مەديتسينا • 25 ماۋسىم, 2020

Covid-19: جەدەل جاردەم جۇمىسى قالاي جۇيەلەندى؟

1275 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە Covid-19 ىندەتى ءورشىپ, جەدەل جاردەم قىزمەتىنە جۇگىنگەندەر سانى كۇرت ارتتى, شاعىمدانۋشىلار دا كوبەيدى. وسى ماسەلە بويىنشا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن ارنايى بريفينگتە ۇلتتىق شۇعىل مەديتسينانى ۇيلەستىرۋ ورتالىعى باسقارماسى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى باۋىرجان ءجۇسىپوۆ پەن نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسىنىڭ ديرەكتورى مۇرات ورازباەۆ جان-جاقتى ماعلۇمات بەردى.

Covid-19: جەدەل جاردەم جۇمىسى قالاي جۇيەلەندى؟

ۇلتتىق شۇعىل مەديتسينانى ۇي­لەس­تى­رۋ ورتالىعى باسقارما توراعا­سىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى باۋىرجان ءجۇسىپوۆ ەلى­مىزدەگى جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ الە­ۋەتى مەن قازىرگى كۇردەلى جاعدايعا باي­لانىستى ماسەلەلەرىن اتاپ ءوتتى.

قازاقستان بويىنشا جەدەل مەدي­تسي­نالىق كومەك قىزمەتى 18 دەربەس جەدەل مەديتسينالىق كومەك ستانساسىنان, 87 قالالىق كىشى ستانسادان جانە 288 اۋدان­دىق جەدەل كومەك بولىمشەسىنەن تۇرادى ەكەن. جالپى, ەلىمىزدە جەدەل كومەك شاقىرتۋلارىنا 1400-گە جۋىق جەدەل مەديتسينالىق كومەك بريگاداسى قىزمەت كورسەتەدى. ونىڭ 23 پايىزى – مامان­داندىرىلعان دارىگەرلىك بريگادا, 77 پايىزى – فەلدشەرلىك بريگادا.

ال سانيتارلىق اۆتوكولىكپەن جاب­دىق­­تالۋ 93 پايىزدى قۇرايدى. قازىرگى تاڭدا 1967 سانيتارلىق اۆتوكولىك بار. 2019 جىلى جەدەل كومەك اۆتو­كو­لىك­تە­رى­نىڭ تاپشىلىعىن جابۋ ماق­سا­تىن­دا وڭىر­لەردە 293 كولىك ساتىپ الىندى. بيىل 807 كولىك ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ وتىر. بارلىق كولىكتەر وتاندىق اۆتو­كو­لىك وندىرۋشىلەردەن ليزينگ اياسىندا سا­تىپ الىنادى. قازىرگى ۋاقىتتا جەدەل كومەك كولىكتەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن دا­يىن­داۋ جانە جەتكىزۋ جۇرگىزىلىپ جا­تىر. جال­پى, بارلىق كولىكتەر وسى جىل­دىڭ قارا­شا ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن پاي­دا­لا­نۋعا بەرىلمەك.

– وسى جىلدىڭ 5 ايىندا جە­دەل كومەك بريگادالارى 3 ملن-نان اسا شاقىر­تۋ بويىنشا كومەك كورسەتتى. جالپى, رەسپۋبليكا بويىنشا جەدەل مەدي­تسي­نالىق كومەك بريگادالارى كۇنىنە 18 مىڭ شاقىرتۋعا شىقتى. سونىمەن قاتار وسى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا جەدەل كومەك شاقىرتۋلاردىڭ 10 پا­يىزعا وسكەنى بايقالادى. ونىڭ ىشىندە ايتارلىقتاي ءوسىم 15-22 ماۋسىم ارالىعىندا تىركەلدى. بۇل كۇندەرى جەدەل كومەك بريگادالارى تاۋلىگىنە 22 مىڭنان اسا شاقىرتۋلارعا قىزمەت كورسەتتى. وڭىرلەر بولىنىسىندە شاقىرتۋلاردىڭ ءوسۋى اقتوبە, قىزىلوردا وبلىستارىندا, شىمكەنت, الماتى جانە نۇر-سۇلتان قالالارىندا بايقالىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى جەدەل كومەك بريگاداسىنىڭ شاقىرتۋ ورنىنا دەيىن كەلۋ ۋاقىتى 12 مينۋتتان 13 مينۋتقا ارتقانى بايقالادى. بۇل رەتتە بەكىتىلگەن ەرەجەگە سايكەس كەلۋ ۋاقىتى شاقىرتۋلاردىڭ جەدەلدىك ساناتىنا بايلانىستى ەكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. ياعني ناۋقاستىڭ ومىرىنە نەمەسە دەنساۋلىعىنا قاۋىپ تونگەن جاعدايدا جەدەل مەديتسينالىق كومەك بريگادالارىنىڭ كەلۋ ۋاقىتى 10-15 مينۋتتان اسپاۋى ءتيىس. ال پاتسيەنتتىڭ ومىرىنە, دەنساۋلىعىنا ايقىن قاۋىپ بولماعان جاعدايدا كەلۋ ۋاقىتى 60 مينۋتقا دەيىن وزگەرەدى, – دەدى باۋىرجان ءجۇسىپوۆ.

بۇعان قوسا سپيكەر كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋدىڭ كلينيكالىق حاتتاماسىنا سايكەس پاتسيەنتتەرگە جەدەل كومەك كورسەتۋ الگوريتمى بەكىتىلگەنىن اتاپ ءوتتى. وسىلايشا جەدەل كومەك بريگاداسى شاقىرتۋعا قىزمەت كورسەتۋ كەزىندە ءبىرىنشى كەزەكتە پاتسيەنتتىڭ جالپى جاي-كۇيى, ەنتىگۋىنىڭ بار بولۋى, مينۋتىنا تىنىس الۋ جيىلىگى, دەنە قىزۋى جانە قانىنىڭ وتتەگىمەن قانىعۋى باعالانادى جانە وسى كورسەتكىشتەرگە بايلانىستى ودان كەيىنگى ءادىس انىق­تا­لادى. اۋرۋدىڭ جەڭىل اعىمى انىق­تالعان جاعدايدا ەنتىگۋ جانە قاۋىپ فاكتورلارى جوق پاتسيەنت ۇيدە قال­دى­رىلادى. ءارى قاراي ەمحانانىڭ ۋچاس­كەلىك دارىگەرىنىڭ قاداعالاۋىنا جىبە­رى­لەدى. ەگەر پاتسيەنتتە اۋىر نەمەسە ورتاشا اۋىر اعىمى, سونداي-اق قاۋىپ فاكتورى بار, ياعني جاسى 60-تان اسقان, قانت ديابەتى, وكپەنىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى سياقتى اۋرۋلار بولعان كەزدە ودان ءارى ەمدەۋ ءۇشىن ستاتسيونارعا جەتكىزىلەدى.

جالپى, قازىرگى ۋاقىتتا جەدەل مە­دي­تسينالىق كومەك بريگادالارىنىڭ بارلىق قىزمەتكەرى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى انىقتاۋ الگوريتمىنە وقىتىلعان. بار­لىق قاجەتتى مەديتسينالىق جابدىق­تار­مەن, دارىلىك زاتتارمەن جانە قورعانۋ قۇرالدارىمەن جابدىقتالعان.

سونىمەن قاتار باۋىرجان ءجۇسىپوۆ جەدەل كومەك ستانسالارىنىڭ جانىنان ارنايى call-ورتالىقتار قۇرىلعانىن, وندا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ماسەلەرى بويىنشا بىلىكتى ماماندار كەڭەس بەرىپ جاتقانىن ايتتى.

بۇعان قوسا پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا كوروناۆيرۋسپەن كۇرەس اياسىندا ەپيدەمياعا قارسى شارالاردى جۇرگىزۋگە تارتىلعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن ىنتالاندىرۋ جانە قولداۋ ءۇشىن جەدەل مەديتسينالىق كومەك قىزمەتكەرلەرىنە قوسىمشا تولەمدەر قاراستىرىلعان ەكەن. وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا جەدەل مەديتسينالىق كومەكتىڭ 11 823 قىزمەتكەرىنە 2 ملرد تەڭگەدەن اسا قوسىمشا تولەماقى بەرىلدى.

ءوز كەزەگىندە نۇر-سۇلتان قا­لا­سى­نىڭ جەدەل مەديتسينالىق جار­دەم ستانساسىنىڭ ديرەكتورى مۇرات ورازباەۆ ەلوردادا ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى 103 قىزمەتىنە تۇسەتىن جۇكتەمە ارت­قا­نىن مالىمدەدى.

ونىڭ ايتۋىنشا, ماۋسىم ايىنىڭ باسىنان باستاپ وتىنىشتەر سانى 4 ەسەگە ءوستى. تاۋلىگىنە ەلوردا تۇرعىندارىنان 4 مىڭنان اسا ءوتىنىش كەلىپ تۇسەدى. قو­ڭى­راۋلار سانى ەكى ەسە ارتتى. كوش­پە­لى بريگادا تاۋلىگىنە 3 مىڭعا جۋىق قالا تۇرعىنىنا مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى.

قازىرگى ۋاقىتتا جەلىدە 118-دەن اسا كوشپەلى بريگادا جۇمىس ىس­تەي­دى. بارلىق كوشپەلى بريگادا قاۋىپ­سىز جۇمىس ءۇشىن جەكە قورعانىس قۇرال­دا­رىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن جانە مەدي­تسينالىق جابدىقتارمەن 100% جاراقتاندىرىلعان.

– جەدەل مەديتسينالىق جاردەمنىڭ ديسپەتچەرلىك قىزمەتى بازاسىندا سovid-19 ماسەلەلەرى بويىنشا وتىنىش­ت­ەردى قابىلداۋ ءۇشىن بايلانىس ورتا­لى­عىنىڭ قىزمەتى ۇيىم­داس­تى­رىل­عان. قاجەتتى كەڭەس الۋ ءۇشىن قالا تۇرعىندارى 705-103 نومىرىنە حابارلاسا الادى. ەلوردادا كۇن سايىن 5-7 ادامعا دەيىن اۋىراتىن تۇتاس وتباسى تۇرىندەگى جاڭا ينفەكتسيا وشاق­تارى انىقتالادى. بۇل جاعدايلار وتبا­سى­لىق سالتاناتتاردى وتكىزۋ كەزىندە انىقتالادى, بۇعان جول بەرىلمەيدى. قاتاڭ سانيتارلىق نورمالاردى ساقتا­ماي­تىن ادامداردىڭ بەيقامدىعى وتبا­سىنىڭ مۇشەلەرىن, سونىڭ ىشىندە قا­ريالار, بالالار, جۇكتى ايەلدەردىڭ جۇق­تىرۋىنا اكەپ سوقتىرادى, – دەدى مۇرات ورازباەۆ.

ازاماتتار ەلدەگى جاعدايدىڭ ۋشى­عىپ بارا جاتقانىن ەسكەرىپ, ساني­تار­لىق نورمالاردى قاتاڭ ساقتاۋ, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ۇستاۋ, ادامدار كوپ جينالاتىن جەرلەرگە بارماۋ سياقتى ساقتىق شارالارىنا بارىنشا ءمان بەرۋى كەرەك.

 

سوڭعى جاڭالىقتار