىڭشە, ءدىن وكىلدەرى حالىق­تىڭ الدىنا شىعىپ, تەلەديداردان, الەۋمەتتىك جەلىلەردە پاندەميا كە­زىن­دەگى ولىككە, جەرلەۋگە, اس بەرۋگە قا­تىستى جەتى رەت ولشەنىپ, ءبىر رەت كە­­سىلگەن بەلگىلى ءبىر شەشىم قاعيداتىن  جاريالاعانى ءجون سياقتى.

وسىدان ءبىراز بۇرىن, وبلىستىڭ شەت اۋدانىنداعى جارىق كەنتىندە قاي­تىس بولعان ادامنىڭ قىرقىنا كەل­گەن ازاماتتاردىڭ جيىرما شاقتى­سى ىندەت جۇقتىرىپ, اۋرۋحاناعا جات­قىزىلدى. مۇنداي مىسالداردى ايتا بەرسەك, جەتىپ ارتىلادى. جا­سىراتىنى جوق, قازىر اۋىلداردا تۇر­عىندار تۇماۋمەن جاپپاي اۋىرا باس­تادى. سولاردىڭ كوبىنىڭ قالاعا بارىپ, دارىگەرگە كورىنۋىنە مۇمكىندىگى دە, قۇلقى دا جوق. ۇيدە جاتىپ, ار­كىمنەن ءبىر ەستىگەن ەم-دومدارىن ءوز بەت­تە­رىنشە جاساۋدا. مۇنىڭ قايدان كەل­­گەن, قانداي تۇماۋ ەكەنىن ءتىرى جان بىلمەيدى. ەڭ سوراقىسى سول, قازىر­گى ۋاقىتتا اۋىلدىق جەرلەردەگى ەپي­دە­ميالىق احۋال اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان ءتىپتى دە باقىلاۋعا الىنباعان. شىنىن ايتقاندا, حالىق ءوز قوتىرىن ءوزى قاسىپ جاتىر...

جوعارىدا پرەزيدەنتتىڭ قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە جۇمىسىن بىلجىراتىپ العان اكىمدەرگە سوگىس بەرگەنىن ايت­تىق. قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى دە بۇدان بۇرىن باقىلاۋدى السى­رەتىپ, ىندەتتىڭ تارالۋىنا جول بەرگەن ەكى اكىمدى جازالاعانى بار-تىن. كا­رانتيننىڭ جاعدايىندا ءبىر ەسەپتەن بۇل دۇرىس تا شىعار. دەگەنمەن, ءدال قازىرگى ەپيدەميالىق احۋال اس­قىنعان كەزدە اۋداندار مەن اۋىلدىق جەرلەردەگى اكىمدەرگە ۋاقىتشا بولسا دا قوسىمشا وكىلەتتىك بەرىلسە دەيمىز. جەرگىلىكتى باسشىنىڭ قولىندا زاڭ كۇشى بار تەتىك بولسا, ەل ىشىندەگى جيىن­­نىڭ قاندايىنىڭ بولسىن جولىن كەسۋگە قاۋقارى جەتەر ەدى. ال بۇلاي ىس­تەۋ قولىنان كەلمەگەن اكىم-قاراعا قول­دانار شارا ءتىپتى دە قاتاڭ بولۋى ءتيىس. قازىرگى كۇردەلى كەزەڭنىڭ تالاپ ەتە­رى دە وسى بولسا كەرەك.

راس, قازىر ماڭدايىنا تيگەن جۇرت تويدان تىيىلا باستادى. ال ولىككە بارۋ, جەرلەۋ راسىمىنە قاتىسۋعا قا­تىس­تى قانداي دا ءبىر توقتام مەن باي­لامنىڭ بولماي تۇرعانى وكىنتەدى. بۇ­گىنگى كۇندە اعايىن ولىككە بارماي «تى­رىدەي ءولۋ» مەن ولىككە بارىپ, ءتىرى قا­لۋدىڭ ارا-جىگىن اجىراتا الماي دال بولىپ جۇرگەن سىڭايلى. قازاقتىڭ: «ولگەننىڭ ارتىنان ولمەك جوق» دەگەنى – اۋىر ءسوز. دەگەنمەن, ءدال قازىرگى پاندەميانىڭ اسقىنعان جاعدايىندا كارانتيندى كۇشەيتۋ قاجەتتى شاراعا اينالدى.

قاراعاندى وبلىسى