پاندەمياعا بايلانىستى الماتى اكىمدىگى قۇرعان ارناۋلى چاتتان تاۋلىك بويى جەدەل اقپارات الىپ, جۇرتتى دەر كەزىندە قۇلاعدار ەتۋگە, ساقتاندىرۋعا شاقىرساق تا, كوپ جاعدايدا وسى جانتالاس ارەكەتىمىز زايا كەتىپ جاتقانداي بولىپ كورىنگەنى دە راس.
ەسەسىنە, مەملەكەتىمىز توتەنشە جاعداي جاريالاپ, شىعىنعا بەلشەدەن باسىپ جاتسا دا, الشاڭ-الشاڭ قىدىرىپ, تىعىلىپ تويلاتىپ, اينالاسىنا تەكسەرىلمەگەن تەرىس اقپارات تاراتقانداردىڭ اراسىندا ءتىپتى, كەيدە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءوزى جۇرگەندە, ءبىزدىڭ دە كوڭىلگە وسى ىندەت بار ما ءوزى, جوق پا دەگەن كۇدىك ۇيا سالعانىن جاسىرمايمىز.
باستاپقىدا باق وكىلدەرى قالا اكىمدىگىنىڭ القىمىنان العان جوق. ەل ءسال دە بولسا سابىرعا كەلگەن سوڭ, جۋرناليستەر قۇزىرلى مەكەمەلەردىڭ ارالاسۋىمەن ساقتىق شارالارىن ساقتاي وتىرىپ, جۇقپالى كەسەلدەردى ەمدەيتىن اۋرۋحانالار مەن پروۆيزورلىق ورتالىقتاردان رەپورتاج, سۇحبات جاساي الاتىنىنا سەنگەن. وكىنىشكە قاراي, بۇل تالپىنىسىمىز – قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا جازعان وتىنىشتەرىمىز تەككە كەتىپ جاتتى. مۇنى جۇزدەن استام ارىپتەسىمىز راستاي الادى. مۇمكىن, جۇرتتى دۇرلىكتىرە بەرمەيىك, جاعداي رەتتەلسىن دەپ سابىرعا سالا بەرمەي, جۋرناليستىك دابىل قاعىپ, بايبالام سالۋ كەرەك پە ەدى؟! ناتيجەسىندە, ون ادامنىڭ سەگىزى وسى اۋرۋدىڭ بارىنا سەنبەيتىندەي دارەجەگە جەتتى. نەگە؟
ءسوزىمىز ايعاقتى بولسىن, وسى ارادا مىنا مالىمەتتى كەلتىرە كەتۋگە بولادى. ماسەلەن, بۇل كۇندە قازاقستان حالقى پاندەميانىڭ بار ەكەنىنە سەنبەيتىن, ونىڭ سالدارىن باعالامايتىن ەلدەردىڭ العاشقى ۇشتىگىندە تۇرعان كورىنەدى. بۇعان تاسس اقپارات اگەنتتىگى تاراتقان «رومير» مەن Gallup International كومپانيالارىنىڭ زەرتتەۋلەرى دالەل بولماق. پاندەميا جوق, ول حالىقتى قورقىتىپ-ۇركىتىپ ۇستاۋ ءۇشىن قولدان جاسالعان ساياسات, دەپ ەسەپتەيتىن ەلدەردىڭ باسىندا بوسنيا مەن گەرتسەگوۆينيا (66%) تۇرسا, ەكىنشى ورىندا قازاقستان (61%), ءۇشىنشى ورىندا مولداۆيا مەنە بولگاريا بار (58%). ءيا, ءبىزدىڭ حالقىمىز ءالى دە بۇل ىندەتتىڭ قاۋىپتىلىگىن تولىق مويىندامايدى.
ەۋروپا ەلدەرى باستاپقىدا بۇل ۆيرۋستى ەلەمەگەننەن, كورشى قىتاي سياقتى ەلدەر مەنسىنبەگەننەن مەڭدەتكەنىن مويىنداسا, ەرتەڭ ءبىز سەنبەگەننەن وسى حالگە دۋشار بولعانىمىزدى ايتۋعا تۋرا كەلمەك.
ەندى مىنە, ەپيدەميالىق جاعداي كۇردەلەنە كەلە, كۇن وتكەن سايىن قارالى حابارلار جيىلەي باستادى. ىندەت جۇقتىرعان دارىگەرلەر سانى ارتىپ بارادى. ەمى جوق كەسەلگە سەنبەي, ساقتانباي, سايران سالىپ, جۇرتتى اداستىرىپ كەلگەن تامىر-تانىستاردىڭ كەيبىرى جەدەل جاردەمگە جەتە الماي, اۋرۋحانالاردان ورىن تاپپاي, وزدەرى جازعىرۋدان جالىقپايتىن جۋرناليستەرگە جۇگىنىپ جاتىر.
مەديتسيناسى دامىعان ەلدەردە پاندەميا كۇشىنە مىنگەندە دارىگەرلەر, ءوجج اپپاراتى, جەدەل جاردەم جەتىسپەگەندىكتەن ءولىم-ءجىتىم سانىن كوبەيتىپ العانىن, ءحالى وتە ناشار ناۋقاستاردى تۇگەل قامتي الماعاننان عانا قازا كوپ بولعانىن اشىق مويىنداسا دا, جەل سوزگە كەلگەندە ەشكىمگە دەس بەرمەيتىن «ساياساتكەر» قازاقەم ءبارىنىڭ استارىنان باسقا نارسە ىزدەدى. كوزى اشىق دەپ جۇرگەن جوعارى ءبىلىمدى دەگەن ادامداردىڭ ءوزى سىرتتاعى ءتۇرلى مۇددەلەرگە قىزمەت ەتەتىن ارانداتقىش, اداستىرعىش اقپاراتتاردىڭ كورىگىن ۇرلەدى. بۇل – فارمكومپانيالاردىڭ جاھاندىق بيزنەسى دەگەن ساۋەگەيلىكپەن ەكىنىڭ ءبىرى اينالىستى.
نە دەسەك تە, پاندەميا مəسەلەسى تۋراسىنداعى حالىقتىڭ ساۋاتتى تۇسىنىگى قالىپتاسپايىنشا, ەشقانداي كارانتين كومەكتەسپەيدى. ءوز كەزەگىندە ددۇ جەتەكشىلەرى: «بولىنگەن الەمدە ءبىز بۇل ىندەتتى جەڭە المايمىز. ەپيدەميانىڭ ساياساتتانۋى ماسەلەنى ۋشىقتىردى. ءبارىمىز امان-ەسەن بولعانشا, ەشكىم قاۋىپسىز بولا المايدى», دەپ وتىر.
سول سياقتى 26 ماۋسىمدا ددۇ-نىڭ باس عالىمى سۋميا سۆاميناتان الەمدە قازىر 200-دەن استام كانديداتتىق ۆاكتسينا بار ەكەنىن, ولاردىڭ 15-ءى كلينيكالىق سىناقتارىنان ءوتىپ جاتقانىن ايتتى. ول ۆاكتسينانى ازىرلەۋ ادەتتە 8-دەن 10 جىلعا دەيىن سوزىلاتىنىن جەتكىزىپ, ددۇ ۋاقىتتى مۇمكىندىگىنشە قىسقارتادى دەپ ۇمىتتەنەدى, ال زەرتتەۋلەر مەن ازىرلەمەلەر 12-18 ايدا (2020 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ) ءساتتى بولادى دەپ اتاپ ءوتتى. سونىمەن, كوروناۆيرۋس ۆاكتسيناسى قاشان شىعادى؟ ەگەر ۆاكتسينانىڭ ادامعا كلينيكالىق سىناعى ءساتتى بولسا, وندا جۇزدەگەن ملن دوزالارى بار ءبىر نەمەسە بىرنەشە ۆاكتسينا 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قولجەتىمدى بولماق.
سوندىقتان بىزگە قالعان جالعىز جول – ىندەتتىڭ بارىنا سەنۋ مەن ساقتانۋ عانا.
