كاسىبىنىڭ كوزىن تاپقان

قاراسايلىق جاڭاشىل جاننىڭ جاقسى ىستەرى رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى نۇرسۇل­تان نازارباەۆتىڭ بيىلعى “جاڭا ونجىل­دىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا ءمۇم­كىندىكتەرى” جولداۋىندا كاسىپكەرلىك ­– جاڭا ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كۇشى جانە ءارتاراپتاندىرۋدىڭ وزەگى بولاتىنى اتاپ ايتىلىپ, قۋاتتى كا­سىپكەرلەر تابىن قۇرۋدىڭ ماڭىز­دىلىعى ناقتىلاندى. قاراپ وتىرساق, اتالعان سالادا مىڭداعان جاڭاشىل جاندار كاسىپتەرىنەن ءناسىبىن تەرىپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ ارقىلى جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشىپ, اۋىلداستارىنىڭ العىسىن الىپ وتىر. وسىلايشا, ولاردىڭ قاتارى ۋا­قىت وتكەن سايىن تولىعىپ, نارىق­تىڭ قاتال زاڭىنا توتەۋمەن بىرگە شۇعىل شە­شىم قابىلداۋلارىمەن ەرەكشە­لەنگەن. كاسىپكەرلەر بۇگىنگى بەينەتىنىڭ قات­تىلىعى ەرتەڭگى ەڭبەگىنىڭ ءتاتتىلى­گىمەن انىقتالاتىنىن ايقىن سەزى­نۋدە. وسى ورايدا قاراسايلىق ۆيتا­لي ۆان-سيان كاسىبىن باستاماس بۇ­رىن ونىڭ پايداسى مەن زيانىنىڭ اراقاتىناسىن زەرتتەپ, ناقتى شەشىمگە كەلىپتى. وسىلايشا, ماسكەۋ وبلىسىنداعى سەرگيەۆ پوساد ەلدى مەكەنىندەگى بودەنە شارۋاشى­لىعى­نىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, ونى ءوسىرۋدىڭ تالاپتارىن كورەدى. شارۋا­شى­لىق ماماندارىنىڭ اقىل-كەڭەسى­نەن كەيىن “ۆان-سيان” جەكە كاسىپ­ور­نىن قۇرىپ, رەسەيدەن ونىڭ جۇم­ىرت­قالارىن اكەلىپ, جۇمىسىن باستاپتى. ارينە, اياق استىنان پايداعا كەنەلمەگەنى ايان. اباي اۋىلىنداعى كاسىپورىندا جەتى مىڭ “بىتپىلدىق” ءوسىرىلىپ, ودان الىناتىن ءونىمدى مو­لايتۋ باعىتىنداعى شارالار عىلىم-مەن ۇشتاستىرىلعان. ول بيىلعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن بودەنە سانىن ەكى ەسەگە وسىرەتىنىن ايتادى. مۇنداي شەشىمگە وتكەن جىلدارداعى كاسىپ-ورىن تابىسى دالەل بولىپتى. سيرەك كەزدەسەتىن بودەنەنى باعىپ-كۇتۋدى مەڭگەرگەن كاسىپورىندا بىرنەشە ادام ەڭبەكپەن قامتىلسا, ونىڭ وزىندىك ارتىقشىلىقتارى دا بار. كوز قىزىقتىراتىن ەركە قۇس ءبىر اپتادا بەس جۇمىرتقا اكەلسە, ونى مەكيەننىڭ استىنا سالىپ, بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اۋىستىرادى. سۇرعىلت “بىت­پىلدىقتىڭ” عۇمىرى 40 اپتاداي. بالاپان كەزىندەگى جەتى اپتالىق مەر­زىمنەن كەيىنگى 33 اپتادا جۇمىرت-قالاپ, تۇتىنۋشىنىڭ سۇرانىسىن وتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سودان سوڭ جۇمىرتقانىڭ ساپاسى تومەندەگەن­دىكتەن بودەنەنىڭ ەتى پايدالا­نىلادى. تاجىريبە دالەلدەگەندەي, بودە­نەنىڭ ەتى مەن جۇمىرتقاسى دەنساۋ­لىققا پايدالى ءارى اسقازانعا جەڭىل. سوندىقتان دا ادام اعزاسىنىڭ بەل­سەندىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن كوبىنە ونىڭ ونىمىنە دەگەن سۇرانىس كۇرت ءوسىپ وتىر. قۇستىڭ سالماعى 150 گرامم, تازا ەتى 120 گراممعا دەيىن تارتادى. اسىرەسە, جۇمىرتقانىڭ قۇرامىندا كوپتەگەن پايدالى دارۋمەندەر كەزدەسەدى, جۇقپالى اۋرۋلار جوق. ءونىمى پروتەينگە باي. كاسىپكەر بودەنەنى جۇگەرى ءدانى, بالىق سۇيەگىمەن بايىتىلعان ۇنمەن, سويا سىعىندىسىمەن قورەكتەندى­رەتى­نىن, باسقا دا زووتەحنيكالىق-مال­دارىگەرلىك شارالاردىڭ قاتاڭ ساقتالاتىنىن ايتادى. كاسىپورىن كۇنىنە بەس مىڭ جۇمىرتقانى تۇتى­نۋشىعا ۇسىنىپ, سۇرانىسىن قانا-عات­تاندىرىپ وتىر. ال, كاسىپورىن­داعى ايگۇل ەستەلەەۆا باستاعان جۇمىسشىلاردىڭ ايلىعى دا جاقسى. ولار ءوز اۋىلدارىنان اشىلعان جۇ­مىس ورنىن  باعالاپ, قۇستىڭ ء“تىلىن” تاۋىپ, تاجىريبەلەرىن تولىقتىرۋدا. بارماقتىڭ باسىنداي سەكپىل جۇمىرتقاعا دەگەن سۇرانىس ءوسىپ, كاسىپورىن ءونىمى الماتى قالاسى مەن وبلىستا ساۋدالانسا, الداعى ۋاقىتتا ونى ەلىمىزدىڭ وزگە ايماقتارىنا شىعارۋ جوسپارلانعان. ءناسىبىن بودەنە باعىپ, ونىڭ ءونىمى ارقىلى تۇرمىسىن تۇزەگەن جاننىڭ باستا­ماسىن اۋىلداستارى قۇپتاۋدا. كۇمىسجان بايجان. الماتى وبلىسى.